Hemşirelik bakımı

Bası yaraları veya yatak yarası: yatakla temas eden basınç bölgesindeki dolaşım bozukluğu nedeniyle deri (cilt) ve deri altı dokusunda oluşan hasar sonucu gelişen ülserlerdir.

Bası yaralarının sık görüldüğü yerler:

Kalçalar, dirsekler, topuklar, kürek kemikleri, dizler, ayak bileğinin çıkıntılı bölgeleri ile baş, kulaklar ve sakrum (sağrı kemiği). Hastayı korumak için uygun kıyafet seçimi, aktif-pasif egzersiz, kişisel hijyen ve masaj uygulanabilir.

Hijyen: Enfeksiyon, özellikle inme (felç) sonrasında en sık görülen komplikasyonlardan biridir. Rehabilitasyon hastalarının sorunlarından biri, yutma güçlüğünün yanı sıra yetersiz ağız hijyenidir. İnme sonrasında mesaneyi boşaltmada yaşanan güçlük idrar birikmesine ve bakteriyel enfeksiyona yol açar.

Yetersiz sıvı alımı idrar birikmesinin nedenlerinden biridir. Bu nedenle inme sonrası hastaların bol sıvı alması ve sondalarını yirmi gün içinde değiştirtmesi önemlidir. Hasta bez kullanıyorsa bu bezlerin iki-üç saat arayla değiştirilmesi de çok önemlidir. Bu, hem hastayı rahatlatır hem de hastanın sırtının havalanmasını sağlar. Bezler değiştirilirken idrar bölgesi ve bezle temas eden alanlar ıslak mendille ya da suyla nemlendirilmiş pamuklu bezle temizlenmelidir. Perine ve hastanın sırtı da kontrol edilmelidir.

Hastaların kendi hijyenlerini sağlayıp sağlayamadıkları belirli aralıklarla kontrol edilmelidir.

Banyo: Eve döndükten sonra hastanın sık aralıklarla (kişinin sağlık durumuna bağlı olarak) banyo yapması faydalı olacaktır. Bu, kan dolaşımını uyarır ve deri gözeneklerinin açılmasını sağlar. Hasta her gün bir ila iki saatini banyoda geçirebilir. Banyo zamanı dinlendirici bir zaman olmalıdır. Sağlam el, karşı tarafı ovabilir ve masaj yapabilir. Kişiler zamanla hemiplejik elin bir miktar işlevini geri kazanabilir. Yanık yaralanmalarını önlemek için su sıcaklığının ayarlanması önemlidir. Otomatik, temassız sensörlü bir musluk uygun olabilir. Küvet yerine duş tercih edilmelidir. Banyodan sonra bebek yağı veya lanolin kremle vücut masajı yapmak faydalıdır.

Yatak banyosu: Yatağı korumak için hastanın altına su geçirmez malzemeler yerleştirilmelidir. Hastanın tuvalet sonrası temizliği sırasında eldiven kullanılmalıdır. Temizlik işlemi yukarıdan aşağıya ve içten dışa doğru yapılmalıdır. Oda sıcaklığı kontrol edildikten sonra el küvetinin üçte ikisine kadar 43 ila 46 derecedeki su doldurulmalıdır. Hastanın vücudu sabunlu suyla yukarıdan aşağıya ve distalden proksimale doğru yıkanmalı ve kurulanmalıdır. Genital bölge önden arkaya doğru temizlenmelidir. Deriyi nemlendirmek için nemlendirici losyon kullanmak önemlidir.

Tuvalet: Oturup kalkmayı kolaylaştırmak için tuvalet tutunma kolları kullanılabilir. Bazen klozet yüksekliğinin artırılması çok önemli olabilir.

Yemek yeme: Evde diğer aile üyeleriyle aynı masada yemek yemek hastanın moralini yükseltebilir. Bu konuda bakım verenler hastayı cesaretlendirmelidir. İşlevini yitirmiş vücut bölümü, duyusal sorunlar, yutma güçlüğü ve gevşemiş yüz kasları yemek yemeyi zorlaştırabilir. Yiyecekleri küçük parçalara bölmek, gerektiğinde blender kullanmak, hastanın ağzını ıslak mendille silmek ve önlük kullanmak faydalı olacaktır. Ağız bakımı, yemek yemenin ve iştahın önemli bir bileşenidir.

Egzersiz: Egzersizin amacı oksijen dağılımını ve metabolik süreçleri düzenlemek, kuvveti ve dayanıklılığı artırmak, vücut yağını azaltmak ve kas-eklem hareketlerini geliştirmektir. Bu yararların hepsi sağlıklı olmak için gereklidir ve herkes günlük yaşamında düzenli bir egzersiz programı yapmalıdır. Genç ve yaşlı arasında fark yoktur; ancak ağır egzersizlerin bazı riskleri olabilir. Haftada üç kez 20 dakika veya daha uzun egzersiz yapmak yeterlidir. Haftada beş veya daha fazla gün 15-25 dakikalık günlük egzersiz yüksek düzeyde yarar sağlar. Egzersiz süresi hafif ısınma hareketleriyle başlatılabilir ve germe egzersizleriyle tamamlanabilir.

Rehabilitasyon hastasının ailesi

Hastanın ailesi rehabilitasyonda önemli bir rol oynar. Bakım sağlayabilecek, ilgili ve kaynakları olan bir aileye sahip olmak, rehabilitasyon sürecini olumlu etkileyen önemli bir faktördür. Hastanın ne tür sorunlar yaşayabileceği ve bu sorunların hastayı nasıl etkilediği aile üyelerine anlatılmalıdır. Bu sayede taburcu olduktan sonra ailenin çözüm bulması daha kolay olacaktır.

Rehabilitasyona ihtiyacı olan birinin yakınıysanız ona destek olmalı ve onu cesaretlendirmelisiniz.

Hastayı hastanede veya rehabilitasyon merkezinde yalnız bırakmamalı ve onunla birlikte olduğunuzu hissettirmelisiniz. Aile üyeleriyle televizyon izlemek, radyo dinlemek, satranç veya kart oyunları oynamak hastayı daha rahat ettirebilir. Bu, rehabilitasyonun nasıl işlediğini ve hastaya nasıl yardımcı olabileceğinizi öğrenmenin iyi bir yoludur.