Travma olguları

Günlük şiddet nedeniyle Irak bugünlerde adından sıkça söz ettiriyor; patlamalar, suikastlar ve çatışmalar Iraklıların hayatında olağan olaylar haline geldi.

Bu sayfada füze ve kurşun yaralanmalarının yanı sıra çatışmalar ve trafik kazaları sonucunda oluşan bazı kafa travması olguları gösterilmektedir.

10 yaşındaki bir çocuk kazara kurşun yaralanması geçirdi, ardından yere düştü ve ense bölgesinden ciddi kanama oldu. Beyin BT (bilgisayarlı tomografi) görüntüsünde kurşunun arka kafa çukurunda (posterior fossa) saplandığı görüldü. Ameliyatta, kafatası yarasının üzerinden küçük bir kesi yapılıp kaslar ayrıldıktan sonra kurşun traksiyonla dikkatle çıkarıldı. Ameliyat sonrası hasta çok iyi durumdaydı ve eve taburcu edildi.

30 yaşındaki bir kadın 5 metreden fazla yükseklikten yere düştü ve ardından ani bilinç kaybı yaşadı. Beyin BT'de sağ parieto-oksipital bölgede geniş bir epidural hematom ve üzerinde kafatası tabanına uzanan lineer kırık görüldü. Kraniyotomi flebi açılarak epidural hematomu boşaltmak için hemen ameliyat yapıldı. Ameliyat sonrası hasta herhangi bir nörolojik kayıp olmadan uyanık olarak ayıldı.

21 yaşındaki bir erkek, kafatasını sol taraftan delen bir kafa kurşunu yaralanmasına maruz kaldı. Beyin BT'de ağır bir çökme kırığı ve konuşma merkezinin bulunduğu sol temporal lobda saplanmış bir kurşun görüldü. Ameliyatta çöken kemik parçası tamamen çıkarıldı, hematom boşaltıldı, kurşun çıkarıldı ve dural yama ile onarım yapıldı. Ameliyattan sonra normal konuşuyor ve yürüyordu.

19 yaşındaki bir erkek, kafatasının sol tarafından girip sağ tarafından çıkan delici bir kafa kurşunu yaralanması geçirdi ve bilincini kaybetti. Beyin BT'de giriş yerinden çıkış yerine uzanan bir hematom yolu görüldü. Ameliyatta çöken kemik parçası tamamen çıkarıldı, hematom boşaltıldı ve dural yama ile onarım yapıldı. Ameliyattan sonra on gün içinde düzelme gösterdi ve bilincine kavuştu.

33 yaşındaki bir erkek trafik kazası sonrası tamamen bilincini kaybetmiş olarak getirildi. Beyin BT'de sol frontal bölgede, sol göz çukurunu (orbita) de tutan çökmüş kemik parçaları görüldü. Ameliyatta çöken kemik parçası tamamen çıkarıldı, göz çukuru kenarı yeniden yapılandırıldı ve dural yama ile onarım yapıldı. Ameliyattan sonra düzelme gösterdi ve bilinci tamamen yerine geldi.

25 yaşındaki bir erkek, mermi sıkışması şeklinde bir kafatası yaralanması geçirdi ve bilincini tamamen kaybetti. Beyin BT'de sol temporal bölgede yerleşmiş çökmüş kemik parçaları ile birlikte yaygın bir beyin içi kanama ve intraventriküler kanama görüldü. Ameliyatta çöken kemik parçası tamamen çıkarıldı, hematom boşaltıldı ve dural yama ile onarım yapıldı. Ameliyattan sonra düzelme gösterdi ve bilinci tamamen yerine geldi.

63 yaşındaki bir erkek hasta, bir haftadır süren baş ağrısı, yürüyememe ve son olarak bilinç kaybı ile başvurdu. Bir ay önce hafif bir kafa travması geçirdiği tıbbi öyküsünde yer alıyordu. Beyin MR (manyetik rezonans) görüntüsünde sol tarafta büyük bir subdural hematom görüldü. Hematomu boşaltmak için burr deliği (kafatası delikleri) açıldı. Ameliyattan hemen sonra hasta yönelimli hale geldi ve yürüyebildi.

10 yaşındaki bir çocuk, büyük bir tornavidanın kafatasını delmesiyle kafa travması geçirdi. Beyin BT'de tornavidanın beynin içine yaklaşık bir inç girdiği görüldü. Genel anestezi altında tornavidayı dikkatle çıkarmak ve beyindeki hasarı onarmak için acil cerrahi müdahale yapıldı. Ameliyat sonrası ilk gün çok iyi durumdaydı ve ciddi bir komplikasyon gelişmedi.

30 yaşındaki bir erkek trafik kazası geçirdi. Nefes darlığı vardı ve her iki bacağını da hareket ettiremiyordu. Göğüs içindeki kan birikimini boşaltmak için acil olarak göğüs tüpü takıldı. Dorsolomber MR'da D8-D9 seviyesinde omurilik basısı yapan ağır bir kırık görüldü. Omurilik dekompresyonu ile birlikte iç omurga sabitleme yapıldı.

49 yaşındaki bir erkek, kafatası içine birden fazla mermi parçası girmesiyle yaralandı. Kafası karışıktı ve görmesi bozulmuştu. Beyin BT'de sol oksipital bölgede iki giriş yeri görüldü; bunlardan biri kemiğe saplanmış, diğeri ise delip sağ parietal lobda kalmıştı. Hemen ameliyat yapıldı: 1. Sol taraftaki mermi çıkarıldı. 2. Sol oksipital kemikte (art kafa kemiği) mermi giriş yerine kraniektomi yapılıp dural yama kondu. 3. Beyin içi hematomu boşaltmak için sağ parietal kemiğe kraniyotomi yapıldı. 3 gün sonra görmesinde belirgin bir düzelme oldu.

30 yaşındaki bir erkek, 9 Aralık 2006'da bir trafik kazasının ardından acil durum servisine komada ve sağ kulağından kanama ile getirildi. Beyin BT'de sağ temporal lobu sıkıştıran bir epidural hematom görüldü. Acil olarak kraniyotomi yapılıp hematom boşaltıldı. Giderek düzeldi, ameliyattan 8 gün sonra bilinci tamamen yerine geldi ve eve taburcu edildi; daha sonra olağan işine geri döndü.

5 yaşındaki bir erkek çocuk, 2 Kasım 2006 günü saat 17.00'de evinin dışında oynarken aniden yere yığıldı. Ailesi çocuğa birinin vurduğunu düşündü. Muayenede çocuk bilinçsizdi, başının tepesinde küçük bir yara ve sol gözbebeğinde genişleme (beyin hasarının çok tehlikeli bir belirtisi) vardı. Beyin BT'de sol temporal lobda saplanmış bir kurşun ve tepeden uzanan bir hematom görüldü. Sol alt temporal bölgeye kraniyotomi yapılarak kurşun çıkarıldı ve hematom boşaltıldı. Ameliyat sonrası ilk gün bilinci açıldı ancak hâlâ konuşamıyor ve vücudunun sağ tarafında güçsüzlük vardı. Ameliyat sonrası ikinci gün konuşmaya başladı ve sağ tarafın gücü giderek artmaya başladı. 3 Aralık 2006'da olağan aktivitesine tamamen geri döndü, akıcı konuşuyor ve normal yürüyordu.

7 yaşındaki bir erkek çocuk hafif bir trafik kazası geçirdi. Bilinç kaybı ve kusma yoktu. Beyin BT normaldi. Ertesi gün çok iyi durumdaydı, yemek yiyor ve normal yürüyordu. Tekrarlanan beyin BT'de de aynı bulgular görüldü. Kazadan iki gün sonra baş ağrısı, tekrarlayan kusma ve tedaviye yanıt vermeyen nöbetler başladı. Muayenede durumu çok ciddiydi: bilinci kapalıydı ve sağ gözbebeği genişlemişti (beyin hasarının çok tehlikeli bir belirtisi). Tekrarlanan beyin BT'de intraventriküler kanama ile birlikte çok büyük bir beyin içi hematom görüldü. Sağ frontal kraniyotomi, hematomun boşaltılması ve ventrikül içindeki kanı uzaklaştırmak için eksternal ventriküler drenaj (EVD) yerleştirilmesi ile hemen cerrahi müdahale yapıldı. Ameliyat sonrası ikinci gün gözbebeği normal boyuta döndü ancak göz küresini hâlâ hareket ettiremiyordu (okülomotor sinir felci). Eksternal ventriküler drenaj sonradan temizlendi ve ameliyat sonrası üçüncü gün çıkarıldı. Hasta yoğun fizik tedavi (fizyoterapi) seansları aldı ve giderek düzeldi. Ameliyattan bir ay sonra yeniden konuşabiliyor ve yürüyebiliyordu.

17 yaşındaki bir genç, başına giren delici bir parça yaralanması sonucu yaralandı; sağ oksipital kemikte bir açıklık, sol talamik bölgede parçanın bulunduğu yere uzanan bir hematom ve intraventriküler kanama oluştu. Acil durum servisine bilinçsiz, gözbebekleri daralmış ve sol tarafında güçsüzlük ile getirildi. Çökme kırığını kaldırmak ve hematomu boşaltmak için ameliyat yapıldı, eksternal ventriküler drenaj yerleştirildi. Ameliyattan sonra belirgin biçimde düzeldi. Ameliyattan beş gün sonra, dış drenajın kan pıhtısıyla tıkanması nedeniyle tekrarlayan kusmalar başladı ve drenaj yenilendi. Ameliyattan dokuz gün sonra yaralanmanın komplikasyonları ortaya çıktı: vücut ısısında artış, boyun sertliği ve bilinç kaybı. Dış drenaj çıkarıldı ve güçlü antibiyotiklerle tedavi edildi. Hasta giderek düzeldi ve bilinci açıldı. 33 gün hastanede kaldıktan sonra eve taburcu edildi. Tam bir yıl sonra konuşmada güçlük ve uzuvlarda spastisite yakınmaları başladı. Beyin BT'de hidrosefali görüldü; bunun üzerine frontal ventriküloperitoneal şant (VP) yerleştirildi. Ameliyattan bir gün sonra çok iyiydi ve akıcı konuşmaya başladı; uzuvlardaki spastisite giderek kayboldu ve yürüyebildi.

42 yaşındaki bir erkekte dış travma sonrası oksipital kemikte çökme kırığı ve süperior sagittal venöz sinüsün arka üçte birlik kısmında kısmi yırtık oluştu. Yarasından kanama olan ve ve görmesini kaybetmiş olarak acil durum servisine getirildi. Ameliyatta, süperior sagittal sinüsün arka üçte birlik kısmında kısmi yırtığa neden olan çok sayıda kemik parçası bulundu; çöken kemik parçaları kaldırılıp dura (beyin zarı) greftle onarılırken 30 dakika içinde 5 pint kan nakledildi. Ameliyat sonrası dördüncü gün görmesi düzelmeye başladı ve eve taburcu edildi.