بەستراوبوونی درکەپەتک

لە پێگەیشتوواندا، کۆتایی درکەپەتک (کۆنەس میدیولاریس) بە ئاسایی نزیکەی لە ئاستی بڕبڕەکانی L1–L2دایە. بە ڕێگەی فیلەم تێرمیناڵ (دەزووی کۆتایی درکەپەتک)، کە دەزوویەکی باریکی شانەی ڕیشاڵییە، بە ئێسکی عەجزەوە بەستراوە. بە ئاسایی ئەم دەزووە باریک و لاستیکییە، و ڕێگە دەدات درکەپەتک لە کاتی چەمانەوە و ڕاستکردنەوەی بڕبڕەی پشتدا بە ئازادی لە ناو کەناڵەکەدا بجووڵێت.

کاتێک درکەپەتک بەستراوە، فیلەمەکە بە شێوەیەکی نائاسایی ئەستوور یان چەور بووە، یان درکەپەتک ڕاستەوخۆ بە لکان، لیپۆما، کیس یان نائاساییەکی ئێسکی بە شانەی دراوسێوە بەستراوە. کاتێک بڕبڕەی پشت دەجووڵێت — یان کاتێک منداڵەکە گەشە دەکات — درکەپەتکە بەستراوەکە دەکشێت. ئەم ڕاکێشانە فشاری میتابۆلیزمی و کەمیی خوێنی بۆرییە وردەکان لە کۆتایی درکەپەتکدا دروست دەکات، و زیان بە خانە دەمارییە هەستی، جووڵەیی و خۆکارەکانی ناوی دەگەیەنێت.

**هۆکارە زگماکییەکان**

*فیلەم تێرمیناڵی توند* — باوترین جۆرە لەو پێگەیشتووانەی کە جگە لەمە لە ڕووی دەمارییەوە ئاسایین. فیلەمەکە ئەستوور (> ٢ ملم لە ئێم ئاڕ ئای (MRI)دا) و چەورە. بڕینی فیلەمەکە بە نەشتەرگەری (کردارێکی کورت و کەممەترسی) بە متمانەوە پەرەسەندنەکە ڕادەگرێت.

*لیپۆمایلۆمێنینگۆسیل (lipomyelomeningocele)* — لوویەکی چەوری (لیپۆما) لە کاتی گەشەی کۆرپەلەدا دەچێتە ناو درکەپەتک و ڕەگە دەمارەکانەوە. لیپۆماکە درکەپەتکەکە جێگیر دەکات. کەمکردنەوەی قەبارە و ئازادکردن بە نەشتەرگەری ئاڵۆزترە لە بڕینی فیلەم تێرمیناڵی سادە.

*دووکەرتبوونی درکەپەتک (دابەشبوونی درکەپەتک)* — درکەپەتک بەهۆی دڕکێکی ئێسکی یان ڕیشاڵییەوە دەبێتە دوو نیوە درکەپەتک؛ هەر نیوەیەک لە شوێنی دڕکەکەدا بەستراوە. لابردنی دڕکەکە بە نەشتەرگەری درکەپەتکەکە ئازاد دەکات.

*سپاینا بیفیدا (بڕبڕەی کراوە)* — بە کردەوە هەموو پێگەیشتووانی تووشبوو بە سپاینا بیفیدای کراوە ڕادەیەک لە بەستراوبوونیان هەیە کە پەیوەندی بە شوێنەواری برینی نەشتەرگەریی داخستنەوە هەیە. بەستراوبوونی درکەپەتک باوترین هۆکاری دەستێوەردانی نەشتەرگەریی مێشک و دەمارە لە پێگەیشتووانی تووشبوو بە سپاینا بیفیدادا.

**هۆکارە دواتر پەیدابووەکان**

شانەی برینی ئیپیدیوراڵی دوای نەشتەرگەری (شانەی شوێنەبرین دوای نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت) دەتوانێت درکەپەتک یان ڕەگەکانی کلکی ئەسپ (کۆدا ئیکواینا) ببەستێتەوە. ئەمە ئاڵۆزییەکی ناسراوی نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشتە و لەوانەیە چەند ساڵ دوای کردارە سەرەتاییەکە دەربکەوێت.

**نەشتەرگەری و ئەنجام**

نەشتەرگەریی ئازادکردنی درکەپەتکی بەستراو کەناڵی بڕبڕەی پشت لە پشتەوە دەکاتەوە، هۆکاری بەستراوبوونەکە دەدۆزێتەوە، و پێکهاتە کێشەدروستکەرەکە دەبڕێت یان لادەبات لە ژێر چاودێریی فیزیۆلۆجیی دەمار (بۆ پاراستنی ڕەگە دەمارەکانی جووڵە و هەست لە کاتی ڕاستەقینەدا). زۆربەی نەخۆشان جێگیر دەبن یان باشتر دەبن. دووبارە بەستراوبوونەوە لە بەشێکیاندا ڕوو دەدات، کە پێویستی بە نەشتەرگەریی زیاتر دەبێت. بەدواداچوونی دەماری بۆ ماوەی درێژ زۆر پێویستە.