Omurilik yaralanmaları, mümkün olan en iyi sonucu almanız için birlikte çalışması gereken, farklı uzmanlıklardan rehabilitasyon ekibi üyeleri gerektirir. Bu ekipte bir fizyoterapist, bir ergoterapist, ilaçları ve yaraları yöneten bir hemşire, travmanın atlatılmasına yardımcı olacak bir klinik psikolog, bir diyetisyen ve tüm tıbbi bakımı denetleyecek bir doktor yer alır.
Rehabilitasyonun çeşitli aşamalarında terapistler, kas fonksiyonunun korunması ve güçlendirme egzersizleri, ince motor becerilerin yeniden geliştirilmesi ve günlük yaşam aktivitelerinizi (GYA) yerine getirmeniz için uyarlanmış tekniklerin öğrenilmesi üzerinde çalışır. İyileşme süreci boyunca siz ve aile üyelerinizin omurilik yaralanmasının etkileri ve komplikasyonların nasıl önleneceği konusunda bilgilendirilmesi, ayrıca hayatınızı yeniden kurma, yaşam kalitenizi ve bağımsızlığınızı artırma konusunda size tavsiyelerde bulunulması gerekir.
Rehabilitasyon ve iyileşme süreci, tamamen yaralanmanın ciddiyetine ve hastanın yaralanmadan sonra yoğun rehabilitasyon hizmetlerine ne kadar hızlı başladığına bağlı olarak değişir. Beklemek ne kadar uzarsa kalıcı engellilik veya güç kaybı riski o kadar artar.
Omurilik Rehabilitasyon Programı Seçimi:
Büyük bir sağlık sorunundan sonra hayat çoğu zaman oldukça zorlayıcı olabilir. Gündelik hayatın ihtiyaçları ve öncelikleri öyle değişebilir ki kendimizi bambaşka biri gibi hissederiz. Bu aşamada, internetteki hızlı çözümlerin ötesinde, normal yaşam tarzına dönebilmek için uzmanlaşmış bir bakıma ihtiyaç duyulur. Omurilik yaralanmaları (OY), belki de son derece iyi bakım ve iyileşme desteği gerektiren en ciddi ortopedik yaralanmalardan biridir. İkincil komplikasyonları önlemek, fiziksel işlevselliği en üst düzeye çıkarmak ve topluma yeniden katılımı sağlamak için omurilik yaralanması geçiren kişilere yapılandırılmış bir rehabilitasyon programı önerilir.
Omurilik yaralanmaları için rehabilitasyon programları birkaç türde olabilir. Bunlar çoğunlukla hastanelerde, bağımsız kliniklerde ve evde bakım hizmetlerinde sunulur. Her birinin sunduğu bakım düzeyi farklı olabilir ve birbirinden ayrışabilir. Durumunuza uygun olanı seçmek zor olabilir. Omurilik yaralanmaları tam veya tam olmayan nitelikte olabilir. Tam yaralanmalar, omuriliğin beyne mesaj gönderme yeteneğinin kalıcı olarak kaybına yol açar. Tam olmayan yaralanmalarda ise omurilikte yalnızca kısmi hasar kalır ve bazı motor ve duyusal işlevler korunur. Bu iki yaralanma türü için rehabilitasyon birbirinden farklıdır. Hastanın tıbbi öyküsüne ve hasarın boyutuna göre, etkili bir iyileşme süreci için en uygun rehabilitasyon programı önerilir.
Yardımcı cihazlar
Tekerlekli sandalye gibi yardımcı cihazların hastanın yaşam kalitesi üzerinde önemli bir etkisi vardır ve bunların dikkatle seçilmesi önemlidir.
Hastaya farklı pozisyonlar arasında, örneğin tekerlekli sandalyeden yatağa, nasıl geçiş yapacağını öğretmek tedavinin önemli bir parçasıdır; kaydırmalı transfer tahtaları ve tutunma barları gibi cihazlar bu işlemlerde yardımcı olabilir. Tekerlekli sandalyeden sürücü koltuğuna kaydırmalı transfer tahtasıyla bağımsız olarak geçebilen kişiler, uyarlanmış bir araçla yeniden araç kullanabilir. Araç kullanmada tam bağımsızlık, tekerlekli sandalyeyi araca yükleyip indirebilmeyi de gerektirir. Tekerlekli sandalyeye transfer gibi becerilerin kazanılmasına ek olarak, omurilik yaralanması olan kişiler egzersizle kondisyonun yeniden kazanılmasından büyük fayda görebilir. Olguların çoğunda omurilik yaralanması alt uzuvları ya tamamen felç bırakır ya da güvenli ve etkili fiziksel antrenmanı destekleyecek güç, dayanıklılık veya motor kontrolden yoksun bırakır. Bu nedenle egzersiz antrenmanlarının çoğunda kol krank ergometrisi, tekerlekli sandalye ergometrisi ve yüzme kullanılır.
Fizyoterapistler, bireysel hasta ihtiyaçlarına göre hazırlanmış egzersiz programları geliştirerek omurilik yaralanması olan kişilerin yaşam kalitesini artırabilir. Uyarlanmış fiziksel aktivite ekipmanları da spora katılımı mümkün kılmak için kullanılabilir.
Yürüme eğitimi
Vücut ağırlığı destekli koşu bandı eğitimi, fizyoterapistlerin yardımcı olabileceği bir başka müdahaledir. Vücut ağırlığı destekli koşu bandı eğitimi, omurilik yaralanması olan kişilerde alt ekstremitelerdeki kemik kaybını önleme amacıyla araştırılmıştır. Araştırmalar, akut omurilik yaralanmasından sonra ayakta durma veya koşu bandında yürüme yoluyla erken yük vermenin (25 hafta boyunca haftada 5 kez), kaval kemiğinde (tibia) trabeküler kemiğin %7-9’unu kaybeden immobilize edilmiş kişilere kıyasla hiç kayıp olmamasıyla veya yalnızca orta düzeyde kayıpla sonuçlandığını göstermiştir. Tam olmayan omurilik yaralanması olan hastalarda vücut ağırlığı destekli yürüme eğitiminin, uzaysal-zamansal ve kinematik yürüyüş parametrelerini iyileştirmede geleneksel fizik tedaviden (fizyoterapi) daha etkili olduğu da yakın zamanda gösterilmiştir.
Vücut ağırlığı destekli koşu bandı eğitimi (BWSTT) ile robot destekli BWSTT’nin bir arada kullanımı bazı eğitim programlarında uygulanmaktadır. Faydaları şunlardır: (1) bacak hareketlerinin yeniden oluşturulmasına ve yürüyüş örüntüsünün (hız, adım uzunluğu, genlik) optimize edilmesine yardımcı olur; (2) eğitim seansları uzatılabilir ve yürüme hızı ayarlanabilir, böylece motor sonuç artar; (3) eğitmenin elle müdahalelerinin/yönlendirmelerinin değişken olabileceği durumlarda hareketin tutarlılığını sağlar (yine de bir eğitmenin yürüyüş örüntüsünü ve eğitimin sonuç ölçütlerini analiz etmesi ve eğitimi gözetmesi gerekir).
Aşağıdaki yöntemlerden herhangi birini önerebiliriz:
Steroid enjeksiyonu
- Tetik nokta enjeksiyonları
- Epidural steroid enjeksiyonları
- Transforaminal epidural steroid enjeksiyonu
Tekrarlayan transkraniyal manyetik stimülasyon (rTMS)
Omurilik stimülasyonu
İntratekal baklofen pompası
Muayene randevusu alın
Sekreter ilk randevuları klinik saatleri içinde planlar.
Bu sayfa Alimran Tıp Merkezi'nde sunulan bir tedaviyi anlatır ve bireysel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Uygunluğa muayene sırasında karar verilir.