At a glance
ئەمە چییە
زیانگەیشتنی درکەپەتک بەهۆی زەبر، گرێ، هەوکردنی میکرۆبی یان هەوکردن. دەبێتە هۆی لەدەستدانی کارکردی جووڵە و هەست لە خوار ئاستی برینەکەوە.
نیشانە باوەکان
ئیفلیجی یان لاوازی لە خوار برینەکەوە؛ لەدەستدانی هەست و کۆنتڕۆڵی میزڵدان/ڕیخۆڵە؛ گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە؛ ئازاری دەماری؛ تێکچوونی سێکسی.
چۆن چارەسەری دەکەین
قۆناغی کتوپڕ: جێگیرکردنی بێجووڵە، پاراستنی دەمار، ژەمی دەرمانی بەرزی میسیل پرێدنیزۆلۆن لە ماوەی ٨ کاتژمێردا. قۆناغی درێژخایەن: بەتواناکردنەوە، کۆنتڕۆڵکردنی میزڵدان، چارەسەری ئازار و گەڕاندنەوەی کارکردن.
برینداربوونی درکەپەتک چییە
برینداربوونی درکەپەتک (SCI) زیانگەیشتنە بە شانەی دەماریی درکەپەتک، کە دەبێتە هۆی لەدەستدانی کارکردی جووڵە و هەست لە خوار ئاستی برینەکەوە. SCI ی بەهۆی زەبر بە زۆری لە کەوتن، ڕووداوی ئۆتۆمبێل یان برینی گوللەوە دروست دەبێت. هۆکارەکانی تر جگە لە زەبر بریتین لە هەوکردنی درکەپەتک، گرێ یان خوێنبەربوون.
ئەوەی لە کلینیکدا دەیبینین
250–500K
ئەو کەسانەی لە جیهاندا لەگەڵ SCI دەژین
٥٠%
برینداربوونی تەواویان هەیە (هیچ جووڵە یان هەستێک نەماوە)
١٥–٢٠ ساڵ
تەمەنی چاوەڕوانکراو دوای SCI، لەگەڵ مردن بەهۆی ئاڵۆزییەکانی سییەکانەوە
زانیارییە سەرەکییەکان
چۆن چارەسەر دەکرێت
چارەسەری قۆناغی کتوپڕ جەخت لەسەر پاراستنی دەمار و سەقامگیرکردن دەکاتەوە. چاودێریی بۆ ماوەی درێژ بەتواناکردنەوەی فرەپسپۆڕییە.
چارەسەری قۆناغی کتوپڕ
یەکەم ٢٤–٤٨ کاتژمێری دوای برینداربوون
- جێگیرکردنی بێجووڵە بۆ ڕێگریکردن لە برینداربوونی دووەم
- ژەمی دەرمانی بەرزی میسیل پرێدنیزۆلۆن لە ماوەی ٨ کاتژمێردا ئەگەر دەستی پێکرابێت
- چاودێریی پاڵپشتی لە ئاستی ICU
بەتواناکردنەوە
چەند هەفتە تا چەند مانگێک دوای برینداربوون
- چارەسەری سروشتی بۆ توانای جووڵە و گواستنەوە
- چارەسەری پیشەیی بۆ چالاکییەکانی ژیانی ڕۆژانە
- ڕاهێنانەوەی ڕیخۆڵە و میزڵدان
کۆنتڕۆڵکردنی گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە
چەند مانگ تا چەند ساڵێک دوای برینداربوون
- چارەسەری سروشتی و ڕاکێشانی ماسولکە
- دەرمانی دەمی: باکلۆفین، تیزانیدین
- پەمپی باکلۆفین لە ناو پەردەی درکەپەتک بۆ گرژی و ڕەقبوونی ماسولکەی سەخت
چارەسەری ئازار
ئازاری دەماری باوە
- دەرمانەکانی ئازاری دەمار: گاباپێنتین، پرێگابالین
- دژەخەمۆکییە سێ ئەڵقەییەکان
- کارە دەستێوەردانییەکانی چارەسەری ئازار ئەگەر چارەسەری دەرمانی سەرکەوتوو نەبوو
خوێندنەوەی پەیوەندیدار
تێکچوونەکانی جووڵە
ئەو دۆخانەی کار دەکەنە سەر کۆنترۆڵی جووڵە، وەک ئیفلیجی مێشک، گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە و دیستۆنیا، کە بە چارەسەری سروشتی، Botox یان نەشتەرگەری دەماری کارکردی چارەسەر دەکرێن.
ئازاری پشت
زۆربەی حاڵەتەکانی ئازاری پشت میکانیکین و لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا ئارام دەبنەوە. یەکەم سەردان ئەو حاڵەتە کەمانە دەدۆزێتەوە کە پێویستیان بە وێنەگرتنی پزیشکی، دەرزی یان نەشتەرگەری هەیە، بەبێ چارەسەری زیادەڕۆیانە.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی برینداربوونی درکەپەتک دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.