سەندرۆمی تونێلی مەچەک

تونێلی مەچەک (کارپەل تەنەل) ڕێڕەوێکی تەسکە لە لای ناوەوەی (لای لەپی) مەچەک، کە ئێسکەکان و بەستەری پانی مەچەک دەوریان داوە. دەماری ناوەڕاست (مێدیان) و نۆ وەتەرە چەمێنەرەکان بە ناو ئەم تونێلەدا تێدەپەڕن. کاتێک تونێلەکە تەسک دەبێتەوە یان ناوەڕۆکەکەی ئاوسان دەکات، پەستان دەکەوێتە سەر دەماری ناوەڕاست — و نیشانە تایبەتەکانی سەندرۆمی تونێلی مەچەک (CTS) دروست دەبن.

**دەماری ناوەڕاست** هەست بە پەنجە گەورە، پەنجەی شایەتمان، پەنجەی ناوەڕاست و ئەو نیوەیەی پەنجەی ئەنگوستیلە دەبەخشێت کە لای پەنجە گەورەیە. هەروەها ماسولکەکانی بنی پەنجە گەورە کۆنترۆڵ دەکات کە هێز بە جووڵەی پەنجە گەورە دەدەن. پەستان هەم هەست و هەم هێزی گرتن لاواز دەکات.

**هۆکارەکان و هۆکارەکانی مەترسی:** - ئەو نەخۆشییانەی دەبنە هۆی ئاوسانی مەچەک: نەخۆشی شەکرە، تێکچوونی کاری ڕژێنی دەرەقی، هەوکردنی ڕۆماتۆیدیی جومگە، کۆبوونەوەی شلە لە دووگیانی یان وەستانی سووڕی مانگانە (مینۆپۆز)دا، بەرزیی پەستانی خوێن - جووڵەی دووبارەبووەوەی مەچەک: تایپکردن، کار لە هێڵی بەرهەمهێنان، دارتاشی، بەکارهێنانی ئامێری لەرزۆک، ژەنینی ئامێرە مۆسیقییە کلیلدارەکان - دانانی هەڵەی مەچەک لە کاتی بەکارهێنانی تەختەکلیل یان ماوس - ئافرەتان سێ جار زیاتر لە پیاوان ئەگەری تووشبوونیان بە CTS هەیە؛ زۆرتر لە نێوان تەمەنی ٣٠ تا ٦٠ ساڵیدا باوە - هۆکارەکانی شێوازی ژیان: جگەرەکێشان، خواردنی خوێی زۆر، شێوازی ژیانی کەمجووڵە، BMIی بەرز، شکانی مەچەک

**نیشانەکان:** - سڕبوون، مێروولەکردن و ئازار لە پەنجە گەورە، پەنجەی شایەتمان، پەنجەی ناوەڕاست و بەشێک لە پەنجەی ئەنگوستیلەدا - ئازاری سووتێنەر کە بەرەو سەرەوەی باسک بڵاو دەبێتەوە - ئازاری مەچەک لە شەودا کە لە خەو بەئاگات دەهێنێتەوە؛ دەستەکان «سڕ دەبن» - لاوازی لە دەستدا — کەوتنی شتەکان لە دەست؛ کەمبوونەوەی هێزی گرتن بە پەنجەکان و بە دەست

**CTS ئەگەر چارەسەر نەکرێت** دەتوانێت پەرە بسێنێت بۆ زیانگەیشتنی دەمار بە شێوەیەکی هەمیشەیی، لاوازیی بەردەوام و لەدەستدانی هەمیشەیی کارکردی دەست.

یەکەم هەنگاوی چارەسەر بریتییە لە دانانی جەبیرە بۆ مەچەک (بە تایبەتی لە شەودا)، دوورکەوتنەوە لەو چالاکییانەی نیشانەکان خراپتر دەکەن، و چارەسەرکردنی هەر نەخۆشییەکی بنەڕەتی. کاتێک ئەم ڕێوشوێنانە سەرکەوتوو نابن، چارەسەر بە دەرزی و چارەسەری سروشتی (فیزیۆتێراپی) هەنگاوەکانی دواترن. نەشتەرگەری (نەشتەرگەریی ئازادکردنی تونێلی مەچەک) تەنها بۆ حاڵەتە سەخت یان بەردەوامەکان بەکاردێت.