Esansiyel tremor

Özellikle ellerde görülen istemsiz ritmik titremeye yol açan nörolojik hastalık; ilaç, terapi, sinir stimülasyonu veya ameliyatla tedavi edilir.

Yol
Beyin — cerrahi
Gözden geçiren
Hussein Imran Mousa, danışman beyin ve sinir cerrahı
Okuma süresi
3 dk
Bu sayfa otomatik olarak çevrilmiştir; İngilizce sürüm esas alınır. İngilizce sürümü aç →

At a glance

Nedir?

İstemsiz ve ritmik titremeye yol açan nörolojik hastalık. Vücudun hemen her bölgesini etkileyebilir, ancak titreme en sık bir bardaktan su içmek veya ayakkabı bağcığı bağlamak gibi basit işler sırasında ellerde ortaya çıkar.

Belirtiler

Yavaş başlangıç, genellikle bir tarafta daha belirgin, hareketle kötüleşir, baş ile evet-evet veya hayır-hayır hareketi yapılmasını içerebilir; duygusal stres, yorgunluk, kafein veya aşırı sıcaklık değişiklikleriyle artar.

Yaklaşım

Hafif olgularda ilaçlar ve terapi. Şiddetli, işlevi kısıtlayan titreme için sinir stimülasyonu cihazları ve ameliyat — radyofrekans talamotomi, derin beyin stimülasyonu, odaklanmış ultrasonla talamotomi.

Esansiyel tremor nedir?

Esansiyel tremor, istemsiz ve ritmik titremeye yol açan bir sinir sistemi (nörolojik) hastalığıdır. Vücudunuzun hemen her bölgesini etkileyebilir, ancak titreme en sık ellerinizde — özellikle bir bardaktan su içmek veya ayakkabı bağcığı bağlamak gibi basit işleri yaparken — ortaya çıkar. Esansiyel tremor genellikle tehlikeli bir durum değildir, ancak zamanla kötüleşme eğilimindedir ve bazı kişilerde şiddetli olabilir. Esansiyel tremora başka hastalıklar yol açmaz; yine de esansiyel tremor bazen Parkinson hastalığı ile karıştırılır. Esansiyel tremor her yaşta görülebilir, ancak en sık 40 yaş ve üzerindeki kişilerde ortaya çıkar. **Belirtiler** Esansiyel tremorun belirti ve bulguları: - Yavaş başlar, genellikle vücudun bir tarafında daha belirgindir - Hareketle kötüleşir - Genellikle önce ellerde, bir elde veya her iki elde ortaya çıkar - Başın "evet-evet" veya "hayır-hayır" şeklinde hareket etmesini içerebilir - Duygusal stres, yorgunluk, kafein veya aşırı sıcaklık değişiklikleriyle artabilir **Esansiyel tremor ve Parkinson hastalığı** Birçok kişi titremeleri Parkinson hastalığı ile ilişkilendirir, ancak iki durum önemli noktalarda farklıdır: - **Titremelerin zamanlaması.** Ellerdeki esansiyel tremor genellikle elleri kullandığınızda ortaya çıkar. Parkinson hastalığına bağlı titremeler ise ellerin yanlarda durduğu veya kucakta dinlendiği sırada en belirgindir. - **Eşlik eden durumlar.** Esansiyel tremor başka sağlık sorunlarına yol açmaz, oysa Parkinson hastalığına kambur duruş, yavaş hareket ve yürürken ayakları sürümek eşlik eder. Ancak esansiyel tremoru olan kişilerde bazen dengesiz yürüyüş gibi başka nörolojik belirti ve bulgular gelişebilir. - **Etkilenen vücut bölümleri.** Esansiyel tremor esas olarak ellerinizi, başınızı ve sesinizi ilgilendirir. Parkinson hastalığı titremeleri genellikle ellerde başlar ve bacakları, çeneyi ve vücudun diğer bölümlerini etkileyebilir.

Nedenler ve risk faktörleri

**Nedenler** Esansiyel tremor olgularının yaklaşık yarısı, DNA'daki bir değişikliğin sonucu gibi görünmektedir. Bu forma ailesel tremor denir. Ailesel tremoru olmayan kişilerde esansiyel tremora neyin yol açtığı net değildir. **Risk faktörleri** Esansiyel tremor için bilinen risk faktörleri şunlardır: - **Değişmiş gen.** Esansiyel tremorun kalıtsal türü (ailesel tremor) otozomal dominant bir hastalıktır. Hastalığın aktarılması için yalnızca bir ebeveynden gelen değişmiş bir gen yeterlidir.

Esansiyel tremor için değişmiş bir gen taşıyan bir ebeveyniniz varsa, hastalığı kendinizin de geliştirme olasılığı %50'dir.

- **Yaş.** Esansiyel tremor 40 yaş ve üzerindeki kişilerde daha sık görülür.

Komplikasyonlar

Esansiyel tremor hayatı tehdit etmez, ancak belirtiler zamanla sıklıkla kötüleşir. Titremeler şiddetlenirse şunları yapmakta zorlanabilirsiniz: - Bir fincan veya bardağı dökmeden tutmak - Titremeden yemek yemek - Makyaj yapmak veya tıraş olmak - Ses kutunuz ya da diliniz etkilenmişse konuşmak - Okunaklı yazı yazmak

Tedavi

Esansiyel tremoru olan bazı kişiler, belirtileri hafifse tedavi gerektirmez. Ancak esansiyel tremorunuz çalışmanızı veya günlük aktiviteleri yapmanızı zorlaştırıyorsa, tedavi seçeneklerini doktorunuzla görüşün.

İlaçlar

  • Beta blokerler
  • Nöbet önleyici ilaçlar
  • Sakinleştiriciler
  • Onabotulinumtoksin A (Botox) enjeksiyonu

Terapi

  • Kas gücünü, kontrolü ve koordinasyonu geliştirmek için fizik tedavi
  • Uyarlanmış araçlarla ergoterapi — daha ağır bardaklar ve mutfak gereçleri, el bileği ağırlıkları, daha geniş yazı araçları

Sinir stimülasyonu cihazları

  • Günde iki kez 40 dakika kullanılan, giyilebilir Cala Trio bileklik
  • Titremeleri azaltan bir yanıt oluşturmak için periferik sinirleri ve kasları uyarır

Ameliyat

  • Radyofrekansla beyin lezyonları (stereotaktik talamotomi) — hastaların yaklaşık %80'i uzun süreli ve neredeyse tam rahatlama yaşar
  • Derin beyin stimülasyonu — talamusa yerleştirilen elektrotlar ve göğüse implante edilen, kalp pilini andıran bir nörostimülatör
  • Odaklanmış ultrasonla talamotomi — talamusun belirli bir bölgesindeki dokuyu yok etmek için odaklanmış ses dalgalarını kullanan, invaziv olmayan cerrahi

Muayene randevusu alın

Sekreter ilk randevuları klinik saatleri içinde planlar; lütfen aramayı yaparken önceki görüntüleme tetkiklerinizi, ameliyat notlarınızı ve güncel ilaç listenizi hazır bulundurun.

Bu sayfa Esansiyel tremor hakkında genel bilgi sağlar ve bireysel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Belirtileriniz şiddetliyse veya kötüleşiyorsa vakit kaybetmeden bir hekime başvurun.