بڕینی دەمار بە ڕادیۆفریکوێنسی (radiofrequency neurotomy) (کە پێی دەوترێت سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی یان دروستکردنی زەدەش) کردارێکە بە کەمترین دەستێوەردان کە دەتوانێت سووکبوونێکی بەردەوام بۆ ئەو کەسانە بهێنێت کە ئازاری جومگەیان هەیە. لە ڕاستیدا، چەندین توێژینەوەی کلینیکی نیشان دەدەن کە بڕینی دەمار بە ڕادیۆفریکوێنسی لە زۆربەی نەخۆشەکاندا بۆ ماوەی ١ بۆ ٢ ساڵ سەختی و دووبارەبوونەوەی ئازار بە شێوەیەکی بەرچاو کەم دەکاتەوە. لە بڕینی دەمار بە ڕادیۆفریکوێنسیدا گەرمی دەخرێتە سەر هەندێک ڕێڕەوی دەماری دیاریکراو بۆ «کوژاندنەوەی» گواستنەوەی ئاماژەکانی ئازار بۆ مێشک. بێ مانەوە لە نەخۆشخانە ئەنجام دەدرێت و تەنها پێویستی بە دەرمانی بەنجی ناوچەیی و هێورکردنەوە (خەواندنی سووک) هەیە، کە ئاڵۆزییە ئەگەرییەکانی نەشتەرگەریی کراوە و بەنجی گشتی کەم دەکاتەوە. ڕێژەی سەرکەوتنی بەرزە و ڕێژەی ئاڵۆزییەکانی کەمە.
چ نەخۆشییەک بە سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی (radiofrequency ablation) چارەسەر دەکرێت؟
RFA (radiofrequency ablation) دەتوانرێت بەکاربهێنرێت بۆ یارمەتیدانی ئەو نەخۆشانەی تووشی نەخۆشیی درێژخایەن (بۆ ماوەی درێژ) بوون. کاریگەرییەکەی بۆ
- سەندرۆمی گیرخواردنی دەماری پێستی سک
- سەندرۆمی تونێلی مەچەک
- ئازاری درێژخایەنی ئەژنۆ
- ئازاری درێژخایەن دوای نەشتەرگەریی فەتقی ناوگەڵ
- ئازاری درێژخایەنی ناوچەی نێوان کۆم و ئەندامی زاوزێ
- ئازاری کلکەئێسک
- تێکچوونی دەمارەکانی دەوروبەر بەهۆی شەکرە
- ئازاری سەرچاوەگرتوو لە دیسک
- ئازاری ڕوخسار و سەر
- نەخۆشیی جومگەی فاسێت و جومگەی ساکرۆئیلیاک
- شانی بەستوو
- ئازاری دەماری زمان و گەروو
- سەرئێشە
- ئازاری شان لە ئیفلیجیی نیوەی لەش
- تێکچوونی چەند دەمارێکی ئەکسۆنی بێ هۆکاری دیار
- ئازاری دەماری سەرووی کاسەی چاو بێ هۆکاری دیار
- ئازاری دەماری ژێر کاسەی چاو
- ئازاری دەماری ناوگەڵ
- ئازاری دەماری نێوان پەراسوو و باسک لە سەندرۆمی ئازاری دوای لابردنی مەمک (ماستێکتۆمی)دا
- هەوکردنی درێژخایەنی میزڵدان
- ئازاری کەمەر
- ئازاری دەماری پەلەکانی خوارەوە
- سەندرۆمی ڕەگی دەماری کەمەر و عەجز
- ئازاری دەرەوەی ڕان
- ئازاری پێشەوەی بنی پێ
- ئازاری جومگەی بنی پەنجەی پێ
- گرێی دەماری مۆرتن
- سەندرۆمی ئازاری مایۆفاشیال (ماسولکە و پەردەکەی) لە ماسولکەی گاسترۆکنیمیەس / ماسولکەی ترەپیزیەس
- ئازاری مایۆفاشیال یان ئازاری گرێی دەماری
- ئازاری مل
- ئازاری دەماری پشتی سەر
- ئازاری دەماری چاو
- ئازاری گون
- داخورانی جومگەی ئەژنۆ
- ئازاری سنگ
- ئازاری جومگەی بنی پەنجە گەورەی دەست
- ئازاری دەماری ترایجێمیناڵ
- پەلەکردنی میز و دواکەوتنی دەستپێکردنی میزکردن
- ئازاری درێژخایەنی زێ
- ئازاری جومگەی فاسێت.
سوودەکانی سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی چین؟
- سووککردنی ئازار تا ٢ ساڵ.
- سووککردنی ئازاری بەرچاو و بەردەوامتر و کاریگەریی لاوەکیی کەمتر بە بەراورد بە دەرزی ستیرۆید.
- ڕێژەی کەمی ئاڵۆزییەکان و نەخۆشی.
- سووککردنی ئازاری بەرچاو بە بەراورد بە نەشتەرگەری: نزیکەی زیاتر لە نیوەی ئەو کەسانەی ئازاری پشتیان هەیە نەشتەرگەری یارمەتیی نەداون.
- مەودای جووڵەی زیاتر.
- کەمتر بەکارهێنانی ئازارشکێنەکان.
- باشتربوونی چۆنیەتیی ژیان.
- ماوەی چاکبوونەوەی کورت.
سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی چەند جۆری هەیە؟
دوو جۆری هەیە:
- ڕادیۆفریکوێنسی گەرمی کە تێیدا پلەی گەرمیی شانەکە دەگاتە ٨٠ پلەی سیلیزی.
- ڕادیۆفریکوێنسی پەلسی (pulsed radiofrequency) کە تێیدا پلەی گەرمیی شانەکە لە ٤٥ پلەی سیلیزی زیاتر نابێت.
سووککردنی ئازار دوای سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی چەند دەخایەنێت؟
ڕادەی سووککردنی ئازار جیاوازە بەپێی هۆکار و شوێنی ئازارەکە. سووککردنی ئازار دوای RFA دەتوانێت لە شەش مانگەوە تا ٢ ساڵ بخایەنێت و لە هەندێک حاڵەتدا سووکبوونەکە بۆ چەندین ساڵ بەردەوام دەبێت. زیاتر لە ٧٠٪ی ئەو نەخۆشانەی بە RFA چارەسەر دەکرێن هەست بە سووککردنی ئازار دەکەن.
ئایا سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی سەلامەتە؟
سەلمێنراوە کە RFA ڕێگایەکی سەلامەت و کاریگەرە بۆ چارەسەرکردنی هەندێک جۆری ئازار. هەروەها بە گشتی نەخۆش بە باشی بەرگەی دەگرێت و ئاڵۆزییەکانی زۆر کەمن. مەترسییەکی کەمی هەوکردن و خوێنبەربوون لە شوێنی چوونە ژوورەوەی دەرزییەکە هەیە. پزیشکەکەت دەتوانێت دەربارەی مەترسیی تایبەتی خۆت ئامۆژگاریت بکات.
لە کاتی سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسیدا چی ڕوو دەدات؟
پزیشکێک دەبینیت بۆ هەڵسەنگاندن. ئەگەر سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی پێشنیار کرا، پزیشکێک بە وردی کردارەکەت بۆ ڕوون دەکاتەوە، لەوانە ئاڵۆزییە ئەگەرییەکان و کاریگەرییە لاوەکییەکان.
پزیشکەکە هەروەها وەڵامی هەر پرسیارێکت دەداتەوە.
لەوانەیە پێش کردارەکە هێڵێکی سێروم (IV) لە خوێنهێنەرێکی باسکتدا دابنرێت، و لەوانەیە دەرمانی بەنجی ناوچەیی و هێورکەرەوەیەکی سووک بەکاربهێنرێت بۆ کەمکردنەوەی هەر ناڕەحەتییەک لە کاتی RFAدا. لەوانەیە لە کاتی کردارەکەدا بەئاگا بیت بۆ ئەوەی یارمەتی هەڵسەنگاندنی دروستی کردارەکە بدەیت. پێشتر دەربارەی وردەکارییەکان لە پزیشکەکەت بپرسە.
دوای ئەوەی بەنجی ناوچەیی درا (بەئاگا دەبیت بەڵام هیچ ئازارێک هەست پێ ناکەیت)، پزیشکەکە دەرزییەکی بچووک لە ناوچەی گشتیی ئەو شوێنەی هەست بە ئازار دەکەیت دادەنێت. بە بەکارهێنانی تیشکی ئێکس یان سۆنار، پزیشکەکەت دەرزییەکە بەرەو ناوچەی مەبەستی ورد ڕێنمایی دەکات. پاشان ئێلێکترۆدێکی زۆر بچووک بە ناو دەرزییەکەدا دەخرێتە ناوەوە بۆ دەستپێکردنی کرداری ورووژاندن.
لە کاتی کردارەکەدا، پزیشکەکەت دەپرسێت ئایا دەتوانیت هەستێکی مێروولەکردن بکەیت. مەبەست لە کرداری ورووژاندن یارمەتیدانی پزیشکەکەیە بۆ دیاریکردنی ئەوەی ئایا ئێلێکترۆدەکە لە باشترین شوێندایە بۆ چارەسەر.
کاتێک شوێنی دەرزی و ئێلێکترۆدەکە پشتڕاست کرایەوە، تەزوویەکی بچووکی ڕادیۆفریکوێنسی (radiofrequency) لە ڕێگەی ئێلێکترۆدەکەوە دەنێردرێت بۆ ناو شانەی دەوروبەر، و دەبێتە هۆی گەرمبوونی شانەکە. نابێت لە کاتی بەشی گەرمکردنی کردارەکەدا هەست بە ناڕەحەتی بکەیت.
ئایا دوای سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی دەتوانم بگەڕێمەوە سەر چالاکییە ئاساییەکانم؟
ڕاستەوخۆ دوای سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی چەند سنووردارییەکت دەبێت:
- بۆ ماوەی لانیکەم ٢٤ کاتژمێر دوای کردارەکە ئۆتۆمبێل لێمەخوڕە و ئامێر بەکارمەهێنە.
- دەتوانیت بگەڕێیتەوە سەر خۆراکی ئاسایی خۆت. لە یەکەم ٢٤ کاتژمێری دوای کردارەکەدا هیچ چالاکییەکی قورس ئەنجام مەدە.
بۆ ماوەی یەک بۆ دوو ڕۆژ دوای کردارەکە خۆت لە بانیۆدا مەشۆ؛ دەتوانیت دووش بکەیت.
دەتوانیت ئێوارە پێش چوونە ناو جێگا پەڕۆی برینەکان لابەریت.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات.
ئەم پەڕەیە چارەسەرێک دەخاتە ڕوو کە لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران پێشکەش دەکرێت و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. گونجاوی چارەسەرەکە لە کاتی ڕاوێژدا دیاری دەکرێت.