حاڵەتەکانی بڕبڕەی پشت

زیاتر لە ٨٠٪ی خەڵک بە گشتی تووشی ئازاری پشت دەبن، و لەوانەیە ئەم ڕێژەیە لە عێراقدا زیاتر بێت بەهۆی کەمیی لەشساغیی جەستەیی و باری دەروونیی خراپی بارودۆخی ئێستا. زۆربەی حاڵەتەکانی ئازاری پشت دەکرێت بە ئازارشکێنەکان و چارەسەری سروشتی (فیزیۆتێراپی) چارەسەر بکرێن، تەنها کەمێک لە حاڵەتەکان پێویستیان بە دەستێوەردانی نەشتەرگەری هەیە و خۆشبەختانە ئەم جۆرە دەستێوەردانە سەرکەوتنی زۆر بەرزی هەیە. ئەم پەڕەیە هەندێک لە نەخۆشییەکانی درکەپەتک نیشان دەدات کە بە نەشتەرگەری چارەسەر کراون. ▶ لە YouTube سەیری بکە

ئافرەتێکی ٥١ ساڵ زیاتر لە ١٠ ساڵ پشتئێشەی هەبوو، لە ٣ مانگی ڕابردوودا هەردوو قاچی تووشی تەزین و مێروولەکردن (پاراستیزیا) و سڕبوون ببوون و زۆر جار دەکەوتە سەر زەوی. ئێم ئاڕ ئای (MRI) ی کەمەر و عەجز گۆڕانکاریی داخورانی بڕبڕەی پشتی لە L3-L4 نیشان دا، دڕکی ئێسک (ئۆستیۆفایت) ی ناوەڕاست کە پەستانی خستبووە سەر ڕەگە دەمارەکانی درکەپەتک، و دیسک (هەڵخلیسکانی دیسک) لە L5-S1. جێگیرکردنی بڕبڕەکان لە ڕێگەی پێدیکڵەکانەوە بە شیش و بورغوی تیتانیۆم ئەنجام درا. دوای ئەوە لامینێکتۆمی (laminectomy) بۆ L3، L4 و L5 کرا لەگەڵ لابردنی دڕکی ئێسکی ناوەڕاستی L3-L4 و دیسکەکەی L5-S1. دوای نەشتەرگەری ئازارەکە نەما و نەخۆشەکە گەڕایەوە سەر ڕۆیشتن بەبێ ئەوەی بکەوێتە سەر زەوی.

پیاوێکی ٤٠ ساڵ بۆ ماوەی ساڵێک پشتئێشەیەکی ناڕوون و تەزین و مێروولەکردن و سڕبوونی هەردوو قاچی هەبوو. لە مانگی ڕابردوودا تووشی ڕانەگرتنی میز لە کاتی فشاردا لەگەڵ قورسیی پیساییکردن بوو، و نەیتوانی بڕوات. پشکنینی کلینیکی هێزی پلە ٣ی ماسولکە چەمێنەرەکانی سمت و ئاستی هەستی L1ی نیشان دا. ئێم ئاڕ ئای ی بڕبڕەکانی سنگ و کەمەر گرێیەکی کیسیی بچووکی ناو پەردەی سەختی بێ وەرگرتنی ماددەی ڕەنگی لە ئاستی D12-L1 نیشان دا کە پەستانی خستبووە سەر درکەپەتک. دوای لامینێکتۆمیی پشتەوەی D12-L1، پەردەی سەخت (دیورا) بڕدرا و گرێکە بە تەواوی لابرا. هیستۆپاتۆلۆجی شوانۆما (schwannoma) ی لەگەڵ داخورانی کیسی نیشان دا. لە ماوەی مانگێک دوای نەشتەرگەری هەموو نیشانەکان نەمان.

ئافرەتێکی ٤١ ساڵ ٢ ساڵ لەمەوبەر هات و سکاڵای لە قورسیی ڕۆیشتن دەکرد دوای ڕووداوێک. لە ٦ مانگی ڕابردوودا زۆر جار دەکەوت و نەیدەتوانی بڕوات. ئێم ئاڕ ئای ی مل دەرپەڕینی دیسک (هەڵخلیسکانی دیسک) ی لە C4-C5 نیشان دا. لە ڕێگەی پێشەوە نەشتەرگەری کرا بۆ لابردنی دیسکەکە و دیسکێکی دەستکرد لە شوێنی دانرا. دوای ئەوە ڕۆیشتنی بە هێواشی باشتربوونی بەخۆوە بینی.

پیاوێکی ٢٢ ساڵ دوای کەوتنە خوارەوە لە بەرزیی زیاتر لە ٥ مەتر نەیتوانی ڕاوەستێت. پشکنین لاوازیی لای چەپی نیشان دا کە لە قاچی چەپدا زیاتر بوو، لەگەڵ کەمبوونەوەی هەست لە لای ڕاست. ئێم ئاڕ ئای ی مل شکانی لە بنکەی C5 نیشان دا لەگەڵ پارچە شکاوێکی بچووک کە پەستانی خستبووە سەر درکەپەتک. لە ڕێگەی پێشەوە نەشتەرگەری کرا بۆ لابردنی پارچە دەرپەڕیوەکە، دیسکی دەستکرد دانرا و C4-C6 بە بورغو و پلێت جێگیر کرا. دوای ئەوە بە هێواشی دەستی کرد بە جووڵاندنی قاچی چەپی.

کەسێکی ٣٢ ساڵ تووشی چەندین برینی گوللە بوو لە باڵی چەپ، سنگ و پشتی. لە کاتی پشکنیندا نەیدەتوانی قاچی چەپی بجووڵێنێت و هەستی ئازاری لە قاچی ڕاستیدا لەدەست دابوو. CT سکانی بڕبڕەکانی سنگ پارچەیەکی گوللەی لە D10 لە لای چەپی درکەپەتک نیشان دا، لە کاتێکدا پارچە گوللەی D9 لە پێشەوەی درکەپەتک بوو. لە کاتی نەشتەرگەریدا لامینێکتۆمیی D10 کرا و بڕێکی زۆر ماسولکەی دڕاو لە دەرەوەی پەردەی سەخت لەگەڵ پارچە گوللەکە لابران کە پەستانیان خستبووە سەر درکەپەتک بەرەو لای ڕاست. دوای نەشتەرگەری خولێکی چارەسەری سروشتی وەرگرت. دوای مانگێک بەبێ قورسی دەستی کرد بە ڕۆیشتن.

کەسێکی ٢٠ ساڵ تووشی برینی گوللەی درکەپەتک بوو کە ستوونی بڕبڕەی پشتی کون کردبوو و توانای ڕۆیشتنی لەدەست دابوو. CT سکانی مێشک شکانێکی لە لامینا (کەوانەی ئێسکی پشتەوەی بڕبڕە) ی L3 نیشان دا و گوللەکە لە بۆشایی دیسکی نێوان L3-L4 گیر ببوو. لە کاتی نەشتەرگەریدا پارچە شکاوەکە بە تەواوی لابرا، دڕاوی پەردەی سەخت دوورایەوە و گوللەکە دەرهێنرا. دوای نەشتەرگەری توانای ڕۆیشتنی بە هێواشی باشتربوونی بەخۆوە بینی.

کۆرپەیەکی ١٤ ڕۆژە بە مێنینگۆمایلۆسیلی زگماکی لە ناوچەی پشت. لە ٢-٣-٠٧ نەشتەرگەری بۆ کرا و کیسەکە بە تەواوی لابرا و چاککردنەوەی پەردەی سەخت ئەنجام درا.

پیاوێکی ٣٠ ساڵ تووشی ڕووداوی هاتوچۆ بوو. قورسیی هەناسەدانی هەبوو و توانای جووڵاندنی هەردوو قاچی لەدەست دابوو. بەپەلە بۆریی سنگ دانرا بۆ دەرهێنانی ئەو خوێنەی لە ناو سنگدا کۆ ببووەوە. ئێم ئاڕ ئای ی بڕبڕەکانی سنگ و کەمەر شکانێکی سەختی لە D8-D9 لەگەڵ پەستان لەسەر درکەپەتک نیشان دا. جێگیرکردنی بڕبڕەکان لە ناوەوە لەگەڵ لابردنی پەستان لەسەر درکەپەتک ئەنجام درا.

ئافرەتێکی ٧٠ ساڵ بۆ ماوەی ساڵێک سەرئێشەی هەبوو، لەگەڵ ئیفلیجیی تەواوی لای چەپی لەش و لاوازیی لای ڕاست. ئێم ئاڕ ئای ی مێشک گرێیەکی لە بەشی پێشەوەی کونی گەورەی بنی کەللەسەر (فۆرامین مەگنەم) نیشان دا کە پەستانێکی سەختی خستبووە سەر شوێنی پێکگەیشتنی قەدی مێشک و درکەپەتک. لە ١١-٢-٠٧ بە تەواوی لابرا و بۆ هیستۆپاتۆلۆجی نێردرا.

پیاوێکی ٣٠ ساڵ بۆ ماوەی چەند ساڵێک ڕۆیشتنی ئەتاکسی (ناهاوسەنگ) و دووبینینی هەبوو. ئێم ئاڕ ئای ی مێشک دابەزینی مێشکۆلەی نیشان دا (سەندرۆمی کیاری پلە ٢). دەستێوەردانی نەشتەرگەری بریتی بوو لە لابردنی بەشێک لە ئێسکی کەللەسەر لە چاڵی پشتەوەی کەللەسەر، لابردنی لامینای C1 و بڕینی پەردەی سەخت کە بە پینەیەک داخرایەوە بۆ ئەوەی شوێنی زیاتر بۆ مێشکۆلە دابەزیوەکە دابین بکرێت تا بگەڕێتەوە شوێنی خۆی. دوای نەشتەرگەری، نەخۆشەکە بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بوو. دوای ٣ مانگ، ڕۆیشتنی ئەتاکسی و دووبینین نەمان. پاشان گەڕایەوە سەر کارەکەی.

ئافرەتێکی ٢٦ ساڵ بۆ ماوەی ٤ مانگ پشتئێشەیەکی سەختی هەبوو کە وەڵامی دەرمانی نەدەدایەوە. کاتێک سەردانی کلینیکە تایبەتەکەمی کرد، زۆر نەخۆش بوو و هەستیاری بە دەستلێدانی سەختی لە ناوچەی پشت و کەمەردا هەبوو. وەڵامدانەوەیەکی خێرای بۆ ستیرۆید هەبوو. ئێم ئاڕ ئای ی پشت و کەمەر زەدەیەکی بە سیگناڵی بەرزی دەرەوەی پەردەی سەختی نیشان دا کە لە D11 تا D12 درێژ دەبووەوە. لە ١٥-٥-٠٦ لامینێکتۆمیی پشتەوە لەگەڵ لابردنی تەواوی گرێکە ئەنجام درا و هیستۆپاتۆلۆجی لیمفۆما (شێرپەنجەی لیمفاوی) ی درکەپەتکی نیشان دا. بۆ چارەسەری کیمیایی نێردرا. ئێم ئاڕ ئای ی دووبارەی دوای نەشتەرگەری نەمانی تەواوی گرێکەی نیشان دا.

پیاوێکی ٣٧ ساڵ تووشی پشتئێشە و نەتوانینی ڕۆیشتن ببوو. ئێم ئاڕ ئای ی کەمەر و عەجز دەرپەڕینی دیسکی لە دوو ئاستدا نیشان دا، L4-L5 و L5-S1. لامینێکتۆمی و لابردنی دیسک بۆ هەردوو ئاست ئەنجام درا. دوای نەشتەرگەری، نەخۆشەکە دەستی کرد بە ڕۆیشتن و دوای دوو هەفتە گەڕایەوە سەر کارەکەی.