Robotik rehabilitasyon

Teknolojinin ilerlemesiyle birlikte robotik rehabilitasyon sistemleri rehabilitasyon alanında kullanılmaya başlanmıştır. Robotik rehabilitasyon sistemleri, yürüme güçlüğü olan her hastalıkta kullanılabilir. Klasik rehabilitasyon uygulamalarına ek olarak, özellikle nörolojik hastalıkların rehabilitasyonunda yeni teknolojik yaklaşımlardan biri olan robotik rehabilitasyon desteği, tedavinin en üst düzeyde sunulmasını sağlar. Robotik rehabilitasyondan yalnızca yürüyemeyen hastalar değil, yürüme bozukluğu olan hastalar da yararlanır.

Robotik rehabilitasyon sistemi öncelikle yürüme bozuklukları olan nörolojik hastalık gruplarında, denge kaybı olan hastalarda ve yürüme işlevi kaybına yol açan ortopedik cerrahi ameliyatlardan sonra kullanılabilir. Tedavide sıklıkla robotik tedaviye ihtiyaç duyan hastalar: - **Hemiplejik hastalar:** İnme (felç) geçiren hastalarda yürüme işlevi kaybı görülür. Rehabilitasyon sürecinde hastanın doğru yürüme örüntüsünü kazanması önemlidir. Hatalı bir yürüme örüntüsü çoğu zaman kalıcı olabilir. Bu nedenle robotik rehabilitasyon, tedavinin erken aşamalarında doğru yürüme örüntüsünü geliştirmek, sonraki dönemlerde ise bağımsız yürüme ve farklı zeminlerde yürüme aktivitesi kazandırmak için kullanılabilir. - **Omurilik yaralanması olan hastalar:** Düşme, trafik kazası veya herhangi bir travma nedeniyle omurilik yaralanması geçiren hastalarda yürüme aktivitesinin kısmi veya tam kaybı görülebilir. Bu hastalar için mobilizasyonun sağlanması da çok önemlidir. - **Serebral palsi (beyin felci):** Serebral palsili çocuklarda yürüme eğitimi sağlamak amacıyla uygulanan robotik rehabilitasyon son derece faydalıdır ve rehabilitasyon programının bir parçası olarak uygulanır. - **Multipl skleroz (MS) ve diğer kas hastalıkları:** Başta multipl skleroz olmak üzere tüm kas hastalıklarının rehabilitasyonunda robotik rehabilitasyon, yürüme aktivitesini yeniden kazandırmak ve kasları bu aktiviteye uyumlu hale getirmek için kullanılır. - **Parkinson hastalığı:** Parkinson hastalığı tanısı alan hastalarda kısa adımlı bir yürüme örüntüsü gelişir ve yürüme aktivitesi çoğunlukla etkilenir. Robotik rehabilitasyonla Parkinson hastalarına doğru yürüme eğitimi verilerek günlük aktivitelerinde daha bağımsız olmaları hedeflenir. - **Yürüme işlevi kaybına yol açan ortopedik cerrahi ameliyatlardan sonra:** Bazı ameliyatlardan sonra yürüme aktivitesine vücut ağırlığının belirli bir yüzdesiyle başlanması gerekir. Bu gibi durumlarda robotik rehabilitasyondan yararlanılır.

Robotik rehabilitasyon sistemleri uç efektörlü ve dış iskelet (ekzoskeleton / exoskeleton) olmak üzere iki türdür. Alimran Tıp Merkezi'ndeki robotik rehabilitasyon sistemi uç efektörlü bir sistemdir; yani kinematik zincirin son halkasından bir makine tarafından desteklenir (ayaktan). Uç efektörlü sistemlerde kalça ve diz eklemleri serbest olduğundan hastanın yürüme eğitimine aktif katılımı sağlanır. Hasta robotik rehabilitasyon sistemiyle birlikte hareket eder ve doğru kası doğru zamanda çalıştırmayı öğrenir. Bu sayede hasta daha kısa sürede yürür ve yürüyüşü daha kaliteli olur. Uç efektörlü sistemler, hastanın aktif katılımına izin verdiği için yeniden yürümeyi öğrenmede diğer sistemlere göre daha iyi sonuç verir. Diğer robotik sistemlerden farklı olarak hasta iki noktalı bir yük verme sistemiyle desteklenir ve bu da daha iyi bir vücut stabilizasyonu sağlar. İki noktalı yük verme sistemi, farklı yüklerde simetrik, asimetrik, dinamik ve statik yük verme ile çalışma olanağı sunar; böylece kişinin ihtiyaçlarına uygun bir destek sistemi oluşturulur. Merkezimizdeki uç efektörlü robotik rehabilitasyon sistemiyle, birçok başka sistemden farklı olarak, farklı yüzeylerde yürüme eğitimi yapılır. Eğim açısı (rampa) hastaların en çok zorlandığı yokuş çıkma aktivitesini çalışmasına olanak tanır. Bu mod kullanıldığında arka bacak kasları daha fazla aktive olur.