چاودێریی پەرستاری

برینی پاڵکەوتن یان زامی جێگا: ئەو زامانەن کە بەهۆی برینداربوونی پێست و شانەی ژێر پێستەوە دروست دەبن، بەهۆی لاوازیی سووڕی خوێن لەو ناوچانەی لەش کە فشاریان دەکەوێتە سەر و بەر جێگاکە دەکەون.

شوێنە باوەکانی برینی پاڵکەوتن:

سمت، ئانیشک، پاژنە، کۆڵەکانی شان، ئەژنۆ، شوێنە دەرپەڕیوەکانی قوڵەپێ و سەر، گوێچکەکان و ئێسکی عەجز. بۆ پاراستنی نەخۆش دەتوانرێت جل و بەرگی گونجاو هەڵبژێردرێت، ڕاهێنانی چالاک و ناچالاک بکرێت، پاکوخاوێنیی کەسی ڕەچاو بکرێت و مەساج بکرێت.

پاکوخاوێنی: هەوکردن یەکێکە لە باوترین ئاڵۆزییەکان، بەتایبەتی دوای جەڵتەی مێشک. یەکێک لە کێشەکانی نەخۆشانی بەتواناکردنەوە (rehabilitation) قورسیی قووتدانە، هەروەها خراپیی پاکوخاوێنیی دەم. قورسیی بەتاڵکردنەوەی میزڵدان دوای جەڵتەی مێشک دەبێتە هۆی کۆبوونەوەی میز و هەوکردنی بەکتریایی.

خواردنەوەی شلەمەنیی کەم یەکێکە لە هۆکارەکانی کۆبوونەوەی میز. بۆیە گرنگە نەخۆشانی دوای جەڵتەی مێشک شلەمەنیی زۆر بخۆنەوە و کاتیتەرەکانیان لە ماوەی بیست ڕۆژدا بگۆڕدرێن. ئەگەر نەخۆش پەڕۆی پاککردنەوە بەکاردەهێنێت، زۆر گرنگە ئەم پەڕۆیانە هەر دوو بۆ سێ کاتژمێر جارێک بگۆڕدرێن. ئەمە هەم نەخۆشەکە ئاسوودە دەکات و هەم پشتی نەخۆشەکە هەوا دەگرێت. لە کاتی گۆڕینی پەڕۆکاندا، دەبێت ناوچەی میز و ئەو شوێنانەی بەر پەڕۆکان دەکەون بە دەسرەی تەڕ یان پارچە لۆکەیەکی تەڕکراو بە ئاو پاک بکرێنەوە. هەروەها پێویستە ناوچەی نێوان کۆئەندامی زاوزێ و کۆم و پشتی نەخۆشەکەش بپشکنرێن.

ئەگەر نەخۆشەکان بتوانن خۆیان پاکوخاوێنیی خۆیان ڕابگرن، پێویستە لە ماوەی دیاریکراودا بپشکنرێن.

خۆشۆردن: دوای گەڕانەوە بۆ ماڵەوە، باشە نەخۆش بە بەردەوامی خۆی بشوات (بەپێی باری تەندروستیی کەسەکە). ئەمە سووڕی خوێن چالاک دەکات و کونیلەکانی پێست دەکاتەوە. نەخۆش دەتوانێت ڕۆژانە یەک بۆ دوو کاتژمێر لە حەمامدا بەسەر ببات. کاتی خۆشۆردن دەبێت کاتێکی ئاسوودە بێت. دەستە ساغەکە دەتوانێت لایەکەی تر بسوێت و مەساج بکات. کەسەکان بە تێپەڕبوونی کات دەتوانن هەندێک لە کارکردی دەستی تووشبوو بە ئیفلیجی نیوەی لەش بگەڕێننەوە. گرنگە پلەی گەرمیی ئاوەکە ڕێک بخرێت بۆ ڕێگرتن لە سووتان. بەکارهێنانی شێرەئاوێکی خۆکار بە هەستەوەری بێ دەستلێدان لەوانەیە گونجاو بێت. دووش باشترە لە بانیۆ. باشە دوای خۆشۆردن لەش بە ڕۆنی منداڵ یان کرێمی لانۆلین مەساج بکرێت.

شۆردنی نەخۆش لەسەر جێگا: پێویستە بەرهەمی دژە-ئاو لە ژێر نەخۆشەکەوە دابنرێت بۆ پاراستنی جێگاکە. لە کاتی پاککردنەوەی نەخۆش دوای چوونە ئاودەست دەبێت دەستکێش بەکاربهێنرێت. پاککردنەوە دەبێت لە سەرەوە بۆ خوارەوە و لە ناوەوە بۆ دەرەوە ئەنجام بدرێت. دوای ڕێکخستنی پلەی گەرمیی ژوورەکە، دەبێت تا دوو لەسەر سێی تەشتی شۆردنی دەست بە ئاوی ٤٣ بۆ ٤٦ پلە پڕ بکرێت. لەشی نەخۆشەکە دەبێت بە ئاوی سابوونداوی لە سەرەوە بۆ خوارەوە و لە دوورەوە بۆ نزیکی ناوەڕاستی لەش بشۆردرێت و وشک بکرێتەوە. ناوچەی کۆئەندامی زاوزێ دەبێت لە پێشەوە بۆ دواوە پاک بکرێتەوە. گرنگە لۆشنی شێدارکەر بۆ شێدارکردنی پێست بەکاربهێنرێت.

ئاودەست: دەتوانرێت دەسگری ئاودەست بەکاربهێنرێت بۆ ئاسانکردنی دانیشتن و هەستانەوە. هەندێک جار بەرزکردنەوەی کورسیی ئاودەستەکە دەتوانێت زۆر گرنگ بێت.

خواردن: نانخواردن لەگەڵ ئەندامانی تری خێزان لەسەر هەمان مێز لە ماڵەوە دەتوانێت ورەی نەخۆشەکە بەرز بکاتەوە. لەم بارەیەوە، چاودێرانی نەخۆش دەبێت هانی نەخۆشەکە بدەن. ئەندامی لەشی بێکار، کێشەی هەستکردن، قورسیی قووتدان و شلبوونی ماسولکەکانی ڕوخسار دەتوانن خواردن قورس بکەن. باشە خواردنەکە بکرێتە پارچەی بچووک، لە کاتی پێویستدا ئامێری خلاتە بەکاربهێنرێت، دەمی نەخۆشەکە بە دەسرەی تەڕ بسڕدرێت و بەرمالکی خواردن بەکاربهێنرێت. چاودێریی دەم بەشێکی گرنگی خواردن و ئارەزووی خواردنە.

ڕاهێنان: ئامانجی ڕاهێنان ڕێکخستنی دابەشبوونی ئۆکسجین و پرۆسە مێتابۆلیزمییەکانە، زیادکردنی هێز و بەرگەگرتن، کەمکردنەوەی چەوریی لەش و باشترکردنی جووڵەی ماسولکە و جومگەکانە. هەموو ئەم سوودانە بۆ تەندروستییەکی باش پێویستن و هەموو کەسێک دەبێت بەرنامەی ڕاهێنانێکی ڕێکوپێک لە ژیانی ڕۆژانەیدا هەبێت. جیاوازی لە نێوان گەنج و بەتەمەندا نییە؛ بەڵام ڕاهێنانی قورس لەوانەیە هەندێک مەترسیی هەبێت. ڕاهێنان بۆ ماوەی ٢٠ خولەک یان زیاتر، سێ جار لە هەفتەیەکدا بەسە. ١٥ – ٢٥ خولەک ڕاهێنانی ڕۆژانە، پێنج ڕۆژ یان زیاتر لە هەفتەیەکدا، سوودێکی زۆر دەبەخشێت. دەتوانرێت ماوەی ڕاهێنانەکە بە گەرمکردنەوەی سووک دەست پێ بکات و بە ڕاهێنانی ڕاکێشانی ماسولکە کۆتایی پێ بێت.

خێزانی نەخۆشی بەتواناکردنەوە

خێزانی نەخۆش ڕۆڵێکی گرنگ لە بەتواناکردنەوەدا دەگێڕێت. بوونی خێزانێکی پەیوەندیدار و بەتوانا کە بتوانێت چاودێری بکات، هۆکارێکی گرنگە کە بە شێوەیەکی ئەرێنی کاریگەری لەسەر پرۆسەی بەتواناکردنەوە دادەنێت. دەبێت بۆ ئەندامانی خێزان ڕوون بکرێتەوە کە نەخۆشەکە چ جۆرە کێشەیەکی بۆ دروست دەبێت و ئەم کێشانە چۆن کاری تێ دەکەن. بەم شێوەیە، دوای دەرچوون لە نەخۆشخانە دۆزینەوەی چارەسەر بۆ خێزانەکە ئاسانتر دەبێت.

ئەگەر تۆ خزمی کەسێکیت کە پێویستی بە بەتواناکردنەوە هەیە، دەبێت پشتگیری بکەیت و هانی بدەیت.

نابێت نەخۆشەکە لە نەخۆشخانە یان لە سەنتەری بەتواناکردنەوە بە تەنها بەجێ بهێڵیت، و دەبێت وای لێ بکەیت هەست بکات کە تۆ لەگەڵیدایت. سەیرکردنی تەلەفزیۆن، گوێگرتن لە ڕادیۆ، یاریکردنی شەترەنج یان یاری کارت لەگەڵ ئەندامانی خێزان لەوانەیە نەخۆشەکە ئاسوودەتر بکات. ئەمە ڕێگەیەکی باشە بۆ ئەوەی فێر بیت بەتواناکردنەوە چۆن کار دەکات و چۆن دەتوانیت یارمەتیی نەخۆشەکە بدەیت.