ورووژاندنی موگناتیسی بە ناو کەللەسەردا

تەکنەلۆژیای ورووژاندنی مێشک بە بەکارهێنانی شەپۆل و لەرەی موگناتیسی بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییە دەماری و دەروونییەکان

پشکنراوە لەلایەن
د. حوسێن عیمران مووسا، پزیشکی ڕاوێژکاری نەشتەرگەریی مێشک و دەمار
کاتی خوێندنەوە
٢ خولەک
دوایین پشکنین
٢٠٢٠ کانوونی دووەم

At a glance

TMS چییە؟

ورووژاندنی مێشک بە شەپۆل و لەرەی موگناتیسی بۆ گۆڕینی چالاکیی کارەبایی لە مێشکدا

ئەو حاڵەتانەی چارەسەر دەکرێن

پارکینسۆن، خەمۆکی، میگرەن، ئاڵوودەبوون، لەدەستدانی یادەوەری، دڵەڕاوکێ، زرنگانەوەی گوێ، چاکبوونەوە دوای جەڵتەی مێشک و زیاتر

تێگەیشتن لە کارکردنی مێشک و TMS

مێشک تۆڕێکە لە تریلیۆنان پەیوەندیی نێوان خانە دەمارییەکان کە کردارە ئاگایی و نائاگاییەکانمان کۆنترۆڵ دەکات. ئەم تۆڕە پشت بە ئەو لەرە کارەباییانە دەبەستێت کە بە درێژایی ڕیشاڵەکانی دەمار بڵاو دەبنەوە، و ناوچە جیاوازەکانی مێشک بەرپرسیارن لە هەستەکان، بینین، بیستن، جووڵەی ماسولکە و شیکردنەوەی زانیارییەکان.

ورووژاندنی موگناتیسی بە ناو کەللەسەردا (TMS) لەرەی موگناتیسی بەکاردەهێنێت بۆ گۆڕینی ڕووداوە کارەباییەکان لە مێشکدا. TMS بە ورووژاندنی خانە دەمارییەکان لە ناوچە دیاریکراوەکانی مێشکدا، چالاکی و پەیوەندیی نێوان خانەکانی مێشک زیاد دەکات و تۆڕە دەمارییە پێویستەکان پێکدەهێنێت.

ئەو حاڵەتانەی بە TMS چارەسەر دەکرێن

TMS بۆ چارەسەرکردنی چەندین نەخۆشیی دەماری و دەروونی بەکاردەهێنرێت:

- نەخۆشیی پارکینسۆن - خەمۆکی، ماندوێتی و نیشانە نەرێنییەکانی شیزۆفرینیا - سەرئێشەی میگرەن - ئاڵوودەبوون (جگەرەکێشان، کحول، ماددەی هۆشبەر) - لەدەستدانی یادەوەری و نەخۆشی ئەلزایمەر - دڵەڕاوکێی گشتی و نەخۆشیی پانیک - زرنگانەوەی گوێ و بیستنی دەنگی ناڕاستەقینە - چاکبوونەوە دوای جەڵتەی مێشک و چارەسەری ئیفلیجی

TMS بەراورد بە چارەسەری بە شۆکی کارەبایی (ECT)

بە پێچەوانەی چارەسەری بە شۆکی کارەبایی، کە تەوژمی کارەبایی بە هەموو مێشکدا بڵاو دەکاتەوە و مەترسیی لەدەستدانی یادەوەریی هەیە، TMS ناوچە دیاریکراوەکانی مێشک دەکاتە ئامانج. ئەم ڕێگا ئامانجدارە بە بەراورد لەگەڵ مەترسییە ئەگەرییەکانی ECT کەمترین کاریگەرییە لاوەکییەکان دروست دەکات، بۆیە جێگرەوەیەکی سەلامەتترە.

دانیشتنی چارەسەری TMS

لە کاتی دانیشتنی چارەسەری TMSدا، نەخۆش لەسەر کورسییەکی ئاسوودە دادەنیشێت و پێچاوێک لە سەرووی سەرییەوە لەرەی موگناتیسیی بێ ئازار دەنێرێت. پێچاوەکە خانە دەمارییەکان لە ناوچە دیاریکراوەکانی مێشکدا دەورووژێنێت و دەتوانێت ئەو ناوچانە چالاک بکات کە چالاکییان کەم بووەتەوە. چارەسەرەکە پێویستی بە دانیشتنی چارەسەری ڕۆژانەیە، پێنج جار لە هەفتەیەکدا بۆ ماوەی ٤-٦ هەفتە.

**خشتەی کات:** - یەکەم کاریگەرییەکان لە ماوەی ١٠ دانیشتنی چارەسەردا (٢-٣ هەفتە) هەست پێ دەکرێن - کاریگەرییەکان بۆ ماوەی درێژ دوای ٤-٨ هەفتە لە چارەسەری چڕ - کاریگەرییە لاوەکییەکانی هەمیشەیی کەمن یان هەر نین (لەوانەیە سەرئێشەی کاتی یان ناڕەحەتییەکی کەم لە شوێنی ورووژاندنەکە هەبێت)

دانانی پێچاوی rTMS بۆ ورووژاندنی موگناتیسیی دووبارەبووەوە بە ناو کەللەسەردا
دانیشتنی چارەسەری TMS لە کلینیکێکی دەمار

زانیاری زیاترت دەوێت؟

پەیوەندی بە تیپەکەمانەوە بکە بۆ وردەکاریی زیاتر دەربارەی ئەو بابەتانەی لەم وتارەدا باسکراون.

ئەم وتارە زانیاریی گشتی دەخاتە ڕوو و جێگەی ڕاوێژی پزیشکیی پسپۆڕ ناگرێتەوە. ئەگەر نیگەرانییەکی تایبەتیی تەندروستیت هەیە، تکایە ڕاوێژ بە کارمەندێکی تەندروستی بکە.