دڕانی مێنیسکەس

مێنیسکەسەکان پێکهاتەی کڕکڕاگەیی مانگئاسان لە جومگەی ئەژنۆدا. دوو مێنیسکەس هەیە — ناوەندی (ناوەوە) و لاتەنیشتی (دەرەوە) — کە لە نێوان ئێسکی قاچ (تیبیا) و ئێسکی ڕاندا جێگیرن. مێنیسکەسەکان لە ڕیشاڵی کۆلاجینی چڕ پێکهاتوون، بەرگەی پەستان دەگرن و نەرمی و لاستیکی دابین دەکەن. زەبر هەڵدەمژن، بار بەسەر ڕووبەرێکی فراوانتردا دابەش دەکەن، کڕکڕاگەی جومگە لە پەستانی زیادە دەپارێزن، و بەشداری لە جێگیریی ئەژنۆدا دەکەن.

دڕانی مێنیسکەس (کڕکڕاگەی ئەژنۆ) لە هەموو تەمەنێکدا ڕوودەدات، هەرچەندە زۆرجار لە وەرزشواناندا دەبینرێت و زۆرجار بە برینداربوونێکی وەرزشی دادەنرێت. زۆربەی برینداربوونەکان لە کاتی جووڵەی کتوپڕی بادان یان سووڕانەوەدا ڕوودەدەن.

لە کەسانی گەنجدا، شانەی مێنیسکەس (کڕکڕاگەی ئەژنۆ) بەهێزە، بۆیە زەبرێکی بەهێز پێویستە بۆ دروستکردنی دڕان. لە بەساڵاچوواندا، گۆڕانە داخورانییەکان مێنیسکەس لاواز دەکەن، بەمەش تەنانەت بە زەبرێکی سووکیش دڕان ڕوودەدات.

ئازار سەرەکیترین دۆزینەوەی کلینیکییە. بە زۆری لە کاتی چەماندنەوەی ئەژنۆدا ڕوودەدات. بەپێی قەبارەی دڕانەکە، لەوانەیە نەخۆشەکان هەستی قوفڵبوون یان گیربوون لە ئەژنۆدا باس بکەن. لەبەر ئەوەی مێنیسکەس لە کاتی سەرکەوتنی پلیکانە و دانیشتن لەسەر پاژنەدا دەپەستێنرێت، ئازار لەم دۆخانەدا زیاد دەبێت و لەوانەیە کاتێک ئەژنۆ چەمێنراوەتەوە قوفڵ ببێت.

کۆبوونەوەی شلە لە جومگە باوە — نەخۆشەکان هەستی ئاوسان یان پڕبوون لە ئەژنۆدا باس دەکەن. دەستنیشانکردنی نەخۆشی بە زوویی گرنگە؛ دڕانی درێژخایەنی مێنیسکەس دەکرێت ببێتە هۆی ناجێگیریی ئەژنۆ، زیانگەیشتن بە کڕکڕاگە و داخورانی جومگە (ئۆستیۆئارسرایتس).

چارەسەری سروشتی (فیزیۆتێراپی) وەک چارەسەری پارێزگارانە (بێ نەشتەرگەری) بۆ دڕانی ناتەواوی مێنیسکەس بەکاردەهێنرێت. ئامانجەکان نەهێشتنی ئازار، ئاوسان و سنووردارێتیی جومگە، و بەهێزکردنی ماسولکەکانی دەوری ئەژنۆن.

چارەسەری سروشتی ڕۆڵێکی یەکلاکەرەوە دەگێڕێت لە کۆنتڕۆڵکردنی هەڵئاوسان، ڕێگریکردن لە پووکانەوەی ماسولکە، چارەسەری ئازار، و گەڕاندنەوەی نەخۆش بۆ چالاکییە ڕۆژانەکانی ئاسایی.

دڕانی پێشکەوتووی مێنیسکەس ئێستا بە نەشتەرگەری چارەسەر دەکرێن. بەپێی شوێن و تایبەتمەندییەکانی دڕانەکە، کردارەکە یان چاککردنەوەی مێنیسکەسە یان لابردنی مێنیسکەس (لابردنی مێنیسکەسە دڕاوەکە).

دوای نەشتەرگەری، چارەسەری سروشتی زۆر پێویستە. ماوەکەی بەپێی تەکنیکی نەشتەرگەرییەکە لە ٢ هەفتەوە تا ٦ هەفتە جیاوازە. ئامانجە سەرەکییەکان کەمکردنەوەی ئازار و هەوکردن، زیادکردنی هێزی ماسولکە و بەرگەگرتن، و یارمەتیدانی جومگەکەن بۆ گەڕاندنەوەی کارکردنی — چونکە کڕکڕاگەی جومگە دەبێت خۆی بگونجێنێت لەگەڵ کارکردن بەبێ پاراستنی مێنیسکەس.

ئامرازەکانی چارەسەری سروشتی و بەرنامەی ڕاهێنانی گونجاو بۆ ئەم مەبەستە بەکاردەهێنرێن. ڕاهێنانەکان لە ماوەی دوای نەشتەرگەریدا بە هێواشی پەرەیان پێدەدرێت و بەپێی دۆخی نەخۆش دادەڕێژرێن؛ نابێت بەبێ ڕێنماییی پسپۆڕ ئەنجام بدرێن.