Çocuk rehabilitasyonu

Çocuk rehabilitasyonu, çocuklardaki mevcut kapasiteyi ortaya çıkarmak ve geliştirmek, saptanan hastalıkları rehabilite etmek ve çocuğun mümkün olan en yüksek düzeyde bağımsız yaşamasını sağlamak amacıyla uygulanan, çeşitli tıbbi ve tıp dışı uzmanlık alanlarının uyumlu ve birbirini tamamlayan çalışmasıyla ortaya çıkan bir tedavi biçimidir.

Çocuk rehabilitasyonunda çocuk bakımı ve rehabilitasyon bir arada yürütülür; böylece çocuk günlük işlerini daha kolay yapabilir. Aynı zamanda bu özelliklerin geliştirilmesi de hedeflenir. Erken tedavi başarı şansını artırır. Hedefler gerçekçi olmalıdır; yaşa göre sırasıyla başı dik tutma, ardından oturma, emekleme, yürüme ve el kavraması gibi işlevlerin kazandırılması amaçlanmalıdır. Sonrasında eğitim, sosyal beceriler, uyum ve kişisel bakım etkinlikleri yürütülmelidir.

Çocuk rehabilitasyonu yalnızca hastalığa dayalı bir uzmanlık alanı değildir. Çocuk hastalarda büyüme ve gelişmenin sürmesi, bu gelişmenin hem bedensel hem zihinsel olması, yani çocuğun küçük bir erişkin olmaktan öte bir varlık olması, bu alanı genel fizik tedavi ve rehabilitasyondan ayıran en önemli özelliklerden biridir.

Çocukluk çağında rehabilitasyon gerektiren birçok nörolojik, ortopedik ve romatolojik hastalık görülür. Hasta takibinde ve tedavisinde uygulanan işlemler temelde benzer olsa da, hem fiziksel koşullar hem de hastaya yaklaşım ve uygulamalar açısından oldukça farklı tedaviler vardır.

Rutin sağlıklı çocuk muayenesi uygulaması ihmal edilmemelidir. Bu muayenede büyüme parametrelerinin, beslenmenin ve özellikle aşılamanın izlenmesine dikkat edilmelidir. Daha ağır etkilenen çocuklar, sorunlarının büyüklüğü nedeniyle gözden kaçabilir ve sağlıklı çocuk aşılarını yaptırmamış olabilir.

Engelli bir çocuğun tedavisinde iletişim kurma isteği göstermek ve bunu başarabilmek en önemli öncelikler arasındadır. Çocuğun fiziksel bozukluğuna odaklanmak yerine, öncelikle çevresiyle temas halinde olması sağlanmalıdır. Gerekli basit ve modern araçlardan yararlanılarak bağımsız hareket edebilme yeteneğinin sağlanması önemlidir.

Öz bakım etkinliklerinde uygun hedefleri belirlemek en önemli noktadır. Özel eğitim, engelli bir erişkin için mesleki rehabilitasyon kadar önemlidir.

Çocuk rehabilitasyonu kapsamında birçok hastalık vardır. Bunlar arasında şunlar bulunur:

- Doğuştan nedenlere bağlı psikomotor gelişim geriliği (PMG) - Kas-iskelet sistemi sorunlarıyla seyreden metabolik hastalıklar - Omurilik yaralanmasına bağlı kas ve sinir hastalıkları - Çocukluk çağını etkileyen tüm nörolojik ve kas sendromları - Spina bifida ve meningomiyelosel gibi hastalıklar - Doğuma bağlı brakiyal pleksus yaralanması - Tortikolis (nöromüsküler hastalıklar) - Serebral palsi ve spastisite - Kafa travması, mikrosefali ve hidrosefali gibi çok çeşitli hastalıklar

Sağlıklı bir çocuğun ebeveyni olmak zaten yeterince zorlu bir deneyimken, engelli bir çocuğun ebeveyni olmak çok daha zordur. Bu nedenle bu ebeveynlerin engelli çocuğun bakımında yardıma ve rehberliğe ihtiyacı vardır.