At a glance
ئەمە چییە
لاوازی یان ئیفلیجیی لەناکاوی لایەکی ڕوخسار کە بەهۆی هەوکردن و ئاوسانی دەماری ڕوخسارەوە دروست دەبێت. زۆرجار دوای تووشبوون بە ڤایرۆسێک دێت. بەزۆری کاتییە — زۆربەی خەڵک لە ماوەی نزیکەی ٦ مانگدا بە تەواوی چاک دەبنەوە.
نیشانەکان
شۆڕبوونەوەی ڕوخسار کە بە خێرایی دەست پێدەکات، نەتوانینی داخستنی چاو یان زەردەخەنە لە لای تووشبووی لەش، ڕژانی لیک لە دەم، ئازار لە پشتی گوێ، گۆڕانی چەشتن و هەستیاری بە دەنگ. نیشانەکان لە ماوەی چەند کاتژمێرێک تا چەند ڕۆژێکدا دەردەکەون.
ڕێبازی چارەسەر
کۆرتیکۆستیرۆیدەکان ئەگەر لە ماوەی چەند ڕۆژێک لە دەستپێکی نیشانەکاندا دەست پێ بکرێن، ئاوسانی دەمار کەم دەکەنەوە و چاکبوونەوە باشتر دەکەن. rTMS، چارەسەری سروشتی و Botox چارەسەری لاوازیی بەجێماو، جووڵەی هاوکاتی نەویستراو و بەتواناکردنەوەی ماسولکەکان دەکەن.
ئیفلیجی بێلز چییە
ئیفلیجی بێلز جۆرێکە لە ئیفلیجی ڕوخساری کتوپڕ و دەوروبەری — لاوازیی لەناکاو یان ئیفلیجیی تەواوی ماسولکەکانی لایەکی ڕوخسار، کە بەهۆی هەوکردن و ئاوسانی دەماری حەوتەمی کەللەسەرەوە (دەماری ڕوخسار) دروست دەبێت. کاتێک دەمارە ئاوساوەکە بەر ئەو کەناڵە ئێسکییە تەسکە دەکەوێت کە پێیدا تێدەپەڕێت، گواستنەوەی ئاماژەی دەمار تێک دەچێت و کۆنترۆڵی ماسولکەکانی ڕوخسار لەدەست دەچێت.
هۆکاری ڕاستەقینەی نەزانراوە، بەڵام وا باوەڕ دەکرێت کە هاندەرێکی ڤایرۆسی تێدا بێت — زۆرتر چالاکبوونەوەی ڤایرۆسی هێرپیس سیمپلێکس یان هێرپیس زۆستەر (زۆنا). ڤایرۆسەکانی دیکە کە پەیوەندییان بە ئیفلیجی بێلزەوە هەیە بریتین لە ئێپستاین-بار، سایتۆمێگالۆڤایرۆس، ئادینۆڤایرۆس، سووریژەی ئەڵمانی، ڤایرۆسی مەمپس، ئەنفلۆنزای B و کۆکساکیڤایرۆس. ئیفلیجی بێلز دەکرێت لە هەر تەمەنێکدا ڕووبدات.
**نیشانەکان** لەناکاو دەردەکەون و بریتین لە: - دەستپێکی خێرای لاوازیی سووک تا ئیفلیجیی تەواو لە لایەکی ڕوخسار — لە ماوەی چەند کاتژمێرێک تا چەند ڕۆژێکدا - شۆڕبوونەوەی ڕوخسار؛ نەتوانینی داخستنی چاو یان زەردەخەنە لە لای تووشبووی لەش - ڕژانی لیک لە دەم - ئازار لە دەوری شەویلگە یان لە پشتی گوێ لە لای تووشبووی لەش - زیادبوونی هەستیاری بە دەنگ (زۆرهەستیاری بە دەنگ) لە لای تووشبووی لەش - سەرئێشە - لەدەستدانی چەشتن - گۆڕان لە بەرهەمهێنانی فرمێسک و لیکدا - بە دەگمەن، هەردوو لای ڕوخسار تووش دەبن
**پێشبینیی ئەنجامی نەخۆشی:** زۆربەی حاڵەتەکان کاتین. نیشانەکان لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا دەست بە باشبوون دەکەن، و چاکبوونەوەی تەواو لە ماوەی نزیکەی ٦ مانگدا ڕوودەدات. ژمارەیەکی کەم نیشانەی هەمیشەییان دەمێنێتەوە. ئیفلیجی بێلز بە دەگمەن دەکرێت دووبارە ببێتەوە.
**ئاڵۆزییەکان** لە حاڵەتە سەختەکاندا بریتین لە: - زیانی هەمیشەیی بە دەماری ڕوخسار - جووڵەی هاوکاتی نەویستراو (سینکینیزیس) — گەشەکردنەوەی نائاسایی ڕیشاڵی دەمار کە دەبێتە هۆی کورتبوونەوەی ماسولکە (muscle contraction) بێ ئیرادە (بۆ نموونە، چاو لە کاتی زەردەخەنەدا دادەخرێت) - زیان بە قەرنیە بەهۆی نەتوانینی داخستنی چاو (زیانی قەرنیە بەهۆی داخرانی ناتەواوی پێڵوو)
**چارەسەری پزیشکی:** کۆرتیکۆستیرۆیدەکان (پرێدنیزۆن) ئەگەر لە ماوەی چەند ڕۆژێک لە دەستپێکی نیشانەکاندا دەست پێ بکرێن، هەوکردنی دەمار کەم دەکەنەوە و ڕێژەی چاکبوونەوە باشتر دەکەن. لەوانەیە لە حاڵەتە سەختەکاندا دەرمانی دژەڤایرۆس (ڤالاسایکلۆڤیر، ئەسیکلۆڤیر) زیاد بکرێت، هەرچەندە بەڵگەکان هێشتا تێکەڵن. پاراستنی چاو کاتێک چاو داناخرێت زۆر پێویستە.
بژاردەکانی چارەسەر لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران
نیورۆمۆدیولەیشن
چارەسەر بە دەرزی
چارەسەرە پێشکەوتووەکان
چارەسەری سروشتی
- ورووژاندنی کارەبایی
- چارەسەر بە شەپۆلی کورت و درێژ
- چارەسەر بە لەیزەر
- چارەسەر بە شەپۆلی سەرووی دەنگ
- چارەسەر بە موگناتیس
- ڕاهێنانەکانی ڕاهێنانەوەی ماسولکەکانی ڕوخسار
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی ئیفلیجی بێلز دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.