دەرزی ستیرۆید کردارێکی بە کەمترین دەستێوەردانە کە دەتوانێت بە شێوەیەکی کاتی ئەو ئازارە سووک بکات کە هەوکردنی جومگە دروستی دەکات. هۆکاری ئازاری جومگە (هەوکردنی جومگە، برین، داخوران) بە باشی تێنەگەیشتراوە. ئەم کردارە دوو مەبەستی هەیە. یەکەم، دەکرێت وەک پشکنینێکی دەستنیشانکردن بەکاربهێنرێت بۆ ئەوەی بزانرێت ئایا ئازارەکە بەڕاستی لە جومگەکەوە دێت. دووەم، دەکرێت وەک چارەسەرێک بەکاربهێنرێت بۆ سووککردنی ئەو هەوکردن و ئازارەی نەخۆشییە جۆراوجۆرەکان دروستی دەکەن.
دەرزی ستیرۆیدی جومگە چییە؟
دەرزی ستیرۆید هەم کۆرتیکۆستیرۆیدێک (بۆ نموونە ترایامسینۆلۆن، میسیل پرێدنیزۆلۆن، دێکسامیسازۆن) و هەم ماددەیەکی سڕکەر (بۆ نموونە لیدۆکائین یان بیوپیڤاکائین) لەخۆ دەگرێت. دەرمانەکان دەگەیەنرێنە ناو جومگە ئازاراوییەکە، لە ناو کیسەی جومگەدا.
دەرزییەکانی کۆرتیکۆستیرۆید دەتوانن هەوکردن کەم بکەنەوە و کاتێک ڕاستەوخۆ لە ناوچە ئازاراوییەکەدا دەدرێن کاریگەر بن. سووککردنی ئازار دەکرێت لە چەند ڕۆژێکەوە تا چەند ساڵێک بخایەنێت، ئەمەش ڕێگە دەدات بارەکەت بە چارەسەری سروشتی و بەرنامەی ڕاهێنان باشتر ببێت.
دەرزییەکان دەکرێت لەم ناوچانەدا بدرێن:
- جومگەکانی فاسێتی بڕبڕەی پشت
- جومگەی ساکرۆئیلیاک و کلکەئێسک
- جومگەی سمت
- شان، ئانیشک و دەست
- ئەژنۆ، قوڵەپێ و پێ
کێ گونجاوە؟
ئەگەر ئازارێکت هەیە کە سەرچاوەکەی هەوکردنی جومگەیە، ئەوا لەوانەیە سوود لە دەرزی ستیرۆید ببینیت. بە زۆری، دەرزی جومگە بۆ ئەو کەسانە پێشنیار دەکرێت کە وەڵامی چارەسەرە پارێزگارانەکانی تر (بێ نەشتەرگەری) نادەنەوە، وەک دەرمانی دژەهەوکردن بە ڕێگەی دەم، پشوودان یان چارەسەری سروشتی.
دەرزی ستیرۆیدی جومگە کە بە ڕێنمایی سۆنار ئەنجام دەدرێت، نابێت بۆ ئەو کەسانە بکرێت کە هەوکردنی میکرۆبییان هەیە، دووگیانن، یان کێشەی خوێنبەربوونیان هەیە. دەرزییەکە لەوانەیە ئاستی شەکری خوێن لە نەخۆشانی نەخۆشی شەکرەدا کەمێک بەرز بکاتەوە. هەروەها لەوانەیە بە شێوەیەکی کاتی پەستانی خوێن یان پەستانی چاو لە نەخۆشانی ئاوی ڕەشی چاودا بەرز بکاتەوە. پێویستە لەم بارەیەوە لەگەڵ پزیشکەکەتدا قسە بکەیت.
ئەنجامەکان چین؟
ئەگەر ئەو جومگەیەی چارەسەر کراوە سەرچاوەی ئازارەکە بێت، لەوانەیە دوو بۆ حەوت ڕۆژ دوای دەرزییەکە سووککردنی ئازار هەست پێ بکەیت. ئازارەکە دەکرێت بۆ چەند ڕۆژێک تا چەند مانگێک سووک ببێت، ئەمەش ڕێگەت پێدەدات بەشداری لە چارەسەری سروشتیدا بکەیت. ئەگەر دەرزییەکان سوودیان هەبوو و دواتر دووبارەبوونەوەی نەخۆشی و ئازارت هەبوو، دەکرێت کردارەکە دووبارە بکرێتەوە. ئەگەر هیچ سووکبوونێکی ئازار هەست پێ نەکەیت، لەوانەیە بژاردەی چارەسەری تر هەبن.
مەترسییەکان چین؟
دەرزی ستیرۆیدی جومگە بەهۆی مەترسیی کەمییەوە، بۆ هەندێک نەخۆش بە چارەسەرێکی گونجاوی بێ نەشتەرگەری دادەنرێت. ئەو مەترسییە ئەگەرییانەی پەیوەندییان بە چوونە ناوەوەی دەرزییەکەوە هەیە بریتین لە خوێنبەربوون، هەوکردنی میکرۆبی، کاردانەوەی هەستیاری، سەرئێشە و زیانگەیشتنی دەمار (دەگمەن). کاریگەرییە لاوەکییەکانی کۆرتیکۆستیرۆید لەوانەیە ببنە هۆی زیادبوونی کاتیی کێش، کۆبوونەوەی ئاو لە لەشدا، سووربوونەوەی ڕوخسار (گڕگرتن)، گۆڕانی باری دەروونی یان بێخەوی، و بەرزبوونەوەی ئاستی شەکری خوێن لە نەخۆشانی شەکرەدا. ئەم کاریگەرییانە بە زۆری لە ماوەی ٧-١٠ ڕۆژدا نامێنن. ئەو نەخۆشانەی بۆ نەخۆشییە درێژخایەنەکان چارەسەر وەردەگرن (بۆ نموونە نەخۆشی دڵ، نەخۆشی شەکرە، هەوکردنی ڕۆماتۆیدیی جومگە، ئاوی ڕەشی چاو، پەستانی خوێنی کۆنترۆڵنەکراو) یان ئەوانەی ناتوانن بە شێوەیەکی کاتی دەرمانی دژەمەیینی خوێن ڕابگرن، پێویستە بۆ هەڵسەنگاندنی مەترسی ڕاوێژ بە پزیشکی تایبەتی خۆیان بکەن.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات.
ئەم پەڕەیە چارەسەرێک دەخاتە ڕوو کە لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران پێشکەش دەکرێت و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. گونجاوی چارەسەرەکە لە کاتی ڕاوێژدا دیاری دەکرێت.