Nöropatik ağrı

Nöropatik ağrı, kaslar, eklemler veya deri (cilt) gibi dokulardaki süregelen bir hasardan değil, sinir sisteminin kendisindeki hasardan ya da işlev bozukluğundan kaynaklanan ayrı bir kronik ağrı kategorisidir. Hasarlı veya düzgün çalışmayan sinir lifleri beyindeki ağrı işleme merkezlerine anormal sinyaller göndererek, süregelen herhangi bir hasar olmasa bile devam eden bir ağrıya neden olur.

**Nöropatik ağrıyı** diğer türlerden ayıran şey, ağrının niteliği ve eşlik eden özellikleridir. Tipik olarak yanıcı, çakıcı, saplayıcı veya elektrik çarpması gibi tarif edilir. İki belirgin olgu özellikle karakteristiktir: - **Allodini:** giysilerin hafif teması veya hafif bir esinti gibi normalde ağrıya yol açmayan uyaranların oluşturduğu ağrı - **Hiperaljezi:** normalde yalnızca hafif ağrılı olan uyaranlara verilen abartılı, orantısız ağrı yanıtı

**Sık nedenler:** - Diyabetik periferik nöropati (dünya genelinde en sık) - Postherpetik nevralji (zonadan sonra süren ağrı) - Trigeminal nevralji - Kompleks bölgesel ağrı sendromu (KBAS / CRPS) - Sinir sıkışması: disk hernisi (fıtık), spinal stenoz (omurga kanal darlığı), karpal tünel sendromu - Multipl skleroz (MS) - Omurilik yaralanması veya inme (felç) (merkezi nöropatik ağrı) - Ameliyat sonrası veya travma sonrası sinir hasarı - Kemoterapiye bağlı nöropati - HIV ile ilişkili nöropati

**Belirtiler**, hangi sinirlerin etkilendiğine ve hasarın periferik mi merkezi mi olduğuna bağlıdır:

*Periferik nöropatik ağrı:* - Ayaklarda veya ellerde yukarı doğru yayılan, yavaş başlangıçlı uyuşma, karıncalanma (iğne batması hissi) veya batma hissi - Yanıcı, saplayıcı veya çakıcı ağrı - Dokunmaya aşırı duyarlılık (allodini) - Kas güçsüzlüğü veya koordinasyon kaybı - Orada olmayan eldiven ya da çorap giyiyormuş hissi

*Otonom tutulum (otonom sinirler etkilenmişse):* - Sıcağa tahammülsüzlük ve anormal terleme - Bağırsak, mesane veya sindirim sorunları - Baş dönmesine yol açan kan basıncı dalgalanmaları

**Fantom uzuv ağrısı**, yani kesilmiş bir uzuvda hissedilen ağrı, beynin kesilmiş sinir uçlarından gelen sinyalleri almaya ve yanlış yorumlamaya devam ettiği bir nöropatik ağrı türüdür.

Nöropatik ağrının **yönetimi**, hem altta yatan hastalığın (mümkünse) hem de anormal ağrı sinyallerinin kendisinin tedavi edilmesini gerektirir. Standart farmakolojik seçenekler arasında antiepileptik ilaçlar (sara ilaçları; gabapentin, pregabalin), trisiklik antidepresanlar ve topikal ajanlar (lidokain, kapsaisin) bulunur. Bunlar yetersiz kaldığında girişimsel yaklaşımlar (omurilik stimülasyonu, pulsed radyofrekans ve nöromodülasyon) etkili alternatifler veya tamamlayıcılar sunar.