سیرینگۆمایەلیا (سیرینکس)

درکەپەتک کەناڵێکی ناوەندیی تێدایە کە بە شێوەی ئاسایی زۆر بچووکە و بە چاو نابینرێت. لە کاتی جووڵەی نائاسایی ڕەوتی CSF — کە زۆربەی جار بەهۆی ڕێگرێکی پێکهاتەیی لە جومگەی نێوان کەللەسەر و مل، بەستراوبوون لە کۆتایی خوارەوەی درکەپەتک یان شوێنەبرینی دوای زەبرەوەیە — شلە بە پەستان دەخرێتە ناو ماددەی درکەپەتکەوە و بۆشاییەکی فراوانبوو دروست دەکات (سیرینکس). سیرینکسە گەورەبووەکە شانەی درکەپەتک لە ناوەوە بەرەو دەرەوە لەناو دەبات.

**چۆن نیشانەکان دروست دەکات**

سیرینکسەکە سەرەتا زیان بە ڕیشاڵە هەستییە تێپەڕەکان لە ماددەی خۆڵەمێشیی ناوەندیی درکەپەتکدا دەگەیەنێت، و ئەو لەدەستدانی هەستی جیاکراوەیە دروست دەکات کە تایبەتمەندیی ئەم نەخۆشییەیە: هەستی ئازار و پلەی گەرمی (کە ڕیشاڵە سپاینۆتالامیکەکان دەیگوازنەوە و لە هەمان ئاستی درکەپەتکدا تێدەپەڕن) لەدەست دەچێت، لە کاتێکدا هەستی لەرزین و هەستکردن بە شوێنی ئەندامەکان (کە لە ستوونەکانی پشتەوەی درکەپەتکدا دەگوازرێنەوە) لە سەرەتادا دەمێننەوە. ئەمە شێوازی «کەوا» لەسەر شان و باڵەکان دروست دەکات لە سیرینکسەکانی ناوچەی ملدا.

لەگەڵ فراوانبوونی بۆشاییەکە: - خانەکانی قۆچی پێشەوەی درکەپەتک لەناو دەچن ← لاوازی و لاوازبوونی ماسولکەکانی دەست و باڵ - ڕێڕەوە کۆرتیکۆسپاینەڵەکان پەستانیان دەکەوێتە سەر ← گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە (سپاستیسیتی) لە قاچەکاندا لە خوارەوەی زەدەکە - ستوونەکانی پشتەوەی درکەپەتک لە کۆتاییدا تووش دەبن ← لەدەستدانی هەستکردن بە شوێنی ئەندامەکان و هەستی لەرزین - لەوانەیە ڕیشاڵە دەمارییە ئۆتۆنۆمییەکان تووش ببن ← سەندرۆمی هۆرنەر، تێکچوونی کاری میزڵدان/ڕیخۆڵە/تێکچوونی سێکسی

**هۆکارەکان و چارەسەرەکانیان**

*شێوەشێواوی کیاری جۆری یەک* — دابەزینی بادامەکانی مێشکۆلە زیاتر لە ٥ ملم بۆ خوارەوەی کونی گەورەی بنی کەللەسەر (فۆرامین مەگنەم) ڕێگری لە لێدانەکانی CSF لە جومگەی نێوان کەللەسەر و مل دەکات. لابردنی پەستانی چاڵی پشتەوەی کەللەسەر (لابردنی بڕێکی کەم لە ئێسکی پشتی سەر و کەوانەی C1) ڕەوتی ئاسایی CSF دەگەڕێنێتەوە و لە زۆربەی حاڵەتەکاندا ڕێگە دەدات سیرینکسەکە بچێتەوە یەک.

*بەستراوبوونی درکەپەتک* — بەستنەوەی درکەپەتک لە کۆتایی خوارەوەیدا ڕاکێشانێک دروست دەکات کە جووڵەی CSF دەگۆڕێت. ئازادکردنی بەستراوەکە بە نەشتەرگەری ڕێگە دەدات سیرینکسەکە نەمێنێت.

*سیرینکسی دوای زەبر* — شانەی شوێنەبرین و هەوکردنی پەردەی جاڵجاڵۆکەیی (ئەراکنۆیدایتس) دوای برینداربوونی درکەپەتک یان نەشتەرگەری ڕەوتی CSF دەگۆڕن. ئەم سیرینکسانە لەوانەیە بە هێواشی پەرە بسێنن یان بێ نیشانە بن، و بە چاودێری و چاوەڕوانی بەڕێوە دەبرێن مەگەر نیشانەکان خراپتر ببن.

*سیرینکسی بێ هۆکاری دیار* — سەرەڕای وێنەگرتنی پزیشکیی تەواوی کۆئەندامی دەماری ناوەندی، هیچ هۆکارێک نادۆزرێتەوە. ئەگەر نەخۆشەکە جێگیر بێت، چاودێریی ورد بە ئێم ئاڕ ئای (MRI) ی یەک لە دوای یەک گونجاوە؛ ئەگەر سیرینکسەکە پەرە بسێنێت و ببێتە هۆی خراپبوونی دەماری، لەوانەیە پشکنینی نەشتەرگەری لەبەرچاو بگیرێت.

**نەشتەرگەریی ڕاستەوخۆی سیرینکس**

کاتێک هۆکاری بنەڕەتی چارەسەر ناکرێت یان کاتێک سیرینکسەکە دوای چاککردنی هۆکارەکە بەردەوام دەبێت، بەتاڵکردنەوەی ڕاستەوخۆ ئەنجام دەدرێت. بژاردەکان بریتین لە: - *دانانی ستێنت بۆ سیرینکس* — بۆرییەکی کورتی بۆش دادەنرێت بۆ بەتاڵکردنەوەی بۆشاییەکە بۆ ناو بۆشایی ژێر پەردەی جاڵجاڵۆکەیی - *شەنتی سیرینکس بۆ ناو سک یان شەنتی سیرینکس بۆ پەردەی سی* — شلەکە بۆ بۆشایی سک یان بۆشایی پەردەی سی ئاڕاستە دەکرێت

ئەنجامەکان جیاوازن و لەوانەیە شلە دووبارە کۆ ببێتەوە؛ وێنەگرتنی پزیشکی بۆ بەدواداچوون زۆر پێویستە.