Kas krampı

Kas krampı, bir iskelet kasının veya kasın bir bölümünün ani, istemsiz ve uzayan kasılmasıdır; yoğun, sınırlı bir ağrıya yol açar. Krampların çoğu iyi huylu ve geçicidir; tekrarlayan veya şiddetli kramplar — özellikle yaşlı yetişkinlerde — tedavi edilebilir altta yatan nedenler açısından araştırılmayı gerektirir.

**Sık görüldüğü yerler**

- Baldır (gastroknemius kası veya soleus kası) — en sık görülen yer; kas karnı sertleşir ve deri (cilt) altında görünür hale gelir - Uyluk (kuadriseps veya arka uyluk kasları) - Ayak (plantar iç kaslar) — ayak tabanı kemeri krampları, sıklıkla geceleri olur - El ve önkol (yazıcı krampı; müzisyenlerde ve daktilo kullananlarda meslek krampı)

**Nedenler**

- *Egzersize bağlı:* bir kasın aşırı kullanımı, yorgunluk, susuzluk ve sıcağa maruz kalma elektrolitleri tüketir ve motor nöron uyarılabilirliğini değiştirir; böylece aktivite sırasında veya sonrasında kramp tetiklenir. Sporcularda ve fiziksel iş yapanlarda sık görülür - *Yetersiz kan akımı (iskemik kramp):* bacak atardamarlarının ateroskleroza bağlı daralması (periferik arter hastalığı), çalışan kaslara oksijen iletimini kısıtlar ve belirli bir yürüme mesafesinden sonra düzenli olarak ortaya çıkan, dinlenmekle geçen kramp benzeri ağrıya yol açar — bu tablo aralıklı kladikasyon olarak bilinir - *Sinir sıkışması (nörojenik kramp):* lomber spinal stenoz (bel kanalı darlığı), bacakları besleyen sinir köklerine bası yapar; dik yürürken kötüleşen, öne eğilmekle (ör. alışveriş arabasına yaslanmak) düzelen kramp benzeri ağrıya veya güçsüzlüğe neden olur - *Elektrolit eksikliği:* kandaki potasyum, magnezyum veya kalsiyum düzeylerinin düşük olması kas lifi depolarizasyon eşiğini doğrudan düşürür. Hipertansiyon (yüksek tansiyon) veya kalp yetmezliği için verilen idrar söktürücüler (diüretikler) sık görülen iyatrojenik bir nedendir - *İdiyopatik gece bacak krampları:* belirlenebilir bir neden yoktur; yaşlı yetişkinlerde ve hamile kadınlarda sık görülür. Uzun süre oturmaya ve azalmış hareketliliğe bağlı kısalmış baldır kaslarıyla ilişkili olabilir

**Risk faktörleri**

- İleri yaş (azalmış kas kütlesi, daha zayıf kan dolaşımı) - Özellikle sıcak havada veya yoğun egzersizde susuzluk ve elektrolit kaybı - Gebelik (hormonal değişiklikler, damar ve sinir yapılarına bası) - Diyabet (şeker hastalığı), karaciğer hastalığı, tiroid işlev bozukluğu veya böbrek yetmezliği - İlaçlar: idrar söktürücüler, statinler, beta agonistler, raloksifen, nifedipin

**Öz bakım**

- *Hemen rahatlama:* baldır krampında dizi uzatarak ve ayağı yukarı doğru çekerek kramptaki kası gerin; kramp çözülene kadar bu pozisyonda tutun - *Önleme:* yeterli sıvı alın; potasyum (muz, yeşil yapraklı sebzeler), magnezyum (kuruyemişler, tohumlar) ve kalsiyumu diyetle yeterli alın; gece kramplarında uyumadan önce baldır germe egzersizleri yapın - *Ayakkabı:* uzun süre çıplak ayakla yürümekten veya düz tabanlı ayakkabılardan kaçının; yatağın ayak ucunu hafifçe yükseltin

**Tıbbi yönetim**

Öz bakıma yanıt vermeyen veya işlevi engelleyen ve tekrarlayan kramplarda: - Altta yatan nedeni tedavi edin (damar, nörolojik, metabolik) - Tedaviye dirençli olgularda kinin (yan etkileri nedeniyle sınırlıdır) ve kas gevşeticiler (meksiletin, baklofen) kullanılır - Etkilenen kasa yapılan Botox enjeksiyonu uzun süreli gevşeme sağlar ve kronik, ciddi şekilde işlevi engelleyen kramplardan rahatlama sağlar - Pulsed radyofrekans ve omurilik stimülasyonu nörojenik ve iskemik bileşenlere yönelik çözüm sunar