سەندرۆمی سەرنەکەوتنی نەشتەرگەریی پشت (FBSS)

ئازاری بەردەوامی پشت یان ئازاری قاچ دوای نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت، کە ٢٠–٤٠%ی نەخۆشەکان دەگرێتەوە. بە نیورۆمۆدیولەیشن، دەرزی و چارەسەری سروشتی چارەسەر دەکرێت.

ڕێچکە
بڕبڕەی پشت — نەشتەرگەری
پشکنراوە لەلایەن
د. حوسێن عیمران مووسا، پزیشکی ڕاوێژکاری نەشتەرگەریی مێشک و دەمار
کاتی خوێندنەوە
٣ خولەک

At a glance

ئەمە چییە

ئازاری بەردەوام یان نوێ دوای نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت؛ سەندرۆمێکی ڕاستەقینە نییە بەڵکو زاراوەیەکی گشتییە بۆ ئەنجامی سەرنەکەوتووی نەشتەرگەری. بە خەمڵاندن ٢٠–٤٠%ی نەخۆشانی نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت دەگرێتەوە.

بۆچی ڕوودەدات

نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت تەنها دەتوانێت پەستان لەسەر دەمارێکی گیراو لاببات یان جومگەیەکی ئازاربەخش جێگیر بکات. ناتوانێت ڕاستەوخۆ ئازار نەهێڵێت. شانەی شوێنەبرین، ورووژانی چارەسەرنەکراوی دەمار، یان هەڵە لە دیاریکردنی هۆکاری نەخۆشی، هۆکارە باوەکانی ئازاری بەردەوامن.

ڕێگای چارەسەر

سەرەتا دەرزی و بلۆکی دەمار. ورووژاندنی درکەپەتک بۆ ئازاری کەمتواناکەر کە وەڵامی ڕێوشوێنە سەرەتاییەکان ناداتەوە. چارەسەری سروشتی بۆ گەڕاندنەوەی هێز و کارکردن.

سەندرۆمی سەرنەکەوتنی نەشتەرگەریی پشت چییە

سەندرۆمی سەرنەکەوتنی نەشتەرگەریی پشت (FBSS) ئاماژەیە بە ئازاری نوێ یان بەردەوام دوای نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت بۆ ئازاری پشت یان ئازاری قاچ. لەوانەیە ئازارەکە کەم ببێتەوە بەڵام هێشتا مابێت، یان لە ماوەی چەند مانگێکدا دوای نەشتەرگەری خراپتر ببێت، زۆرتر بەهۆی دروستبوونی شانەی شوێنەبرین لە دەوری ڕەگە دەمارەکانی درکەپەتک، لەگەڵ ئازاری بەردەوامی شانەکان و گرژبوونی ماسولکە.

ئەم زاراوەیە مانای ئەوە نییە کە لە کاتی نەشتەرگەرییەکەدا شتێک بە هەڵە ڕۆیشتووە. تەنانەت لەگەڵ باشترین پزیشکی نەشتەرگەر و حاڵەتی گونجاو بۆ چارەسەریشدا، نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت تەنها لە ٩٥%ی حاڵەتەکان یان کەمتردا ئەنجامێکی سەرکەوتوو پێشبینی دەکات.

**ئەوەی نەشتەرگەریی بڕبڕەی پشت دەتوانێت بیکات:** ١. لابردنی پەستان لەسەر ڕەگی دەمارێکی گیراو ٢. جێگیرکردنی جومگەیەکی ئازاربەخش

نەشتەرگەری ناتوانێت ڕاستەوخۆ ئازار نەهێڵێت، بەڵکو پێکهاتەی لەش دەگۆڕێت. لەبەر ئەم هۆیە، ئەو زەدە پێکهاتەییەی کە بەرپرسە لە ئازارەکە دەبێت پێش نەشتەرگەری بە وردی دیاری بکرێت، نەک دوای. نەشتەرگەریی دووبارە ئەگەری FBSS زیاتر دەکات.

**ڕێڕەوی چارەسەر:** چارەسەری سەرەتایی بە زۆری دەرزیی ئامانجدار، بلۆکی دەمار، یان سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی (radiofrequency ablation) لەخۆ دەگرێت بۆ پچڕاندنی کاتیی ئاماژەکانی ئازار. بەرنامەی ڕاهێنانی پلەبەپلە بۆ گەڕاندنەوەی هێزی ماسولکە بەشێکی سەرەکیی تری چارەسەرەکەیە.

بۆ ئەو ئازارەی کەمتواناکەرە و وەڵامی ڕێوشوێنە سەرەتاییەکان ناداتەوە، **ورووژاندنی درکەپەتک** هەڵبژاردەیەکە. یەک یان چەند وایەرێک کە خاڵی پەیوەندیی کارەبایی بچووکیان هەیە لە نزیک دەمارە تووشبووەکان (بە درێژایی بڕبڕەی پشت) دادەنرێن؛ ئەگەر ماوەیەکی تاقیکاری ئازارەکەی کەم کردەوە، پاترییەکی بچووک دەچێنرێت بۆ دابینکردنی ورووژاندنی بەردەوام. تاقیکردنەوە گەورە و بە وریایی ئەنجامدراوەکان دەریانخستووە کە ورووژاندنی درکەپەتک بۆ FBSS ئەنجامی باشتر بە تێچووی کەمتر بەدەست دەهێنێت بە بەراورد بە دووبارەکردنەوەی نەشتەرگەریی پشت.

بژاردەکانی چارەسەر لە سەنتەری پزیشکیی ئەلعیمران

چاوپێکەوتنێک بگرە

سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.

ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی سەندرۆمی سەرنەکەوتنی نەشتەرگەریی پشت (FBSS) دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.