At a glance
ئەمە چییە
ئازار لە خوارەوەی پشتدا — میکانیکی، پەیوەست بە دیسک، یان (بە دەگمەن) گشتگیر.
کەی سەردانی پزیشک بکەیت
ئازارێک کە زیاتر لە سێ ڕۆژ بخایەنێت، یان هەر ئازاری قاچ، سڕبوون یان لاوازییەک.
چۆن چارەسەری دەکەین
سەرەتا هەڵسەنگاندن، پاشان پلانێکی قۆناغبەندی: چالاکی، چارەسەری سروشتی، دەرزیی ئامانجدار، و نەشتەرگەری تەنها کاتێک پێویست بێت.
بۆچی زۆربەی حاڵەتەکانی ئازاری پشت پێویستیان بە وێنەگرتن نییە
هەشت لە دە کەس لە قۆناغێکی ژیانیاندا تووشی ئازاری پشت دەبن. لە زۆربەی حاڵەتەکاندا ئازارەکە میکانیکییە — سەرچاوەکەی ماسولکە، بەستەر یان دیسکە — و لە ماوەی چەند ڕۆژێک تا چەند هەفتەیەکدا بە جووڵە و ئازارشکێنی سادە نامێنێت.
وێنەگرتنی خوارەوەی پشت زۆر زوو هەڵەیەکی باوە. وێنەی ئێم ئاڕ ئای (MRI) لە نزیکەی هەموو پێگەیشتوویەکی سەرووی چل ساڵدا گۆڕانکاری دەدۆزێتەوە؛ چارەسەرکردنی وێنەکە لە جیاتی نەخۆشەکە دەبێتە هۆی کرداری ناپێویست. یەکەم ژوانی پزیشکی پشکنینێکی کلینیکییە — وێنەگرتنی پزیشکی تەنها کاتێک داوا دەکرێت کە مێژووی نەخۆشی یان پشکنینەکە نیگەرانییەکی دیاریکراو دروست بکات.
کەی ئازاری پشت نیشانەیەکی مەترسیدارە
بەشێکی بچووکی حاڵەتەکانی ئازاری پشت هۆکارێکی بنەڕەتیی جددییان هەیە و پێویستیان بە هەڵسەنگاندنی بەپەلە هەیە. هەر یەکێک لەمانەی خوارەوە هەڵسەنگاندن لە هەمان هەفتەدا پێویست دەکات: ئازار دوای زەبرێکی گەورە، کەمبوونەوەی کێشی بێ هۆ، ئازاری شەو کە لە خەو هەڵتدەستێنێت، تا، سڕبوونی ناوچەی نێوان ڕانەکان، قورسیی میزکردن، یان لاوازیی پەرەسەندووی (بەردەوام خراپتر دەبێت) قاچ.
ئازاری قاچ، سڕبوون یان لاوازی — لەگەڵ ئازاری پشت یان بەبێ ئەو — ئاماژەیە بۆ تووشبوونی ڕەگی دەمار و هەڵسەنگاندنەکە لە بواری ماسولکە و بەستەرەوە دەگوازێتەوە بەرەو دیسک یان تەنگبوونەوەی کەناڵی بڕبڕەی پشت.
دوو شێوەی باو
زۆربەی نەخۆشان بە یەکێک لەم دوو شێوەیە دێن. ئەم جیاوازییە هەم پشکنینەکە و هەم پلانی چارەسەر دیاری دەکات.
شێوەی ١
ئازاری میکانیکیی کەمەر
- ئازار لە خوارەوەی پشتدا چڕ دەبێتەوە، بە جووڵە خراپتر و بە پشوودان باشتر دەبێت.
- هیچ نیشانەیەکی قاچ نییە، هیچ نیشانەیەکی مەترسیدار نییە.
- بە زۆری لە ماوەی ٢–٦ هەفتەدا بە چالاکی + چارەسەری سروشتی (فیزیۆتێراپی) ئارام دەبێتەوە.
شێوەی ٢
ئازاری ڕەگی دەمار (سیاتیکا)
- ئازارەکە بەرەو خوارەوەی یەک قاچ دەڕوات، هەندێک جار لەگەڵ سڕبوون یان لاوازی.
- بە زۆری هەڵخلیسکانی دیسکێکە کە پەستان دەخاتە سەر ڕەگی دەمار.
- زۆربەیان بەبێ نەشتەرگەری لە ماوەی ٦–١٢ هەفتەدا باشتر دەبن؛ دەرزی دەتوانێت ئەمە خێراتر بکات.
ئەوەی لە کلینیکدا دەیبینین
٨٠%
پێگەیشتووانی کە لە قۆناغێکی ژیاندا تووشی ئازاری پشت دەبن
٩٠%
لە ماوەی شەش هەفتەدا بە چارەسەری پارێزگارانە چاک دەبنەوە
٥%
لە یەکەم پێداچوونەوەدا پێویستیان بە هەڵسەنگاندنی نەشتەرگەری هەیە
زانیارییە سەرەکییەکان
چۆن چارەسەر دەکرێت
چاودێری قۆناغبەندییە: بە چارەسەری پارێزگارانە (بێ نەشتەرگەری) دەست پێدەکات، لەسەر بنەمای بەڵگە بەرز دەکرێتەوە، و نەشتەرگەری بۆ حاڵەتی گونجاو بۆ چارەسەری دیاریکراو هەڵدەگیرێت. زۆربەی نەخۆشان هەرگیز ناگەنە دوایین گرووپ.
سەرەتا جووڵە
ڕۆژی ١ تا ١٤
- چالاک بمێنەوە؛ خۆت لە مانەوەی درێژ لە جێگادا بپارێزە
- ئازارشکێنی سادە ئەگەر پێویست بوو
- گەرمی، ڕاکێشانی ماسولکەی نەرم
- گەڕانەوە بۆ سەر کار بەپێی توانا
چارەسەری سروشتی
هەفتەی ٢ تا ٨
- هەڵسەنگاندنی شێوەی ڕاگرتنی لەش، جووڵە و هێزی ماسولکەکانی ناوەڕاستی لەش
- بەرنامەی ڕاهێنانی ئامانجدار
- چارەسەری دەستی لە کاتی گونجاودا
- ئامۆژگاریی ئەرگۆنۆمی و کار
چارەسەری دەستێوەردانی ئازار
کاتێک چارەسەری پارێزگارانە ڕادەوەستێت
- دەرزی ستیرۆیدی ئیپیدیوراڵ (لە نێوان لامیناکانەوە یان لە ڕێگەی کونی دەمارەوە)
- دەرزی جومگەی فاسێت
- سووتاندن بە ڕادیۆفریکوێنسی بۆ ئازاری دووپاتکراوەی جومگەی فاسێت
- دەرزی جومگەی ساکرۆئیلیاک
نەشتەرگەری
تەنها بۆ حاڵەتی گونجاو بۆ چارەسەری دیاریکراو
- کەموکوڕیی دەماریی پەرەسەندوو
- سەندرۆمی کلکی ئەسپ (فریاکەوتن)
- ئازاری ڕەگی دەماری بەردەوام کە وەڵامی ٦+ هەفتە چارەسەری نەداوەتەوە
- ناجێگیری یان شێوەشێواویی پێکهاتەیی
پلانەکە دەنووسرێت و لە کۆتایی یەکەم سەرداندا دەدرێت بە نەخۆشەکە و ئەو پزیشکەی ڕەوانەی کردووە.
سەیری چارەسەرەکە بکە
خوێندنەوەی پەیوەندیدار
فایبرۆمایالجیا و ئازاری مایۆفاشیال
ئازاری ماسولکەی بڵاو کە پشکنینە ئاساییەکان ڕوونی ناکەنەوە. زۆربەی لە ماسولکە و پەردەی ماسولکەوە سەرچاوە دەگرێت، و کاتێک سەرچاوەکەی دۆزرایەوە چارەسەر دەکرێت.
گرێی دەماری بیستن
گرێیەکی هێواش گەشەکەر و نا شێرپەنجەیی دەماری بیستن و هاوسەنگی. چارەسەر بەپێی قەبارە و کاریگەرییەکانی، لە چاودێرییەوە تا نەشتەرگەریی ورد دەگرێتەوە.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی ئازاری پشت دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.