برینداربوونی بەستەری خاچی پێشەوە

بەستەری خاچی پێشەوە پێکهاتەیەکی بەستەریی گرنگە لە جومگەی ئەژنۆدا. ڕێگری لەوە دەکات کە ئێسکی قاچ (تیبیا) لە ژێر ئێسکی ڕان (فیمەر)دا بەرەو پێشەوە بخزێت. ڕێگری لە سووڕانەوەی ئێسکی قاچ بەرەو ناوەوە دەکات. جومگەکە لە کشانی بەرەو ناوەوە و بەرەو دەرەوە دەپارێزێت.

بەستەری خاچی پێشەوە ئەو بەستەرەیە کە کەمترین نەرمی و لاستیکی هەیە لە نێوان بەستەرەکانی دەوری ئەژنۆدا. بۆیە بەستەری خاچی پێشەوە زۆرترین برینداربوونی لە نێوان بەستەرەکانی ئەژنۆدا بەر دەکەوێت. نیشانەکانی ئازار، ئاوسان و هەوکردن کە دوای برینداربوونی بەستەری خاچی پێشەوە (ACL) دەردەکەون دەبنە هۆی لەدەستدانی هێزی ماسولکەکان، کە ئەمەش ناجێگیری لە ئەژنۆدا دروست دەکات.

فشار لەسەر ئەژنۆ لە ئەنجامی سووڕانەوەی کتوپڕ، وەستان یان گۆڕینی ئاراستە دەکرێت ببێتە هۆی برینداربوونی بەستەری خاچی و بەستەری خاچی پێشەوە. کەوتنی ناجێگیر دوای بازدان و زەبرلێدان لە ئەژنۆش دەکرێت ببنە هۆی برینداربوون.

بەکارهێنانی کەرەستەی نەگونجاو لە کاتی وەرزشەکانی وەک تۆپی پێ و خلیسکێندا، هەروەها یاریکردنی تۆپی پێ لەسەر زەویی نەگونجاو وەک چیمەنی دەستکرد، دەکرێت ببنە هۆی برینداربوون.

لە چارەسەری برینداربوونی بەستەری خاچی پێشەوەدا، دەبێت بەتواناکردنەوە (rehabilitation) بە ڕێبازێکی پارێزگارانە ئەنجام بدرێت، و کاتێک پێویست بێت داوای ڕاوێژی نەشتەرگەری بکرێت.

بڕیاری بەتواناکردنەوە و چارەسەری پارێزگارانە (بێ نەشتەرگەری) بەپێی تەمەن، ئاستی چالاکی، پیشە و چاوەڕوانییەکانی داهاتووی نەخۆش لە ڕووی وەرزشەوە دەدرێت. ئامانجی چارەسەری پارێزگارانە گەڕاندنەوەی مەودای جووڵەی ئەژنۆیە بۆ ئاستی ئاسایی، گەڕاندنەوەی هێزی ماسولکە، زیادکردنی جێگیری و گەڕاندنەوەی کارکردەکانە بۆ ئاستی پێش برینداربوون.

چارەسەری بەتواناکردنەوە لە قۆناغەکانی کتوپڕ، نیمچە کتوپڕ و درێژخایەن پێکدێت. بەرنامەی بەتواناکردنەوە و بەرنامەی ڕاهێنان کە لەم ماوانەدا جێبەجێ دەکرێت دەبێت بە شێوەی تاکەکەسی پلان بۆ دابنرێت. ئەو کەسان و وەرزشوانانەی دەیانەوێت لە ژیانی داهاتوویاندا بە ئاستێکی بەرز وەرزش بکەن، دەبێت بەپێی ڕادەی زیانگەیشتنی بەستەرەکە بە جیا هەڵبسەنگێنرێن.

دوای نەشتەرگەرییەکانی بەستەری خاچی پێشەوە، ئامانج ئەوەیە کە نەخۆش بتوانێت بەبێ ئازار و بە توانای جووڵەی جومگە و هێزی ماسولکەی نزیک لە ئاسایی درێژە بە ژیانی بدات.

دوای برینداربوونەکانی ئێستای بەستەری خاچی پێشەوە، بەپێی ئەو جۆرە گرافتەی لە نەشتەرگەرییەکەدا هەڵبژێردراوە، جیاوازی لە پرۆسەی بەتواناکردنەوەی دوای نەشتەرگەریدا هەیە.

دوای برینداربوونی بەستەری خاچی پێشەوە، لە پرۆسەی بەتواناکردنەوەدا، ئەو ڕاهێنانانەی هەموو هەفتەیەک دەکرێن بەپێی دۆخی نەخۆش و بە پابەندبوون بە پرۆتۆکۆلێکی دیاریکراو پلان بۆ دادەنرێن، و جۆراوجۆری و توندیی ڕاهێنانەکان بە شێوەیەکی قۆناغ بە قۆناغ و بەپێی پێشکەوتنی نەخۆش زیاد دەکرێن.