At a glance
ئەمە چییە
ئازار لە هەر شوێنێکی قاچدا، لە سمتەوە تا پاژنە، کە لەوانەیە میکانیکی، پەیوەست بە بۆرییەکانی خوێن، دەماری یان پەیوەست بە بڕبڕەی پشت بێت.
نیشانەکان
ئازاری چەقۆیی، تیژ، کپ، ئازاری کپی بەردەوام یان مێروولەکردن؛ لەوانەیە کار بکاتە سەر ڕۆیشتن یان توانای هەڵگرتنی کێش لەسەر قاچ.
ڕێگای چارەسەر
هەڵسەنگاندنی کلینیکی بۆ جیاکردنەوەی هۆکارەکانی ماسولکە و ئێسک، بۆرییەکانی خوێن، دەمار و بڕبڕەی پشت؛ چارەسەر ڕوو لە هۆکاری بنەڕەتی دەکات.
تێڕوانینی گشتی
ئازاری قاچ دەکرێت بەردەوام یان پچڕپچڕ بێت، کتوپڕ یان وردە وردە دروست ببێت، و هەموو قاچت یان ناوچەیەکی دیاریکراوی وەک پێشەوەی قاچ یان ئەژنۆت بگرێتەوە. دەتوانێت چەند شێوەیەک وەربگرێت: چەقۆیی، تیژ، کپ، ئازاری کپی بەردەوام یان مێروولەکردن.
هەندێک ئازاری قاچ تەنها بێزارکەرە، بەڵام ئەگەر ئازاری قاچ سەختتر بێت دەتوانێت کار بکاتە سەر توانای ڕۆیشتن یان هەڵگرتنی کێش لەسەر قاچت.
هۆکارە باوەکان
زۆربەی ئازارەکانی قاچ بەهۆی داخورانی ئاسایی بەهۆی تەمەن، زۆر بەکارهێنان، یان برینداربوونی جومگە یان ئێسک یان ماسولکە، بەستەرەکان، وەتەرەکان یان شانەی نەرمی ترەوە دروست دەبن. هەندێک جۆری ئازاری قاچ دەگەڕێتەوە بۆ کێشەکانی بەشی خوارەوەی بڕبڕەی پشت. ئازاری قاچ دەکرێت بەهۆی خوێنی مەییو، فراوانبوونی خوێنهێنەرەکان (ڤاریکۆز) یان لاوازیی سووڕی خوێنیشەوە بێت.
هۆکارە باوەکان بریتین لە:
- هەوکردنی وەتەری ئەخیل - پچڕانی وەتەری ئەخیل - برینداربوونی بەستەری خاچی پێشەوە (دڕانی بەستەری خاچی پێشەوە لە ئەژنۆتدا) - هەوکردنی ڕەقکەری بڕبڕەکان - کیسی بەیکەر - شێرپەنجەی ئێسک - شکانی قاچ - هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە (هەوکردنی جومگە) - سەندرۆمی کۆمپارتمێنتی درێژخایەن بەهۆی ماندووبوون - شەلین - مەیینی خوێن لە خوێنهێنەرە قووڵەکان (DVT) - نەقرس (هەوکردنی جومگە پەیوەست بە زیادیی ترشی یوریک) - ئازاری گەشەکردن - شکانی پلەیتی گەشە - برینداربوونی ماسولکەی پشتی ڕان - هەڵخلیسکانی دیسک - هەوکردنی میکرۆبی - هەوکردنی جومگەی منداڵان بێ هۆکاری دیار (پێشتر بە هەوکردنی ڕۆماتۆیدیی جومگەی منداڵان ناسرابوو) - هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگەی ئەژنۆ (هەوکردنی ئەو کیسانەی پڕن لە شلە لە جومگەی ئەژنۆدا) - نەخۆشی لێگ-کالڤێ-پێرسیز - ئازاری دەرەوەی ڕان - گرژبوونی ماسولکە - کشانی ماسولکە - گرژبوونی شەوانەی ماسولکەی قاچ - نەخۆشیی ئۆسگود-شلاتەر - داخورانی جومگە (نەخۆشییەک کە دەبێتە هۆی تێکشکانی جومگەکان) - ئۆستیۆکۆندرایتس دیسیکانس - هەوکردنی ئێسک (هەوکردنی میکرۆبیی ئێسک) - نەخۆشیی پاجێتی ئێسک - هەوکردنی وەتەری کڵاوەی ئەژنۆ - سەندرۆمی ئازاری کڵاوەی ئەژنۆ - نەخۆشیی خوێنبەرەکانی پەلەکان (PAD) - تێکچوونی دەمارەکانی دەوروبەر - برینداربوونی بەستەری خاچی دواوە - نەقرسی ساختە - هەوکردنی جومگەی پسۆریازیسی - هەوکردنی کاردانەوەیی جومگە - هەوکردنی ڕۆماتۆیدیی جومگە (نەخۆشیی هەوکردنیی جومگە) - هەوکردنی جومگەی ساکرۆئیلیاک - سیاتیکا - هەوکردنی میکرۆبیی جومگە - ئازاری پێشەوەی لووسکی قاچ - تەنگبوونەوەی کەناڵی بڕبڕەی پشت - بادانەوەی جومگە - درزی ئێسک بەهۆی فشاری دووبارە - هەوکردنی وەتەر - هەوکردنی خوێنهێنەر لەگەڵ مەیینی خوێن (خوێنی مەییو کە بە زۆری لە قاچدا دروست دەبێت) - دڕانی مێنیسکەس - فراوانبوونی خوێنهێنەرەکان
خوێندنەوەی پەیوەندیدار
سیاتیکا
ئازاری قاچ بە درێژایی دەماری سیاتیک، زۆربەی جار بەهۆی گیرانی ڕەگی دەمار. زۆربەی حاڵەتەکان لە چەند هەفتەیەکدا ئارام دەبنەوە؛ ئەرکی ئێمە دۆزینەوەی ئەو حاڵەتانەیە کە پێویستیان بە چارەسەری ئامانجدار هەیە.
هەوکردنی کیسەی شلەیی جومگە
هەوکردنی کیسەکانی شلەی جومگە، ئەو کیسە شلەییانەی کە وەک بالیف جومگەکان دەپارێزن، زۆرجار لە شان، ئانیشک، سمت یان ئەژنۆدا. زۆربەی حاڵەتەکان بە چارەسەری پارێزگارانە چاک دەبنەوە.
دیسک
ناوەڕاستە نەرمەکەی دیسکێکی بڕبڕەی پشت لە ڕێگەی دڕاوێکەوە دەردەپەڕێت و پەستان دەخاتە سەر دەمارێک. زۆربەیان بێ نەشتەرگەری چاک دەبنەوە؛ ئەرکەکە ناسینەوەی ئەوانەیە کە چاک نابنەوە.
هەوکردنی ڕەقکەری بڕبڕەکان
نەخۆشییەکی هەوکردنی درێژخایەنی بڕبڕەی پشتە کە تێیدا بڕبڕەکان وردە وردە بە یەکەوە دەلکێن و نەرمیی جووڵە کەم دەکەنەوە. لای پیاوان باوترە و بە زۆری لە سەرەتای تەمەنی گەورەییدا دەست پێ دەکات.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی ئازاری قاچ دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.