برینداربوونی ماسولکە سووڕێنەرەکانی شان

ماسولکە سووڕێنەرەکانی شان (ڕۆتەیتەر کەف) کۆمەڵێکن لە چوار ماسولکە (ماسولکەی سەر دڕکی شانەپەڕ، ماسولکەی ژێر دڕکی شانەپەڕ، ماسولکەی ژێر شانەپەڕ و ماسولکەی تێرێس مایندەر) و وەتەرەکانیان کە پێکەوە وەک قۆڵبەندێک دەوری جومگەی شان دەدەن. ئەرکیان ئەوەیە سەری ئێسکی بازوو (ئێسکی سەرەوەی باڵ) بە توندی لە ناو چاڵی جومگەی شان (گلینۆید)ی تەنکی شانەپەڕدا ڕابگرن، لە هەمان کاتدا ڕێگە بە مەودای جووڵەی فراوان بدەن کە شان پێویستیەتی.

برینداربوونی ماسولکە سووڕێنەرەکانی شان (ڕۆتەیتەر کەف) بریتییە لە هەر زیانێک لە ناو ئەم کۆمەڵە ماسولکە و وەتەرەدا — زنجیرەیەک کە لە هەوکردنی وەتەر (هەوکردنی وەتەرەکە) و هەوکردنی کیسەی ژێر ئەکرۆمیۆنەوە دەست پێ دەکات، بە دڕانی بەشەکیدا تێدەپەڕێت، تا دەگاتە پچڕانی تەواو.

**هۆکارەکان:** - *داخوران:* باوترین هۆکار — داخورانی ئاسایی بەهۆی تەمەن کە بە هێواشی لە ئەنجامی جووڵەی دووبارەی سەرووی سەرەوە (بۆیەکردن، دارتاشی، مەلەکردن، وەرزشەکانی هاویشتن) لە ماوەی چەند مانگ یان ساڵێکدا ڕوو دەدات. مەترسییەکە دوای تەمەنی ٦٠ ساڵی بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکات - *برینداربوون:* ڕووداوێکی کتوپڕی تاک وەک کەوتن لەسەر باڵی ڕاکێشراو، لێدانی ڕاستەوخۆ لە شان، یان برینداربوون لە کاتی هەڵگرتنی شتی قورسدا - *گیرخواردن:* وەتەری ماسولکەی سەر دڕکی شانەپەڕ بەتایبەتی ئامادەیی گیرخواردنی هەیە لە بەرامبەر ئێسکی ئەکرۆمیۆندا، کە هەم بە هەوکردن و هەم بە دڕان یارمەتی دەدات

**هۆکارەکانی مەترسی:** تەمەنی سەرووی ٦٠ ساڵ، ئەو پیشانەی کاری دووبارەی سەرووی سەریان پێویستە، وەرزشەکانی ڕاکێت و هاویشتن، مێژووی نەخۆشی لە خێزاندا.

**نیشانەکان:** - ئازاری کپ و قووڵ لە شاندا، کە زۆرجار لە دیوی دەرەوەی باڵدا هەست پێ دەکرێت - خراپتربوونی ئازار لەگەڵ بەکارهێناندا — بەتایبەتی بەرزکردنەوە، دەستبردن بۆ سەرووی سەر یان بۆ پشتەوە - ئازاری شەوانە، کە زۆرجار خەو تێکدەدات (بەتایبەتی کاتێک لەسەر شانە تووشبووەکە ڕادەکشێیت) - لاوازی لە کاتی بەرزکردنەوەی باڵ، سووڕاندنی شان یان هەڵگرتنی شتەکاندا - کەمبوونەوەی مەودای جووڵە — قورسیی شانەکردنی قژ یان دەستبردن بۆ پشتەوە - هەستی چرتە، گیرخواردن یان تەقە لەگەڵ جووڵەدا

**برینداربوونەکانی ماسولکە سووڕێنەرەکانی شان کە چارەسەر نەکرێن** مەترسیی گەورەبوونی پەرەسەندووی (بەردەوام خراپتر دەبێت) دڕانەکە، خراپتربوونی لاوازی و دروستبوونی تێکچوونی جومگەی شان بەهۆی دڕانی ماسولکە سووڕێنەرەکانی شان (نەخۆشیی داخورانی جومگەی شان و بازوو)یان هەیە. نەجووڵاندنی درێژخایەنی شان مەترسیی هەوکردنی پەردەی جومگەی شان (شانی بەستوو) دروست دەکات.

**چارەسەر:** - *یەکەم هەنگاوی چارەسەر:* پشوودانی ڕێژەیی، گۆڕینی چالاکییەکان، دژەهەوکردنە ناستیرۆیدییەکان (NSAIDs) و بەرنامەیەکی ڕێکخراوی چارەسەری سروشتی (فیزیۆتێراپی) کە ئامانجی هێزی ماسولکە و نەرمیی جووڵەی ماسولکە سووڕێنەرەکانی شان و ماسولکەکانی دەوری شانەپەڕە - *دەرزی:* دەرزی کۆرتیکۆستیرۆید لە ژێر ئەکرۆمیۆن بۆ هەوکردنی کتوپڕی کیسەی شلەیی جومگە (بورسایتس) و گیرخواردن؛ پرۆلۆتێراپی (prolotherapy) و پلازمای دەوڵەمەند بە پلێتلێت (PRP) بۆ تێکچوونی وەتەری درێژخایەن؛ چارەسەر بە ئۆزۆن - *نەشتەرگەری:* چاککردنەوە بە ئارسرۆسکۆپ یان بە نەشتەرگەریی کراوە بۆ دڕانی تەواو، بەتایبەتی لە نەخۆشانی گەنجتر و چالاکدا؛ پاککردنەوەی برین لە شانەی مردوو بۆ دڕانی بەشەکی کە بە چارەسەری پارێزگارانە (بێ نەشتەرگەری) چاک نابنەوە - *چارەسەرە یارمەتیدەرەکان:* ڕادیۆفریکوێنسی پەلسی (pulsed radiofrequency)، چارەسەر بە لەیزەری کەمتوان و دەرزی چینی (ئاکیوپەنچەر) وەک تەواوکەری چارەسەری سروشتی