At a glance
ئەمە چییە
لەناوچوونی پەرەسەندووی ئەو خانە دەمارییانەی لە مێشکی ناوەڕاستدا دۆپامین بەرهەم دەهێنن، کە دەبێتە هۆی قورسیی دەستپێکردن و کۆنترۆڵکردنی جووڵە.
نیشانە باوەکان
لەرزینی کاتی پشوودان (وەک گلۆرکردنی حەب لە نێوان پەنجەکاندا)، ڕەقبوونی ماسولکە، هێواشیی جووڵە، ناجێگیریی هاوسەنگیی لەش، کێشەی هاوسەنگی و شێوەی ڕۆیشتن.
چۆن چارەسەری دەکەین
چارەسەری قەرەبووکردنەوەی دۆپامین (لیڤۆدۆپا) یەکەم هەنگاوی چارەسەرە. ورووژاندنی قووڵی مێشک (DBS) بۆ قۆناغە پێشکەوتووەکانی نەخۆشی کاتێک دەرمان کاریگەریی خۆی لەدەست دەدات.
نەخۆشیی پارکینسۆن چییە
نەخۆشیی پارکینسۆن تێکچوونی پەرەسەندوو (بەردەوام خراپتر دەبێت)ی ئەو خانە دەمارییانەیە کە لە ماددەی ڕەش (سەبستانشیا نایگرا)دا دۆپامین بەرهەم دەهێنن. کەمبوونەوەی دۆپامین دەبێتە هۆی جووڵەی هێواش، ڕەق و لەرزۆک. زۆربەی حاڵەتەکان دوای تەمەنی ٦٠ ساڵی دەردەکەون، هەرچەندە حاڵەتی دەستپێکی زوویش هەن. لە زۆربەی نەخۆشەکاندا هۆکارەکەی نەزانراوە.
ئەوەی لە کلینیکدا دەیبینین
10M
کەس لە جیهاندا نەخۆشیی پارکینسۆنیان هەیە
٤–٦ ساڵ
تێکڕای ماوەی کۆنترۆڵی جووڵە بە لیڤۆدۆپا پێش ئەوەی DBS پێویست بێت
٨٠%
دوای DBS باشتربوون لە لەرزین و ڕەقبوونی ماسولکەدا دەبینن
زانیارییە سەرەکییەکان
چۆن چارەسەر دەکرێت
چارەسەری دەرمانی یەکەم هەنگاوی چارەسەرە. نەشتەرگەری لەبەرچاو دەگیرێت کاتێک ئاڵۆزییەکانی دەرمان دەردەکەون.
قەرەبووکردنەوەی دۆپامین
یەکەم هەنگاوی چارەسەر بۆ هەموو نەخۆشەکان
- لیڤۆدۆپا — لە مێشکدا دەگۆڕدرێت بۆ دۆپامین
- ئەگۆنیستەکانی دۆپامین (پرامیپێکسۆڵ، ڕۆپینیرۆڵ)
- ڕێگرەکانی MAO-B بۆ هێواشکردنەوەی شکانەوەی دۆپامین
دەرمانی یارمەتیدەر
کاتێک دەرمانەکانی یەکەم هەنگاوی چارەسەر کاریگەرییان کەم دەبێتەوە
- ڕێگرەکانی COMT بۆ درێژکردنەوەی کاریگەریی لیڤۆدۆپا
- ئەمانتادین بۆ کەمکردنەوەی دیسکینیزیا
- دژەکۆلینێرجیکەکان بۆ لەرزین
ورووژاندنی قووڵی مێشک (DBS)
قۆناغی پێشکەوتووی نەخۆشی، ئاڵۆزییەکانی دەرمان
- دانانی ئێلێکترۆد لە ناوکی ژێر تالامەس (STN) یان گلۆبەس پالیدەسی ناوەوە (GPi)
- لێدانی کارەباییی بەردەوام چالاکیی بازنە دەمارییەکان ئاسایی دەکاتەوە
- ڕێگە دەدات ژەمی دەرمانی لیڤۆدۆپا کەم بکرێتەوە و دیسکینیزیا کەم دەکاتەوە
بەتواناکردنەوە
هەموو قۆناغەکان
- چارەسەری سروشتی بۆ شێوەی ڕۆیشتن و جێگیریی هاوسەنگیی لەش
- چارەسەری ئاخاوتن بۆ دەنگ و قووتدان
- چارەسەری پیشەیی بۆ چالاکییە ڕۆژانەکان
نەشتەرگەریی پارکینسۆن لە سەنتەرەکەماندا
خوێندنەوەی پەیوەندیدار
تێکچوونەکانی جووڵە
ئەو دۆخانەی کار دەکەنە سەر کۆنترۆڵی جووڵە، وەک ئیفلیجی مێشک، گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە و دیستۆنیا، کە بە چارەسەری سروشتی، Botox یان نەشتەرگەری دەماری کارکردی چارەسەر دەکرێن.
جەڵتەی مێشک
حاڵەتێکی فریاکەوتنی پزیشکییە کە تێیدا ڕەوتی خوێن بۆ بەشێک لە مێشک دەوەستێت، و هەموو خولەکێک گرنگە. ئێمە چاکبوونەوە و ڕێگریکردن لە دووبارەبوونەوەی جەڵتەی مێشک بەڕێوە دەبەین.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی نەخۆشیی پارکینسۆن دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.