Radyofrekans beyin lezyonu oluşturma cerrahisi

Radyofrekans beyin lezyonu oluşturma cerrahisi öncelikle Parkinson hastalığı, distoni, titreme ve psikolojik hastalıkları tedavi etmek için yapılır. Radyofrekans, lezyon oluşturmak için kullanılabilen bir tür yüksek frekanslı radyo dalgasıdır. Dalgalar, doğru dokuyu hedeflemek için kullanılan beyindeki bir prob aracılığıyla iletilir. İşlem lokal anestezi altında yapılır (uyutulmazsınız); ancak beyin dokusu ağrı hissetmediği için işlem esasen ağrısızdır. İşlem sırasında hastanın uyanık olması önemlidir; böylece cerrah hastaya bir dizi soru sorabilir ve titremeye veya rijiditeye (kas sertliği) neden olan beyin bölgesini belirlemek için bir dizi test yapabilir. Bu lezyonlar hareketi kontrol eden hücreleri hedef alır ve esansiyel tremor, Parkinson hastalığı ve distoni gibi hareket bozukluklarını tedavi etmek için kullanılır.

Artık ilaçla kontrol edilemeyen şiddetli titremeleriniz (özellikle bir tarafta), sertlik veya hareket güçlükleriniz varsa ya da uzun vadeli levodopa (L-dopa) kullanımından kaynaklanan ciddi motor sorunlarınız varsa Parkinson hastalığını tedavi etmek için lezyon oluşturma uygulanabilir. Esansiyel tremoru olanlarda propranolol ve primidon, kişilerin yüzde 50 ila 60'ında titremeleri azaltan birinci basamak tedavilerdir. Bu ilaçlar işe yaramazsa veya yan etkiler çok şiddetliyse lezyon oluşturma bir seçenek olabilir.

Ameliyattan önce doktorunuz, beyninizin 3 boyutlu bir modelini oluşturmak için MR (manyetik rezonans) veya BT taraması (bilgisayarlı tomografi) kullanır. Bu sayede beynin tam olarak hangi bölgesinin hedefleneceğini görebilir. Doktorunuz ayrıca beyninizdeki hücrelerin nasıl ateşlendiğini saptamak için mikroelektrot kaydı adı verilen bir işlem de kullanabilir. Bu, hedefi daha da daraltmasına yardımcı olur.

Lezyon oluşturma cerrahisinin birkaç farklı türü vardır. Parkinson hastalığı ve hareket bozuklukları için olanlar şunlardır: - **Pallidotomi.** Bu işlemde cerrahlar, Parkinson hastalığında aşırı aktif olan bir beyin bölümü olan globus pallidus'ta bir lezyon oluşturur. Bu ameliyat, L-dopaya iyi yanıt vermeyen Parkinson hastaları için iyi bir seçenek değildir.

- **Talamotomi.** Bu işlem çoğunlukla vücudun bir tarafını etkileyen distoni veya vücudun bir tarafındaki Parkinson titremeleri için kullanılır. Hareket yanıtlarını kontrol etmeye yardımcı olan bir beyin bölümü olan talamusu hedef alır. Talamotomi, bradikinezi (hareket yavaşlığı), konuşma sorunları veya yürüme sorunları için kullanılmaz.

- **Subtalamotomi.** Bu işlem, hareket kontrolünde rol oynayan küçük bir beyin bölgesi olan subtalamusu hedef alır. Lezyon oluşturmanın en nadir türüdür.

Psikolojik bozukluklarda lezyon genellikle iki taraflı bölgelerde oluşturulur. En sık hedefler şunlardır: - **Anterior singulotomi.** Arkadan öne doğru, frontal boynuzun en uç noktası. Kuzey Amerika'da en sık obsesif kompulsif bozukluk (OKB) için uygulanır. Ağrı ve majör depresyon tedavisinde de kullanılır.

- **Anterior kapsülotomi.** Hedef, putamen ile pallidum arasındaki sınırda yer alan internal kapsülün ön kolu olup frontal boynuz ucu ile Monro foramenı (sinir çıkış deliği / foramen) arasındaki orta noktadadır. Belirtilerini iyileştirecek başka seçeneği olmayan hastalarda şiddetli tedaviye dirençli OKB tedavisi için etkili ve güvenli bir tekniktir.

- **Amigdalatomi.** İki taraflı amigdala radyofrekans ablasyonu, lokal kortikal aktiviteyi değiştirerek tedaviye dirençli saldırgan davranışta etkilidir.

Stereotaktik talamotominin sık görülen ancak geçici yan etkileri arasında konfüzyon, güçsüzlük, konuşma bozukluğu, denge sorunları, enfeksiyon ve kanama bulunur.