Depresyon (majör depresif bozukluk)

Majör depresif bozukluk (MDB), süregelen düşük ruh hali dönemleri, etkinliklere karşı ilgi veya zevk kaybı ve birlikte günlük yaşamda anlamlı bozulmaya yol açan bilişsel, fiziksel ve duygusal belirtiler bütünüyle karakterize klinik bir duygudurum bozukluğudur. Dünya genelinde en yaygın ruh sağlığı sorunlarından biridir ve engelliliğin önde gelen nedenlerinden biridir. Depresyon bir zayıflık ya da karakter kusuru değildir; iyi anlaşılmış bir nörobiyolojik temeli ve etkili tedavileri olan tıbbi bir durumdur.

**Kimleri etkiler:** Depresyon her yaşta görülebilir; çocukları, ergenleri, yetişkinleri ve yaşlı yetişkinleri etkiler. Kadınlarda erkeklere göre iki kat daha yaygındır. Çoğu insan yaşamı boyunca birden fazla epizod yaşar.

**Belirtiler** — bir depresif epizod sırasında aşağıdaki belirtiler günün büyük bölümünde, hemen her gün, en az iki hafta boyunca görülür: - Süregelen üzüntü, boşluk veya umutsuzluk - Çoğu ya da tüm etkinliklere karşı ilgi veya zevk kaybı (anhedoni) - Uyku bozuklukları: uykusuzluk (insomnia) veya aşırı uyku - Yorgunluk ve enerji kaybı; küçük işler bile orantısız çaba gerektirir - İştah ve kiloda değişiklikler (kayıp veya artış) - Psikomotor değişiklikler: düşüncede, konuşmada ve harekette yavaşlama veya ajitasyon - Odaklanmada, karar vermede veya bir şeyleri hatırlamada güçlük - Değersizlik, aşırı suçluluk veya kendini suçlama duyguları - Tekrarlayan ölüm düşünceleri, intihar düşünceleri veya intihar girişimleri

**Çocuklarda ve ergenlerde depresyon:** Sinirlilik, yapışkanlık, açıklanamayan fiziksel yakınmalar, okul başarısında düşüş, sosyal içe çekilme ve madde kullanımı sık görülen belirtilerdir. Üzüntü, yetişkinlere göre daha az belirgin olabilir.

**Yaşlı yetişkinlerde depresyon:** Hafıza güçlüğü, kişilik değişiklikleri, fiziksel ağrılar, uyku sorunları, sosyal içe çekilme ve iştah azalması olarak ortaya çıkabilir; çoğunlukla normal yaşlanma ya da fiziksel hastalıkla karıştırılır.

**Türler ve belirleyiciler:** Depresyonun alt tipleri arasında anksiyöz depresyon, melankolik özellikli depresyon, atipik depresyon (duygudurum reaktivitesi, artmış uyku ve iştah), psikotik depresyon (sanrılar veya halüsinasyonlarla birlikte), peripartum (doğum sonrası) depresyon ve mevsimsel duygudurum bozukluğu bulunur.

**Tedavi edilmeyen depresyon**, kişisel ve toplumsal açıdan önemli maliyetlerle ilişkilidir: bozulan ilişkiler, azalan üretkenlik, fiziksel sağlıkta kötüleşme ve artan ölüm riski. Uygun tedaviyle depresyonu olan çoğu kişi belirgin biçimde düzelir.

İlk basamak tedaviler arasında antidepresan ilaçlar (SSRI'lar (seçici serotonin geri alım inhibitörleri / SSRIs), SNRI'lar (serotonin-noradrenalin geri alım inhibitörleri / SNRIs) ve diğerleri) ile kanıta dayalı psikoterapiler (bilişsel davranışçı terapi, kişilerarası terapi) yer alır. İlaçlar yetersiz kaldığında veya tolere edilemediğinde nöromodülasyon, özellikle rTMS, ayaktan uygulanan etkili, iyi tolere edilen, ilaçsız bir alternatif sunar.