برینی پاڵکەوتن (یان ئەوەی بە شێوەی زانستی پێی دەوترێت برینی پەستان) لە ئەنجامی خشانی بەردەوام یان پەستانی هەمیشەیی لەسەر ناوچەیەکی دیاریکراوی لەش بێ پشوودان دروست دەبێت، بۆ نموونە وەک لە حاڵەتی ڕاکشانی درێژخایەنی نەخۆشانی تووشبوو بە ئیفلیجیدا
هۆکارەکانی برینی پاڵکەوتن
بەپێی بۆچوونی پسپۆڕان، برینی پاڵکەوتن کاتێک دروست دەبێت کە خوێن گەیاندن بە ناوچەیەکی دیاریکراوی لەش بۆ ماوەی ٢-٣ کاتژمێر بپچڕێت، و ئەمانەن
هۆکارەکانی ڕوودانی:
- پەستانی بەردەوام لەسەر ناوچەیەکی دیاریکراوی لەش.
- خشانی بەردەوام بەهۆی جووڵە و وەرگەڕانی بەردەوام لە ناو جێگا و مانەوە تێیدا، بۆ نموونە لەو کەسانەی پێستیان ناسکە یان سووڕی خوێنیان لاوازە.
قۆناغەکانی برینی پاڵکەوتن
برینی پاڵکەوتن بەزۆری بە ٤ قۆناغدا گەشە دەکات، کە بەم شێوەیە لێک جیا دەکرێنەوە:
قۆناغی ١: پێستی ناوچە تووشبووەکە سوور دیار دەبێت و لە کاتی دەستلێداندا گەرمە، لەوانەیە خورشتیشی لەگەڵ بێت.
قۆناغی دووەم: لەوانەیە زام و بڵقی سادە یان کراوە دەربکەون، کە ناوچەیەک دەوریان داوە ڕەنگەکەی جیاوازە لە ڕەنگی ئاسایی پێست.
قۆناغی سێیەم: دەرکەوتنی برینێکی قووڵی وەک چاڵ بەهۆی ئەو زیانەی کە دەستی کردووە بە گرتنەوەی چینەکانی خوارەوەی پێست.
قۆناغی ٤: زیانێکی گەورە بە شانەی پێست لەگەڵ هەوکردن. لەوانەیە ئێسک یان ماسولکەکان دیار ببن.
چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن
چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن مەحاڵ نییە، بەڵام ئاسانیش نییە. برینی کراوە بە خێرایی سارێژ نابێت، و کاتێک سارێژ دەبێت، لەوانەیە چاکبوونەوەکەی ڕێک نەبێت.
لەوانەیە چەند هەفتەیەک بخایەنێت تا سارێژ دەبێت، بەڵام برینە پێشکەوتووترەکان لەوانەیە پێویستیان بە دەستێوەردانی نەشتەرگەری هەبێت. ئەمانە ئەو هەنگاوانەن کە بۆ چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن دەگیرێنەبەر:
لابردنی پەستان لەسەر ناوچە تووشبووەکە، بە بەکارهێنانی شتی وەک سەرین بۆ بەرزکردنەوەی بەشە دیاریکراوەکانی لەش.
پاککردنەوەی برین، برینە بچووکەکان دەکرێت بە ئاو و سابوونی پزیشکیی سووک پاک بکرێنەوە. بەڵام ئەو برینانەی کراوە دەمێننەوە، پێویستە هەر جارێک کە پێچەکان دەگۆڕدرێن بە ئاوی خوێی پزیشکی پاک و بێگەرد بکرێنەوە.
لابردنی شانەی مردوو لە شوێنی برینەکە، برینەکە ناتوانێت بە تەواوی چاک ببێتەوە ئەگەر شانەی مردوو یان هەوکردووی تێدا بێت.
بەکارهێنانی پێچ، لەوانەیە پێویست بە پێچ بێت بۆ پاراستنی برینە کراوەکان لە هەر هەوکردنێک تا بە تەواوی سارێژ دەبن.
خواردنی دژەبەکتریاکان (ئەنتیبایۆتیک) یان بەکارهێنانی مەرهەمی دەرەکی کە دژەبەکتریاکانی تێدایە.
دەستێوەردانی پزیشکی لە حاڵەتە پێشکەوتووەکاندا لەوانەیە یەکێک لەمانەی خوارەوە لەخۆ بگرێت:
پەستانی پێچەوانە بە بەستنەوەی پەمپێک بە شوێنی برینەکە بۆ ڕاکێشانی شێ لە شوێنی هەوکردنەکە، کەمکردنەوەی ئەگەری هەوکردن و خێراکردنی سارێژبوون.
نەشتەرگەری، بە بەکارهێنانی پارچەیەکی تەندروستی پێستی خودی نەخۆش بۆ داخستنی برینە کراوەکە دوای پاککردنەوەی بە وردی.
هەرچەندە چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن مەحاڵ نییە، بەڵام دواکەوتن لە پێشکەشکردنی چارەسەری پێویست لەوانەیە ببێتە هۆی ئاڵۆزییەکانی مەترسیدار لە کەسەکەدا کە لەوانەیە کوشندە بن.
کێ لەوانەیە تووشی برینی پاڵکەوتن ببێت؟
برینی پاڵکەوتن بەزۆری ئەو کەسانە دەگرێتەوە کە ناتوانن بە ئازادی بجووڵێن یان هەر ناتوانن بجووڵێن، وەک لە حاڵەتی نەخۆشانی تووشبوو بە ئیفلیجیدا.
هەروەها ئەو کەسانەی پشت بە کورسیی چەرخدار دەبەستن ئەگەری زیاتریان هەیە تووشی زامی پاڵکەوتن ببن.
بە گشتی، ئەم هۆکارانەی خوارەوە ئەگەری تووشبوون بە برینی پاڵکەوتن زیاد دەکەن:
تەمەن.
کەمبوونەوەی توانای هەستکردن بە بەشە جیاوازەکانی لەش.
سووڕی خوێنی لاواز بەهۆی نەخۆشی شەکرە، نەخۆشی خوێنبەرەکان یان جگەرەکێشانەوە.
خۆراکی خراپ، بە تایبەتی خۆراکی هەژار لەم توخمانەدا: پرۆتین، ڤیتامین C، زینک.
تێکچوونی تەندروستیی دەروونی یان هزریی کەسی تووشبوو، کە ئەگەری داواکردنی چاودێریی دروست لە کاتی خۆیدا کەم دەکاتەوە.
چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن
چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن مەحاڵ نییە، بەڵام ئاسانیش نییە. برینی کراوە بە خێرایی سارێژ نابێت، و کاتێک سارێژ دەبێت، لەوانەیە چاکبوونەوەکەی ڕێک نەبێت.
لەوانەیە چەند هەفتەیەک بخایەنێت تا سارێژ دەبێت، بەڵام برینە پێشکەوتووترەکان لەوانەیە پێویستیان بە دەستێوەردانی نەشتەرگەری هەبێت. ئەمانە ئەو هەنگاوانەن کە بۆ چارەسەرکردنی برینی پاڵکەوتن دەگیرێنەبەر:
لابردنی پەستان لەسەر ناوچە تووشبووەکە، بە بەکارهێنانی شتی وەک سەرین بۆ بەرزکردنەوەی بەشە دیاریکراوەکانی لەش.
پاککردنەوەی برین، برینە بچووکەکان دەکرێت بە ئاو و سابوونی پزیشکیی سووک پاک بکرێنەوە. بەڵام ئەو برینانەی کراوە دەمێننەوە، پێویستە هەر جارێک کە پێچەکان دەگۆڕدرێن بە ئاوی خوێی پزیشکی پاک و بێگەرد بکرێنەوە.
لابردنی شانەی مردوو لە شوێنی برینەکە، برینەکە ناتوانێت بە تەواوی چاک ببێتەوە ئەگەر شانەی مردوو یان هەوکردووی تێدا بێت.
بەکارهێنانی پێچ، لەوانەیە پێویست بە پێچ بێت بۆ پاراستنی برینە کراوەکان لە هەر هەوکردنێک تا بە تەواوی سارێژ دەبن.
خواردنی دژەبەکتریاکان یان بەکارهێنانی مەرهەمی دەرەکی کە دژەبەکتریاکانی تێدایە.
دەستێوەردانی پزیشکی لە حاڵەتە پێشکەوتووەکاندا لەوانەیە یەکێک لەمانەی خوارەوە لەخۆ بگرێت:
پەستانی پێچەوانە بە بەستنەوەی پەمپێک بە شوێنی برینەکە بۆ ڕاکێشانی شێ لە شوێنی هەوکردنەکە، کەمکردنەوەی ئەگەری هەوکردن و خێراکردنی سارێژبوون.
نەشتەرگەری، بە بەکارهێنانی پارچەیەکی تەندروستی پێستی خودی نەخۆش بۆ داخستنی برینە کراوەکە دوای پاککردنەوەی بە وردی.
ئاڵۆزییە ئەگەرییەکان
بەبێ وەرگرتنی چارەسەری دروست و لە کاتی خۆیدا، برینی پاڵکەوتن دەتوانێت ببێتە هۆی ئاڵۆزییەکانی مەترسیدار، وەک:
هەوکردنی پێست و ژێرپێست (سێلولایتس)، کە لەوانەیە دواتر ببێتە هۆی سێپسیس (ژەهراویبوونی خوێن) و هەوکردن لە هەموو بەشەکانی لەشی نەخۆشدا.
هەوکردنی میکرۆبیی جومگە و ئێسک.
تووشبوون بە سێپسیس یان ژەهراویبوونی خوێن.
ڕێگاکانی خۆپاراستن
تەنانەت لەگەڵ گرتنەبەری هەموو ڕێوشوێنە پێویستەکان بۆ ڕێگرتن لە برینی پاڵکەوتن، لەوانەیە ڕێگرتنی تەواو لێی قورس بێت، بەڵام مەحاڵ نییە. ئەمانە گرنگترین هەنگاوە سادەکانی خۆپاراستنن:
جووڵاندنی ئەو نەخۆشەی لەسەر کورسیی چەرخدارە لانیکەم جارێک هەر ١٥ خولەک، و جووڵاندنی ئەو نەخۆشەی لە ناو جێگادایە لانیکەم جارێک هەر دوو کاتژمێر.
هەموو ڕۆژێک پێست بە وردی بپشکنە.
پاراستنی پێست بە تەندروستی و وشکی.
خۆراکی باش.
وازهێنان لە جگەرەکێشان.
ڕاهێنانی سادە بەپێی دۆخی نەخۆش.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات.
ئەم پەڕەیە چارەسەرێک دەخاتە ڕوو کە لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران پێشکەش دەکرێت و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. گونجاوی چارەسەرەکە لە کاتی ڕاوێژدا دیاری دەکرێت.