Normal basınçlı hidrosefali

Beyin omurilik sıvısı (BOS), beyin ventriküllerinde günde yaklaşık yarım litre olacak şekilde sürekli üretilir. Ventriküllerde, beynin ve omuriliğin çevresinde dolaşır ve beynin yüzeyi üzerinden venöz sinüslere geri emilir. Bu döngü bozulduğunda hidrosefali oluşur; BOS ventriküllerde birikir, onları genişletir ve çevredeki beyin dokusunu sıkıştırır.

Normal basınçlı hidrosefalide BOS, belirgin bir tıkayıcı lezyon bulunmamasına rağmen birikir (komünikan hidrosefali) ve BOS basıncı normal ya da yalnızca aralıklı olarak yüksek olabilir. Genişlemiş ventriküller, özellikle yürümeyi ve mesane işlevini kontrol edenler olmak üzere periventriküler lifleri gerer ve bozar; bu da klinik üçlüyü ortaya çıkarır.

**Tanısının neden zor olduğu**

- Üç temel belirtinin her birinin (yürüme bozukluğu, idrar kaçırma (inkontinans), demans (bunama)) yaşlı nüfusta birçok bağımsız nedeni vardır - Belirtiler yavaş yavaş gelişir ve normal yaşlanma olarak göz ardı edilebilir - Ventrikül genişlemesi normal yaşlanmada ve Alzheimer hastalığında da görülür - Hiçbir tek test tam olarak spesifik veya duyarlı değildir

Atlanmış veya yanlış tanıyı önlemek için nöroloji, nörogörüntüleme ve beyin ve sinir cerrahisini bir araya getiren multidisipliner bir ekip değerlendirmesi şarttır.

**BOS drenaj testi**

Kritik tanı adımı, resmi bir BOS drenaj testidir. Bel (lomber omurga) kateteri yerleştirilir ve BOS 2-3 gün boyunca boşaltılırken yürüme (video analizli), denge ve bilişsel işlevler öncesinde ve sonrasında test edilir. Drenajla nesnel düzelme, VP şant (ventriküloperitoneal şant) cerrahisi sonrası kalıcı düzelme için > %80 pozitif prediktif değere sahiptir. Hastaneye yatış mümkün olmadığında, tek seferlik büyük hacimli bir lomber ponksiyon (belden sıvı alma) daha az doğru bir alternatiftir.

**Tedavi**

*Ventriküloperitoneal (VP) şant:* Yumuşak bir kateter (< 2 mm çap), lateral ventrikülden başlayarak saçlı deri ve boyun derisi (cilt) altından tünellenerek peritoneal (karın) boşluğuna yerleştirilir. Tek yönlü programlanabilir bir valf akışı düzenler. Alimran Tıp Merkezi'ndeki tüm şantlar, aşırı veya yetersiz drenaj komplikasyonlarını en aza indirmek için implantasyon sonrasında drenaj basıncının invaziv olmayan şekilde ayarlanmasına izin veren manyetik olarak programlanabilir bir valf içerir.

*Endoskopik üçüncü ventrikülostomi (ETV):* Üçüncü ventrikülün tabanında endoskopik olarak küçük bir delik açılır ve BOS'un tıkalı yolu atlamasına izin verilir. Şant donanımından kaçınır ve enfeksiyon riski daha düşüktür; belirlenebilir fokal bir tıkanıklık olduğunda en etkilidir.

**Sonuçlar**

BOS drenajına yanıt veren hastaların şant implantasyonundan sonra yürümede kalıcı düzelme şansı > %80'dir. Bilişsel ve idrar işlevindeki düzelme daha değişkendir ancak hastaların yarısından fazlasında görülür. Durum ilerledikçe faydayı en üst düzeye çıkarmak için çoğunlukla uzun vadeli şant valfi programlaması gerekir.