میگرەن

میگرەن بەهۆی چالاکیی نائاسایی مێشکەوە دروست دەبێت کە ڕێڕەوە دەمارییەکان و ماددە کیمیاییە دەمارییەکان دەگرێتەوە و کار دەکەنە سەر ڕەوتی خوێن لە مێشک و شانەکانی دەوروبەریدا. زنجیرەی ڕێکی ڕووداوەکان هێشتا بە تەواوی تێنەگەیشتراوە.

**کێ تووش دەبێت:** میگرەن لە ئافرەتاندا زیاتر لە پیاوان باوە، زۆرجار لە خێزاندا بۆماوەییە، و بە گشتی یەکەم جار لە نێوان تەمەنی ١٠ و ٤٥ ساڵیدا دەردەکەوێت.

**ورووژێنەرەکان** لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی تر جیاوازن، بەڵام زۆرجار ئەمانە دەگرنەوە: - ئەلکهول، فشاری دەروونی و دڵەڕاوکێ - بۆنی بەهێز یان عەتر - ڕووناکیی تیژ یان دەنگی بەرز - وازهێنان لە کافایین - گۆڕانی هۆرمۆنی (سووڕی مانگانە، ڕێگری لە دووگیانی) - گۆڕانی شێوازی خەوتن یان نەخواردنی ژەمەکان - هەندێک خۆراک: پەنیری کۆن، گۆشتی پرۆسێسکراو، چکلێت، ئەو خۆراکانەی MSG یان تێدایە، شەرابی سوور، میوەی ترشەمەنی، ئاڤۆکادۆ

**ئۆرا:** نزیکەی یەک لە سێی ئەو کەسانەی میگرەنیان هەیە، ١٠–١٥ خولەک (هەندێک جار تا ٢٤ کاتژمێر) پێش سەرئێشەکە تووشی ئۆرا دەبن — تێکچوونی کاتیی بینین وەک خاڵی کوێر، هێڵی زیگزاگ یان بینینی تونێلی. هەموو میگرەنێک ئۆرای پێش ناکەوێت.

**قۆناغی سەرئێشە:** ئازاری ترپەدار یان کوتەکوت، زۆرجار لە یەک لادا خراپترە، و ٦–٤٨ کاتژمێر دەخایەنێت. زۆرجار دڵتێکهەڵهاتن، ڕشانەوە، هەستیاری بەرامبەر ڕووناکی و دەنگ، ماندوێتی، لەرز و قورسیی سەرنجدانی لەگەڵدایە.

**دوای میگرەن («خوماری»):** تەمومژاویی مێشک، ئازاری مل و پێویستیی زیاتر بە خەو دەتوانن دوای نەمانی سەرئێشەکەش بەردەوام بن.

هیچ چارەسەرێکی یەکجاریی تایبەت بۆ میگرەن نییە. ئامانجەکان ئەوەن کە هێرشەکان بە خێرایی چارەسەر بکرێن و بە دوورکەوتنەوە لە ورووژێنەرەکان ڕێگرییان لێ بکرێت.