نەشتەرگەریی مێشک و دەماری منداڵان

نەخۆشییە نەشتەرگەرییەکانی مێشک و دەماری منداڵان تەنها وەشانێکی بچووکتری نەخۆشییەکانی گەورەساڵان نین — کۆئەندامی دەماری لە گەشەدا تەشریح، فسیۆلۆجی و هەستیاریی تایبەتی خۆی هەیە. کەللەسەری منداڵی تازە لەدایکبوو نەرم و توانای فراوانبوونی هەیە؛ درزەکان کراوەن؛ مێشک بەشێکی زۆر گەورەی خوێنی دڵ بەکاردەبات و زۆر هەستیارە بەرامبەر گۆڕانی گەیشتنی خوێن و ئۆکسجین. زۆرێک لەو نەخۆشییانەی لە نەشتەرگەریی مێشک و دەماری منداڵاندا چارەسەر دەکرێن لە بنەڕەتدا زگماکی یان پەیوەست بە گەشەکردنن، لە کاتی لەدایکبوون یان کەمێک دواتر دەردەکەون، و پێویستیان بە ڕێگای نەشتەرگەریی جیاواز هەیە لە نەخۆشیی هاوشێوە لە گەورەساڵاندا.

**نەخۆشییە سەرەکییەکان**

*ئاو لە مێشکی منداڵان (هایدرۆسێفالەس)* — کۆبوونەوەی CSF لە بۆشاییەکانی مێشک (ڤێنتریکڵ)دا، کە دەبێتە هۆی گەورەبوونی بۆشاییەکان و بەرزبوونەوەی پەستانی ناو کەللەسەر. بە دانانی شەنت لە نێوان بۆشاییەکانی مێشک و سکدا یان بە ڤێنتریکیولۆستۆمیی سێیەم بە ئێندۆسکۆپ (endoscopic third ventriculostomy) چارەسەر دەکرێت.

*بەستراوبوونی درکەپەتک* — لکانی نائاساییی درکەپەتک بە پێکهاتەکانی دەوروبەرییەوە ڕێگری دەکات لەوەی درکەپەتک لە کاتی گەشەکردندا بە شێوەی ئاسایی بەرەو سەرەوە بڕوات، ئەمەش دەبێتە هۆی تێکچوونی کارکردی دەماریی پەرەسەندوو (بەردەوام خراپتر دەبێت) لە قاچەکان، میزڵدان و ڕیخۆڵەدا. بە ئازادکردنی نەشتەرگەری چارەسەر دەکرێت.

*داخرانی پێشوەختی درزەکانی کەللەسەر (کرانیۆسینۆستۆسیس)* — داخرانی پێشوەختی یەک یان چەند درزێکی کەللەسەر ڕێگری لە گەشەی ئاساییی کەللەسەر دەکات و لەوانەیە گەشەی مێشک سنووردار بکات. نوێکردنەوەی نەشتەرگەریی شێوەی کەللەسەر پێش تەمەنی ١٢ مانگی شێوەی ئاساییی کەللەسەر دەگەڕێنێتەوە و پەستانی ناو کەللەسەر سووک دەکات.

*ئیفلیجی مێشک* — کۆمەڵێک نەخۆشیی جووڵەیی هەمیشەیی و ناپەرەسەندوون کە لە ئەنجامی برینداربوونی مێشکی لە گەشەدا دروست دەبن. کۆنترۆڵکردنی نەشتەرگەریی مێشک و دەماری گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە (سپاستیسیتی) بریتییە لە چاندنی پەمپی باکلۆفین لە ناو پەردەی درکەپەتک (intrathecal baclofen pump) و ڕایزۆتۆمیی پشتیی هەڵبژێردراو (SDR).

**بنەماکانی چاودێریی نەشتەرگەریی مێشک و دەماری منداڵان**

- دەستێوەردانی زوو کارکردی دەمار دەپارێزێت: بەرزبوونەوەی پەستانی ناو کەللەسەر، بەستراوبوونی درکەپەتک و گرژی و ڕەقبوونی ماسولکە ئەگەر چارەسەر نەکرێن، هەموویان زیانی پەرەسەندوو و زۆرجار هەمیشەیی دروست دەکەن - تەکنیکی نەشتەرگەری دەبێت لەگەڵ قەبارەی بچووک و ناسکیی تەشریحی منداڵدا بگونجێت و لە هەمان کاتدا ڕێگە بە گەشەی داهاتوو بدات - بەدواداچوونی گەشە بۆ ماوەی درێژ بەشێکی جیانەکراوەی چاودێرییە — کاریگەریی نەخۆشییەکانی مێشک و درکەپەتک زۆر لە ئەنجامی نەشتەرگەرییەکە زیاتر دەڕوات - ڕێنمایی و پشتگیریی خێزان بەشێکی پێویستی چارەسەر و کۆنترۆڵکردنن