İNME SONRASI İYİLEŞME

İnme (felç), Irak’ta engelliliğin önde gelen nedenlerinden biridir. Salgın boyutundaki yük ve gereksinimlerin karmaşıklığı göz önüne alındığında, kapsamlı multidisipliner rehabilitasyon merkezlerine önemli bir ihtiyaç vardır.

Kanıtlar, rehabilitasyon merkezlerinin Irak’ta yaşam kalitesini ve inme rehabilitasyonu sonuçlarını iyileştirmede önemli bir role sahip olduğunu göstermektedir.

İnme, bireyin işlevsel durumu, psikolojik yetenekleri, sosyal ilişkileri ve mali refahı üzerinde zorlu bir etki bırakır. Salgın boyutundaki yük ve gereksinimlerin karmaşıklığı göz önüne alındığında, erken, etkili ve güçlendirici bir iyileşme süreci için kapsamlı multidisipliner rehabilitasyon merkezlerine önemli bir ihtiyaç vardır.

Deneyimli rehabilitasyon ekibiyle multidisipliner yaklaşım

Tıbbi izlem, uzman hemşirelik bakımı, fizik tedavi (fizyoterapi), ergoterapi, konuşma terapisi, solunum terapisi, diyet ve beslenme ile duygusal iyilik hali

İnme rehabilitasyonunun temel hedefi

1. Bireyin sağlığını; nörolojik iyileşme süreci (esas olarak nöroplastisite yoluyla), b. göreve özgü eğitimle işlevsel iyileşme ve c. duygusal iyilik haline odaklanarak yaşam kalitesinin artırılması yoluyla yeniden kazandırmaktır.

Altın dönem olarak adlandırılan ilk 90 gün içinde başlatılması gereken rehabilitasyon bakımının temel adımları şunlardır:

• Temel değerlendirme ve risk profili– Hastanın iyileşme sürecine ilişkin prognoz (hastalığın seyri), hastalığın şiddetine göre; yüksek tansiyon, diyabet (şeker hastalığı), hiperkolesterolemi gibi eşlik eden hastalıklar ile düşme, aspirasyon, enfeksiyon gibi önlenebilir risk faktörleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
• Hedef belirleme– Hekimler, konuşma terapistleri, ergoterapistler, hemşireler, fizyoterapistler ve diyetisyenlerden oluşan multidisipliner ekip, daha iyi bir iyileşme süreci için gerçekçi ve karşılıklı olarak uygun hedefler belirlemek üzere aile ile birlikte çalışmalıdır.
• Düzenli değerlendirme– Bakım planına devam etmek veya değiştirmek için performans göstergeleri titizlikle izlenmelidir. İnme bireyleri farklı şekillerde etkiler; bu nedenle her bakım planı kişinin durumuna göre özelleştirilmelidir.
• Güçlendirme– Yoğun bakım ortamından taburcu olduktan hemen sonra, durumun ağırlığına bağlı olarak inme hastası bir sonraki bakım ortamını seçmeye karar vermelidir. Hastalığı ve risk faktörlerini yönetmesi konusunda bilgilendirilmeli ve güçlendirilmiş, hızlandırılmış bir toparlanma için ideal olarak organize bir rehabilitasyon ortamına geçirilmelidir.

Rehabilitasyon yöntemleri

Hedef şöyledir:

1. Etkilenen bölgenin işlevini geri kazandırmak.
2. Başkalarına bağımlılığı azaltmak.

Bu yöntemler aşağıdakilerin tümünü içerir:

(Rehabilitasyon – Fiziksel – Uyumsal – Zihinsel – Sosyal – Mesleki – Konuşma)

1. Geleneksel (mekanik) tedavi

• Hastaya oturma ve yatma sırasında doğru duruşu öğretmek.
• Etkilenen bölgenin eklemlerinin tedavisi.
• Germe egzersizleri, güçlendirme egzersizleri ve direnç egzersizleri.

2. Fizik tedavi

Yaralanan bölgede etkilenen sinir ve kasın stimülasyonu.

• Her vakaya ve duruma göre FES (fonksiyonel elektriksel stimülasyon / FES), IDC, IF, TENS gibi çeşitli stimülasyon türlerini içerir.
• Soğuk lazer tedavisi, uzun dalga, US, SAD.
• Koşu ve yürüme egzersizleri (yavaş – hızlı).
• Hastanın etkilenen uzvun hareketinin daha fazla farkında olmasını sağlayan, hareketini beyin merkezine ulaşan sinyaller yoluyla veya aynalar kullanarak geliştirmeye yönelik biyogeri bildirim cihazları.

3. İleri cihazlar (üçüncü basamak tedavi)

• İnvaziv olmayan beyin stimülasyonu (rTMS – beyin hücresi stimülasyon cihazı).
• Omurilik stimülasyonu için cerrahi olmayan girişimler (epidural stimülasyon).
• Disk hernisi (fıtık), sinir sıkışması ve alt ekstremite ağrısı için mekanik omurga traksiyon cihazı (SpineMED).
• VR – etkilenen bölgenin hareket ettirilmesine yardımcı olan, sanal ortamda bilgisayar programları (elektronik oyunlar).

4. İnme komplikasyonlarının yönetimi

• Omuz çıkığı.
• Tendinit ve tendon yırtılması.
• Sıvı birikimi ve şişlik.
• Spastisitenin (kas – tendon) tedavisi; ilaçlarla (BOTOX) yapılan lokal enjeksiyonlar veya akupunktur dahil.
• Mesane güçsüzlüğü ve idrar kaçırma.
• Konuşmanın durması veya kelime bulmakta güçlük.
• İnme sonrası depresyon.