هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە

هەوکردنی کیسەکانی شلەی جومگە، ئەو کیسە شلەییانەی کە وەک بالیف جومگەکان دەپارێزن، زۆرجار لە شان، ئانیشک، سمت یان ئەژنۆدا. زۆربەی حاڵەتەکان بە چارەسەری پارێزگارانە چاک دەبنەوە.

ڕێچکە
ئازار — دەستێوەردانی کەمبڕین
پشکنراوە لەلایەن
د. حوسێن عیمران مووسا، پزیشکی ڕاوێژکاری نەشتەرگەریی مێشک و دەمار
کاتی خوێندنەوە
٣ خولەک

At a glance

ئەم نەخۆشییە چییە

هەوکردنی کیسەکانی شلەی جومگە — کیسەی بچووکی پڕ لە شلە کە وەک بالیف کار دەکەن و لە جومگەکاندا خشانی نێوان ئێسک، وەتەرەکان و ماسولکە کەم دەکەنەوە. زیاتر لە شان، ئانیشک، سمت و ئەژنۆدا ڕوودەدات. زۆرجار بەهۆی جووڵەی دووبارەبووەوە یان پەستانی بەردەوامەوە دروست دەبێت.

نیشانەکان

ئازارێک کە هێدی هێدی زیاد دەبێت یان کتوپڕ دەست پێدەکات (بە تایبەتی کاتێک نیشتەی کالسیۆم هەبێت). ڕەقبوون، ئاوسان و سووربوونەوە لەسەر جومگە تووشبووەکە. ئازارەکە بە جووڵە یان پەستان لەسەر ناوچەکە خراپتر دەبێت.

ڕێبازی چارەسەر

زۆربەی حاڵەتەکان بە پشوودان، سەهۆڵ و ئازارشکێنەکان چاک دەبنەوە. کاتێک چارەسەری پارێزگارانە سوودی نەبێت: دەرزی ستیرۆید یان دەرزی ئۆزۆن، چارەسەری سروشتی، پرۆلۆتێراپی و ڕادیۆفریکوێنسی بژاردە سەرەکییەکانن. بەتاڵکردنەوە بە نەشتەرگەری بە دەگمەن پێویست دەبێت.

هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە — کیسەی شلەی جومگەی هەوکردوو لە نزیک جومگە

هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە چییە

کیسەکانی شلەی جومگە (بێرسا) کیسەی بچووک و پانی پڕ لە شلەن کە لە سەرانسەری لەشدا لەو شوێنانەدا هەن کە وەتەرەکان، ماسولکە یان پێست بەسەر ئێسکدا دەخلیسکێن. وەک بالیف کار دەکەن، خشان کەم دەکەنەوە و لە ناوچە پەستانبەرزەکاندا ڕێگری لە داخوران دەکەن. کاتێک کیسەی شلەی جومگە هەودەکات — دۆخێک کە پێی دەوترێت هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە (بورسایتس) — کیسەکە دەئاوسێت، شلەی زیادەی تێدا کۆدەبێتەوە و دەبێتە هۆی ئازار لە دەوروبەری جومگەکە.

**شوێنە هەرە باوە تووشبووەکان:** شان، ئانیشک، سمت، کەفەڵ، ئەژنۆ، وەتەری ئەخیل/پاژنە.

**هۆکار و هۆکارەکانی مەترسی:** - جووڵەی دووبارەبووەوە یان پەستانی بەردەوام لەسەر جومگەیەک (باخەوانی، دارتاشی، تێنس، گۆڵف، هاویشتن) - چۆکدادانی درێژخایەن، پاڵدان بە ئانیشکەکانەوە، یان شێوەی ڕاگرتنی لەشی هەڵە لە کاتی کاردا - برینداربوونی کتوپڕ یان زەبر - بەتەمەنبوون — دوای تەمەنی ٤٠ ساڵی وەتەرەکان کەمتر لاستیکی دەبن و زیاتر ئامادەی زیانن - کێشەی پێکهاتەیی جومگە (جیاوازیی درێژیی قاچەکان، هەوکردنی جومگە) - نەخۆشییە گشتییەکان: هەوکردنی ڕۆماتۆیدیی جومگە، نەقرس، هەوکردنی جومگەی پسۆریازیسی، تێکچوونەکانی ڕژێنی دەرەقی - هەوکردنی میکرۆبی بە *ستافیلۆکۆکەس ئۆریەس* (هەوکردنی میکرۆبیی کیسەی جومگە)

**نیشانەکان:** - ئازارێک کە هێدی هێدی زیاد دەبێت یان کتوپڕ و بە سەختی دەست پێدەکات (بە تایبەتی ئەگەر نیشتەی کالسیۆم هەبێت) - ڕەقبوون و ئازاری کپ لە جومگە تووشبووەکەدا - ئاوسان، گەرمی و سووربوونەوە لەسەر کیسەی شلەی جومگە - ئازارەکە بە پەستانی ڕاستەوخۆ یان جووڵە خراپتر دەبێت

**بەپەلە سەردانی پزیشک بکە** ئەگەر تات هەبوو (>٣٨٫٩°C/١٠٢°F)، سووربوونەوە و گەرمییەک کە بە خێرایی بڵاو دەبێتەوە، یان نەخۆشیی گشتی — ئەمانە ئاماژەن بۆ هەوکردنی میکرۆبیی کیسەی جومگە، کە پێویستی بە دژەبەکتریاکان (ئەنتیبایۆتیک) هەیە و لەوانەیە پێویستی بە بەتاڵکردنەوە بە نەشتەرگەری هەبێت.

زۆربەی حاڵەتەکانی هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە کە میکرۆبی نین، بە چارەسەری پارێزگارانە (بێ نەشتەرگەری)ی گونجاو لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا چاک دەبنەوە. دووبارەبوونەوەی نەخۆشی باوە ئەگەر هۆکاری بنەڕەتی چارەسەر نەکرێت (بۆ نموونە، چالاکیی دووبارەبووەوە یان کێشە پێکهاتەییەکان).

بژاردەکانی چارەسەر لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران

چارەسەر بە دەرزی

چارەسەری سروشتی و بەتواناکردنەوە

چاوپێکەوتنێک بگرە

سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.

ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.