Mesane Rehabilitasyonu

Omurilik yaralanmasında mesane stimülasyonu için fizik tedavi

Mesane ve bağırsak sorunları olan hastalar için fizik tedavi (fizyoterapi) alanında çeşitli yöntemler vardır; bunlar arasında şunlar bulunur:

1. Elektriksel stimülasyon.
2. Egzersizler
3. Akupunktur ve elektroakupunktur.
4. Biyofeedback

1-Elektriksel stimülasyon: omurilik yaralanması olan hastalarda nörojen mesane sorunlarında, SCI türlerine ve mesane sorunlarına göre elektriksel stimülasyonun çeşitli yöntemleri kullanılır; Alimran Tıp Merkezi’nde FES (fonksiyonel elektriksel stimülasyon / FES), IDC, IF, PTNS ve manyetik tedavinin iki veya daha fazlasının kombinasyonu kullanılır.

1. Elektriksel stimülasyon: omurilik yaralanması olan hastalarda nörojen mesane sorunlarında, SCI türlerine ve mesane sorunlarına göre elektriksel stimülasyonun çeşitli yöntemleri kullanılır; Alimran Tıp Merkezi’nde FES, IDC, IF, PTNS ve manyetik tedavinin kombinasyonu kullanılır.
2. Fonksiyonel elektriksel stimülasyon (FES): merkezi sinir sistemi yaralanması nedeniyle felç olmuş kişilerde vücut hareketlerini yapay olarak oluşturmak için düşük enerjili elektrik darbeleri kullanan bir tekniktir. Daha açık söylemek gerekirse FES, aksi halde felçli olan uzuvlarda kas kasılması oluşturarak kavrama, yürüme, mesane boşaltma ve ayakta durma gibi işlevleri sağlamak için kullanılabilir. Bu teknoloji başlangıçta omurilik yaralanması (SCI), kafa travması, inme (felç) ve diğer nörolojik hastalıklı kişilerde bozulmuş işlevlerin kalıcı olarak yerine geçmesi için uygulanan nöroprotezleri geliştirmek amacıyla kullanılmıştır. FES bazen nöromüsküler elektriksel stimülasyon (NMES) olarak da adlandırılır; FES’in mesane işlev bozukluğunun belirtilerini tedavi etmede yararlı olduğu görülmüştür, detrüsör kası (mesane kası) güçlendirmek ve idrar yolu enfeksiyonlarını önlemek için kullanılır. Fiziksel tıp ve rehabilitasyon alanındaki bilim insanları, SCI’li bazı kişilerin felçli ellerini, kollarını, gövdelerini, bacaklarını ve diyaframlarını işlevsel amaçla kullanmalarını ve mesane ile bağırsak boşaltımı üzerinde bir ölçüde kontrol kazanmalarını sağlayan FES sistemleri geliştirmeyi başarmışlardır.
3. Kesintili doğru akım (IDC): sürekli tek yönlü akımın, herhangi bir süre, şekil veya frekansta darbeler ya da fazlar oluşturacak biçimde kesintiye uğratılmasını tanımlamak için kullanılır. IDC, SCI’li hastalarda mesane sorunları için dış idrar sfinkteri kasını güçlendirmek amacıyla kullanılır.
4. Transkütan elektriksel sinir stimülasyonu (TENS): Nörojen mesane işlev bozukluğu olan hastalarda idrar kesesinin transkütan elektriksel stimülasyonu alt idrar yolu işlevini iyileştirir; sakral kökleri ve çeşitli periferik sinirleri uyaran teknoloji, NLUTD’yi düzeltebilecek etkili bir nöral protez vaadiyle gelişmeye devam etmektedir. TENS’in bitiminden 2 ay sonra yapılan ürodinamik çalışmalar kalıcı sonuçlar göstermektedir; TENS tedavisi çocuk hastalarda aşırı aktif mesanenin yönetiminde güvenli ve etkili bir seçenektir. Ancak bu tedavi yaklaşımının etkinliğini protokol haline getirmek ve netleştirmek için daha fazla randomize çalışma yapılmalıdır.
5. İnterferansiyel akım tedavisi (IFT): IFT’nin (interferansiyel akım tedavisi / IFT) temel ilkesi, düşük frekanslı uyarıcılarla bazen ilişkilendirilen ağrılı ve biraz rahatsız edici yan etkiler olmadan, sinirlerin düşük frekanslı elektriksel stimülasyonunun güçlü fizyolojik ve taşınabilir IFT etkilerinden yararlanmaktır. IFT’nin kullanıldığı görülen 4 ana klinik uygulama vardır: ağrının hafiflemesi, kas stimülasyonu, lokal kan akışının artırılması ve ödemin azaltılması. Ayrıca iyileşme ve onarımı uyarmadaki rolü konusunda iddialar da vardır. Çeşitli makalelerde IF akımının farklı hastalardaki mesane sorunları üzerindeki etkisi incelenmiş ve iyileşme süreci etkileri gözlenmiştir.
6. Perkütan tibial sinir stimülasyonu (PTNS): düşük riskli, cerrahi olmayan bir tedavidir. PTNS, mesane ve pelvik taban işlevinden sorumlu sinirlere dolaylı olarak elektriksel stimülasyon sağlayarak çalışır. Ayrıca bu yöntemin mesane ve pelvik taban kası sorunlarını iyileştirmek için kullanımına ilişkin çeşitli makaleler vardır ve bu yöntemin etkileri gözlenmiştir.
7. Manyetik tedavi: SCI’li kişilerde bağırsak yönetimi sonuçlarını iyileştirip iyileştiremeyeceğini belirlemek için manyetik stimülasyon cihazları kullanan çeşitli yöntemler test edilmiştir; biz transkütan manyetik omurilik stimülasyonunun SCI’li kişilerde mesane işlevini iyileştireceğini test ettik.

2-Mesane sorunu olan hastalarda egzersiz tedavisi ve pelvik taban kasları: idrar kaçırmayı (inkontinans) önleyici egzersizler, idrar kontrolünün sürdürülmesinde kritik öneme sahip pelvik taban kaslarının rehabilitasyonuna ve güçlendirme egzersizlerine vurgu yapar. Pelvik taban kasları, pelvik organları uygun yerlerine kaldırma veya yükseltme işlevi gördükleri için levator ani kası olarak da bilinir. Levator kaslar zayıfladığında ve işlevini yitirdiğinde pelvik organ sarkması ve stres tipi idrar kaçırma ortaya çıkar.

Bazen Kegel egzersizleri olarak da adlandırılan pelvik taban egzersizleri, pelvik taban kaslarını sıkılaştırmak ve güçlendirmek için kullanılan bir rehabilitasyon tekniğidir. Kegel egzersizleri sıkışma tipi idrar kaçırmayı gidermek için yapılabilir. Dış idrar sfinkterinin kasılması, refleks mesaneyi uyararak idrar kaçırma atağı sıklığını azaltır.

3-Akupunktur ve elektroakupunktur: Akupunktur ve elektroakupunktur, SCI’li hastalarda mesane ve nörojen bağırsak sorunlarını iyileştirmek için kullanılır. Akupunktur protokolünde huatuo marka iğneler (0,45 mm boyutunda, Suzhou Medical Appliance, Suzhou, Jiangu, Çin tarafından üretilmiş) kullanılmıştır. Elektriksel stimülasyon parametreleri şu şekilde ayarlanmıştır: 20 Hz elektrik akımı frekansında sürekli dalga ve hastaların toleransına göre 3 ile 10 mA arasında şiddet. Akupunktur uzmanlarının klinik deneyimlerine ve anatomik bilgilerine (S2-S3’ün doğrudan stimülasyonu) dayanarak iki taraflı BL32, BL33 ve BL35 noktaları kullanılmıştır. SCI’li hastalarda idrar yapma işlev bozukluğunu etkili şekilde iyileştiren elektroakupunkturu analiz eden çok sayıda klinik ve deneysel çalışma bulunmaktadır.

4-SCI’li hastalarda biyofeedback’in ve bağırsak sorunlarının rolünü göstermiştir.