لابردنی پەستان لەسەر بڕبڕەی پشت

لابردنی دیسک دەکرێت مانای لابردنی دەرپەڕین یان دەرچوونی دیسک بێت کە پەستان دەخاتە سەر ڕەگی دەمار. بۆیە

پۆل
نەشتەرگەری
پشکنراوە لەلایەن
د. حوسێن عیمران مووسا، پزیشکی ڕاوێژکاری نەشتەرگەریی مێشک و دەمار
کاتی خوێندنەوە
٢ خولەک

لابردنی دیسک

دەکرێت مانای لابردنی دەرپەڕینی دیسک (هەڵخلیسکانی دیسک) یان دەرچوونی دیسک بێت کە پەستان دەخاتە سەر ڕەگی دەمار. بۆیە بەکاردێت بۆ لابردنی پەستان لەسەر دەمارەکە و بەم شێوەیە ئازادکردنی دەمارەکە. لەم حاڵەتەدا نەشتەرگەرییەکە بریتی دەبێت لە لابردنی ئەو بەشەی دیسکەکە کە کێشەکە دروست دەکات، لە ڕێگەی لابردنی دیسک یان مایکرۆدیسکێکتۆمی (microdiscectomy). دووەمیان بریتییە لە لابردنی دیسک بە بەکارهێنانی مایکرۆسکۆپ لە ڕێگەی برینێکی ٤ – ٥ سانتیمەترییەوە.

فۆرامینۆتۆمی (لابردنی پەستان)

لێرەدا مەبەستی پسپۆڕەکە فراوانکردنی دەروازەی کونی دەرچوونی دەمار (فۆرامین)ە، کە دەمارەکە لە ڕێگەیەوە کەناڵی بڕبڕەی پشت (بۆری) بەجێ دەهێڵێت بۆ گەیشتن بە لەش. نەشتەرگەریی ئاسایی لە ڕێگەی پشتەوەی بڕبڕەی پشت یەکێک لەمانە دەکات:

  • بڕینی ژێرەوەی دەروازەکە بە ئامێری کونکردنی ئێسک
  • لابردنی بەشی ناوەوەی جومگەی فاسێت – لابردنی بەشێک لە بنمیچی دەروازەکە – واتە فاسێتی ناوەوە (لابردنی بەشی ناوەوەی جومگەی فاسێت). هەردووکیان توانایان سنووردارە بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی کاریگەر پەستان لاببەن لە بەشی دەرەوەی دەروازەکەدا.

فراوانکردنی کەناڵی بڕبڕەی پشت

کاتێک کەناڵی بڕبڕەی پشت (بۆری) لە زگماکەوە تەسکە، یان بۆرییە سروشتییەکە بەهۆی گەشەی زیادەی جومگەکانی فاسێت (facet joint) تەسک بووەتەوە، پزیشکی نەشتەرگەر لەوانەیە ڕێگایەک بۆ زیادکردنی قەبارەی کەناڵی بڕبڕەی پشت پێشنیار بکات. ئەمەش دەکرێت بە یەکێک لەم ڕێگایانە بەدەست بێت:

  • لامینێکتۆمی (laminectomy) کە تێیدا کەوانە ئێسکییەکەی پشتەوە (لامینا) بە تەواوی لە یەک یان چەند ئاستێکی بڕبڕەی پشتدا لادەبرێت.
  • لامینۆتۆمی (laminotomy) کە تێیدا کەوانە ئێسکییەکەی پشتەوە (لامینا) بە بەشێکی تەنک دەکرێتەوە یان دەبڕدرێت لە یەک یان چەند ئاستێکی بڕبڕەی پشتدا.
  • لامینۆپلاستی (laminoplasty) کە تێیدا کەوانە ئێسکییەکەی پشتەوە (لامینا) لە لایەکەوە دەبڕدرێت و دەکرێتەوە و بە کراوەیی دەهێڵدرێتەوە لە یەک یان چەند ئاستێکی بڕبڕەی پشتدا.
  • دانانی ئامێر لە نێوان بڕبڕەکان (ئینتەرسپاینەس): لێرەدا پزیشکی نەشتەرگەر ئامێرێکی وەک سپرینگ دەخاتە نێوان دڕکە پشتەوەییەکانی بڕبڕەوە کە لە لامیناکانەوە بەرەو دواوە دەردەچن. ئەمە دەکرێت لەگەڵ لابردنی فاسێتە ناوەوەییە گەشەکردووەکان و بەستەرە پشتەوەییە بەرەوناوەوە نوشتاوەکاندا بکرێت، بەپێی ئەوەی نەخۆشییە تایبەتەکە پێویستی پێیەتی. دانانی ئامێرەکە:
    • دووریی سروشتیی نێوان دڕکەکانی بڕبڕە دەگەڕێنێتەوە،
    • بەستەرەکان توند دەکات و لە کەناڵی بڕبڕەی پشت دەریان دەکێشێت
    • لەوانەیە دیواری پشتەوەی دیسکەکە توند و ڕێک بکاتەوە
    • قەبارەی دەروازەی دەرچوون بۆ ئەو دەمارانەی لەو ئاستەی بڕبڕە (دیسک)ەوە دەردەچن زیاد دەکات

چاوپێکەوتنێک بگرە

سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات.

ئەم پەڕەیە چارەسەرێک دەخاتە ڕوو کە لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران پێشکەش دەکرێت و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. گونجاوی چارەسەرەکە لە کاتی ڕاوێژدا دیاری دەکرێت.