سەرسووڕانی شوێنیی بێزیان (BPPV)

هۆکارێکی باوی گێژبوون: خولانەوەی کورتخایەن کە بە جووڵەی سەر دەست پێ دەکات و بەهۆی کریستاڵە بزربووەکانی گوێی ناوەوەوە دروست دەبێت. بەزۆری بە مانۆڕەکانی گەڕاندنەوەی کریستاڵەکان چارەسەر دەکرێت.

ڕێچکە
ئازار — دەستێوەردانی کەمبڕین
پشکنراوە لەلایەن
د. حوسێن عیمران مووسا، پزیشکی ڕاوێژکاری نەشتەرگەریی مێشک و دەمار
کاتی خوێندنەوە
٢ خولەک

At a glance

ئەمە چییە

ماوەی کورت و بەهێزی سەرگێژخواردن یان خولانەوە کە بە جووڵەی دیاریکراوی سەر دەست پێ دەکات — بەهۆی جێگۆڕکێی کریستاڵە کالسیۆمییەکان لە کەناڵە نیوە بازنەییەکانی گوێی ناوەوەدا.

نیشانەکان

گێژبوون، سەرگێژخواردن، تێکچوونی هاوسەنگی، دڵتێکهەڵاتن و ڕشانەوە. هەر جارێک کەمتر لە یەک خولەک دەخایەنێت، لەوانەیە بۆ ماوەیەک نەمێنێت و پاشان بگەڕێتەوە. جووڵەی نائاسایی چاو (لەرینەوەی چاو) باوە.

ڕێبازی چارەسەر

گەڕاندنەوەی کریستاڵەکانی گوێ بۆ شوێنی خۆیان (بۆ نموونە مانۆڕی ئێپلی) چارەسەری سەرەکییە و لە یەک یان دوو دانیشتنی چارەسەردا کاریگەر دەبێت. چارەسەری سروشتی و rTMS پشتگیریی چاکبوونەوە دەکەن ئەگەر نیشانەکان بەردەوام بن.

وێنەی ڕوونکردنەوەی گوێی ناوەوە کە ئەو کەناڵە نیوە بازنەییانە نیشان دەدات کە لە BPPVدا تووش دەبن

BPPV چییە

سەرسووڕانی شوێنیی بێزیان (BPPV) یەکێکە لە باوترین هۆکارەکانی گێژبوون — ئەو هەستە لەناکاوەی کە خۆت یان دەوروبەرت دەخولێنەوە. هەر جارێک کورتە، بەزۆری کەمتر لە خولەکێک دەخایەنێت، و نزیکەی هەمیشە بە گۆڕانی شوێنی سەر دەست پێ دەکات: بەرزکردنەوە یان نزمکردنەوەی سەر، ڕاکشان، وەرگەڕان لە ناو جێگادا، یان دانیشتن.

هەرچەندە BPPV دەتوانێت بێزارکەر بێت، بە دەگمەن مەترسیدارە مەگەر مەترسیی کەوتن زیاد بکات.

**هۆکارەکان:** لە زۆر حاڵەتدا هیچ هۆکارێک نادۆزرێتەوە (BPPVی بێ هۆکاری دیار). کاتێک هۆکارێک دیاری دەکرێت، بەزۆری زەبرێکی سووک تا سەختە لە سەر. بە دەگمەنتر، نەخۆشییەکانی گوێی ناوەوە، نەشتەرگەریی گوێ، یان ڕاکشانی درێژخایەن لەسەر پشت (وەک لەسەر کورسیی پزیشکی ددان) هۆکارن. BPPV پەیوەندیی بە میگرەنیشەوە هەیە.

**نیشانە سەرەکییەکان:** - سەرگێژخواردن یان هەستی خولانەوە (گێژبوون) - لەدەستدانی هاوسەنگی یان ناجێگیری - دڵتێکهەڵاتن یان ڕشانەوە - جووڵەی ڕیتمی و نائاسایی چاو (لەرینەوەی چاو) لەگەڵ هەر جارێکدا

**گەڕاندنەوەی کریستاڵەکانی گوێ بۆ شوێنی خۆیان:** چارەسەرە سەرەکییەکە، کە لە کلینیکدا ئەنجام دەدرێت، بریتییە لە زنجیرەیەک جووڵەی هێواش و ورد بە سەر کە بۆ ئەوە دانراون کریستاڵە کالسیۆمییە جێگۆڕاوەکان (ئۆتۆلیس) لە کەناڵە نیوە بازنەییەکانەوە بگەڕێننەوە بۆ دەهلیزی گوێی ناوەوە، کە لەوێ ئیتر نیشانە دروست ناکەن. هەر شوێنێک بۆ ماوەی نزیکەی ٣٠ چرکە ڕادەگیرێت. زۆربەی نەخۆشەکان دوای یەک یان دوو دانیشتنی چارەسەر وەڵام دەدەنەوە.

بژاردەکانی چارەسەر لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران

یەکەم هەنگاوی چارەسەر

چارەسەر بە دەرزی

چاوپێکەوتنێک بگرە

سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.

ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی سەرسووڕانی شوێنیی بێزیان (BPPV) دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.