At a glance
چییە
نەخۆشییەکی هەوکردنی درێژخایەنی بڕبڕەی پشتە کە تێیدا بڕبڕەکان بەرەبەرە بە یەکەوە دەلکێن، نەرمیی جووڵە کەم دەکەنەوە و دەبنە هۆی شێوەی ڕاگرتنی لەشی چەماوە بەرەو پێشەوە. پیاوان زیاتر لە ئافرەتان تووشی دەبن؛ بە زۆری لە کۆتایی هەرزەکاری یان سەرەتای تەمەنی گەورەییدا دەست پێ دەکات.
نیشانەکان
ئازار و ڕەقبوونی بەیانیان لە خوارەوەی پشت و سمتەکاندا، ئازاری مل، ماندوێتی. بە تێپەڕبوونی کات: ڕەقبوونی بڕبڕەی پشت، کەمبوونەوەی فراوانبوونی سنگ، هەوکردنی چاو (هەوکردنی چینی ناوەڕاستی چاو)، و تووشبوونی جومگەی سمت یان جومگەی شان.
ڕێگای چارەسەر
چارەسەری یەکجاری نییە. ئامانجەکان سووککردنی ئازار و ڕەقبوون، پاراستنی شێوەی ڕاگرتنی لەش و توانای جووڵە، و دواخستنی لکاندنی بڕبڕەکانە. باشترین ئەنجام بە چارەسەری زوو بەدەست دێت. چارەسەری سروشتی، نیورۆمۆدیولەیشن و دەرزی ئامانجدار بژاردە سەرەکییەکانن.
هەوکردنی ڕەقکەری بڕبڕەکان چییە
هەوکردنی ڕەقکەری بڕبڕەکان (ankylosing spondylitis) جۆرێکی درێژخایەنی هەوکردنی جومگەی جۆری ئیلتیهابی (inflammatory arthritis)یە کە بە شێوەیەکی سەرەکی بڕبڕەی پشت و جومگەکانی ساکرۆئیلیاک دەکاتە ئامانج — ئەو جومگانەی بنکەی بڕبڕەی پشت بە حەوزەوە دەبەستنەوە. بە تێپەڕبوونی کات، هەوکردن دروستبوونی ئێسکی نوێ دەورووژێنێت کە بۆشاییەکانی نێوان بڕبڕەکان پڕ دەکاتەوە و بەشەکانی بڕبڕەی پشت دەلکێنێت و دەیانکاتە پێکهاتەیەکی ڕەق و نەچەماوە. کاتێک قەفەزی سنگ تووش دەبێت، قووڵیی هەناسەدان کەم دەبێتەوە.
هۆکاری ورد نەزانراوە، بەڵام جینی HLA-B27 پەیوەندییەکی بەهێزی بەم نەخۆشییەوە هەیە — زۆربەی ئەو کەسانەی هەوکردنی ڕەقکەری بڕبڕەکانیان هەیە ئەم جینەیان هەیە، هەرچەندە هەموو ئەوانەی ئەم جینەیان هەیە تووشی نەخۆشییەکە نابن. پیاوان زیاتر لە ئافرەتان تووشی دەبن؛ دەستپێکی نیشانەکان بە زۆری لە کۆتایی هەرزەکاری یان سەرەتای تەمەنی گەورەییدایە.
**ئەو ناوچانەی زۆرتر تووش دەبن:** - جومگەی ساکرۆئیلیاک (لە نێوان بنکەی بڕبڕەی پشت و حەوزدا) - بڕبڕەکانی کەمەر - ئێنسێسەکان — شوێنی لکانی وەتەرەکان و بەستەرەکان بە ئێسکەوە، بە تایبەتی بە درێژایی بڕبڕەی پشت و پشتەوەی پاژنە - جومگەکانی پەراسوو و کڕکڕاگە (ئێسکی سنگ–کڕکڕاگەی پەراسوو) - جومگەکانی سمت و شان
**نیشانەکان** بە ئازار و ڕەقبوونی بەیانیان لە خوارەوەی پشت و سمتەکاندا دەست پێ دەکەن کە بە جووڵە باشتر دەبێت و بە پشوودان خراپتر دەبێت. ئازاری مل و ماندوێتی باون. بە تێپەڕبوونی کات، ڕەقبوونی بڕبڕەی پشت دروست دەبێت و شێوەی ڕاگرتنی لەش دەگۆڕێت.
**ئاڵۆزییەکان** لە نەخۆشیی سەختدا ئەمانە لەخۆ دەگرن: - لکاندنی بڕبڕەکان کە دەبێتە هۆی شێوەی ڕاگرتنی لەشی هەمیشە چەماوە - کەمبوونەوەی توانای سییەکان بەهۆی ڕەقبوونی قەفەزی سنگەوە - هەوکردنی چینی ناوەڕاستی چاو (هەوکردنی چاو) — ئازاری چاو کە بە خێرایی دەست پێ دەکات، هەستیاری بەرامبەر ڕووناکی و تەڵخیی بینین کە پێویستیان بە چارەسەری بەپەلە هەیە - شکانی پەستانی بڕبڕەکان بەهۆی لاوازبوونی ئێسکەوە - تووشبوونی دەریچەی ئەئۆرتا (گەورەبوون و هەوکردنی ئەئۆرتا)
چارەسەر کاتێک کاریگەرترە کە پێش ڕوودانی زیانی هەمیشەیی جومگە بێت. ئامانجەکان سووککردنی ئازار، کەمکردنەوەی ڕەقبوون، پاراستنی شێوەی ڕاگرتنی لەش و خاوکردنەوەی پێشکەوتنی نەخۆشییەکەن.
بژاردەکانی چارەسەر لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران
نیورۆمۆدیولەیشن
چارەسەر بە دەرزی
- دەرزی خاڵە هەستیارەکانی ماسولکە
- دەرزی ستیرۆیدی ئیپیدیوراڵ
- دەرزی ئۆزۆن
- پرۆلۆتێراپی
چارەسەرە پێشکەوتووەکان
چارەسەری سروشتی و بەتواناکردنەوە
- ورووژاندنی کارەبایی
- چارەسەر بە شەپۆلی کورت و درێژ
- چارەسەر بە لەیزەر
- چارەسەر بە شەپۆلی سەرووی دەنگ
- چارەسەر بە موگناتیس
- ڕاهێنانی ڕاستکردنەوەی شێوەی ڕاگرتنی لەش و ڕاهێنانی بەهێزکردن
- سیستەمی SpineMED®
- Sigma
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی هەوکردنی ڕەقکەری بڕبڕەکان دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.