At a glance
Nedir?
Kasların istemsiz olarak kasıldığı, tekrarlayıcı veya burkulma şeklinde hareketlere ve anormal duruşlara yol açan bir hareket bozukluğudur. Fokal, segmental veya yaygın olabilir.
Belirtiler
Bir bölgede veya belirli hareketler sırasında başlayan, stres ya da yorgunlukla kötüleşen kas spazmları. Boyun, göz kapakları, çene, ses veya ellerde görülebilir.
Yaklaşım
Botulinum toksini enjeksiyonları, ağızdan alınan ilaçlar, fizik tedavi ve konuşma terapisi, şiddetli olgularda cerrahi (DBS, radyofrekans lezyon oluşturma, selektif denervasyon).
Distoni nedir?
Distoni, kasların istemsiz olarak kasılmasına yol açan bir hareket bozukluğudur. Bu durum tekrarlayıcı veya burkulma şeklinde hareketlere neden olabilir.
Bu hastalık vücudunuzun tek bir bölümünü (fokal distoni), birbirine komşu iki veya daha fazla bölümünü (segmental distoni) ya da vücudunuzun tüm bölümlerini (yaygın distoni) etkileyebilir. Kas spazmları hafiften şiddetliye kadar değişebilir. Ağrılı olabilirler ve günlük işlerinizi yapmanıza engel olabilirler.
Distoninin kesin bir tedavisi yoktur, ancak ilaçlar ve terapi belirtileri iyileştirebilir. Şiddetli distonisi olan kişilerde bazen sinirleri veya beynin belirli bölgelerini devre dışı bırakmak ya da düzenlemek için cerrahi uygulanır.
Belirtiler
Distoni farklı kişileri farklı şekillerde etkiler. Kas spazmları şu özellikleri gösterebilir:
- Bacak, boyun veya kol gibi tek bir bölgede başlar. 21 yaşından sonra başlayan fokal distoni genellikle boyun, kol veya yüzde başlar. Fokal kalma veya segmental hale gelme eğilimindedir. - El ile yazı yazmak gibi belirli bir hareket sırasında ortaya çıkar. - Stres, yorgunluk veya kaygıyla kötüleşir. - Zamanla daha belirgin hale gelir.
Etkilenebilecek vücut bölgeleri şunlardır:
- **Boyun (servikal distoni).** Kasılmalar başınızın bir yana dönmesine ya da öne veya arkaya çekilmesine neden olur ve bazen ağrıya yol açar. - **Göz kapakları.** Hızlı göz kırpma veya spazmlar gözlerinizin kapanmasına (blefarospazm) yol açar ve görmenizi zorlaştırır. Spazmlar genellikle ağrılı değildir, ancak parlak ışıkta, okurken, televizyon izlerken, stres altındayken veya insanlarla etkileşimdeyken artabilir. Gözleriniz kuru, kumlu hissedebilir veya ışığa duyarlı olabilir. - **Çene veya dil (oromandibular distoni).** Konuşmada peltekleşme, salya akması, çiğneme veya yutma güçlüğü yaşayabilirsiniz. Oromandibular distoni ağrılı olabilir ve çoğu zaman servikal distoni veya blefarospazmla birlikte görülür. - **Ses kutusu ve ses telleri (larengeal distoni).** Sesiniz gergin veya fısıltılı çıkabilir. - **El ve önkol.** Bazı distoni türleri yalnızca yazı yazmak (yazıcı distonisi) veya belirli bir müzik aletini çalmak (müzisyen distonisi) gibi tekrarlayıcı bir etkinlik sırasında ortaya çıkar. Kolunuz dinlenme halindeyken belirtiler genellikle görülmez.
Komplikasyonlar
Distoninin türüne bağlı olarak komplikasyonlar şunları içerebilir:
- Günlük aktivitelerinizi veya belirli işleri yapmanızı etkileyen fiziksel engeller - Göz kapaklarınızı etkileyen görme güçlüğü - Çene hareketi, yutma veya konuşmada güçlük - Kaslarınızın sürekli kasılmasına bağlı ağrı ve yorgunluk - Depresyon, kaygı ve sosyal geri çekilme
Tedavi
Distoniyi yönetmek için sağlık uzmanınız ilaç, terapi veya cerrahinin bir kombinasyonunu önerebilir.
İlaçlar
Botulinum toksini ve ağızdan alınan ilaçlar
- Belirli kaslara botulinum toksini enjeksiyonları kas spazmlarını azaltabilir veya durdurabilir. Enjeksiyonlar genellikle 3 ila 4 ayda bir tekrarlanır.
- Yan etkiler genellikle hafif ve geçicidir; güçsüzlük, ağız kuruluğu veya ses değişiklikleri bunlar arasındadır.
- Diğer ilaçlar, kas hareketini etkileyen nörotransmitterleri hedefler; bunlar arasında karbidopa-levodopa, triheksifenidil, benztropin, diazepam, klonazepam, baklofen, tetrabenazin ve deutetrabenazin bulunur.
Terapi
Fizik tedavi, ergoterapi ve konuşma terapisi
- Belirtileri hafifletmek ve işlevi iyileştirmek için fizik tedavi veya ergoterapi ya da her ikisi
- Distoni sesinizi etkiliyorsa konuşma terapisi
- Kas ağrısını hafifletmek için germe egzersizleri veya masaj
Cerrahi
Şiddetli, tedaviye dirençli olgular için
- Radyofrekans beyin lezyonu oluşturma — hasta uyanıkken lokal anestezi altında yapılan etkili ve güvenli bir teknik; cerrahın sorular ve testlerle hedeflenen beyin bölgesini belirlemesine olanak tanır
- Derin beyin stimülasyonu — beynin belirli bir bölümüne yerleştirilen ve göğüste bulunan bir jeneratöre bağlanan, kas kasılmalarını kontrol altına almaya yardımcı olmak için elektrik darbeleri gönderen elektrotlar
- Selektif denervasyon cerrahisi — kas spazmlarını kontrol eden sinirlerin kesilmesi; servikal distoni için diğer tedaviler işe yaramadığında bir seçenektir
Muayene randevusu alın
Sekreter ilk randevuları klinik saatleri içinde planlar; lütfen aramayı yaparken önceki görüntüleme tetkiklerinizi, ameliyat notlarınızı ve güncel ilaç listenizi hazır bulundurun.
Bu sayfa Distoni hakkında genel bilgi sağlar ve bireysel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Belirtileriniz şiddetliyse veya kötüleşiyorsa vakit kaybetmeden bir hekime başvurun.