At a glance
ئەمە چییە
چەمانەوەیەکی نائاسایی بەرەو لای بڕبڕەی پشت (بە شێوەی S یان C)، کە بە زۆری هۆکارەکەی نەزانراوە و لە ماوەی گەشەی هەرزەکاریدا دەردەکەوێت.
نیشانە باوەکان
شانی ناڕێک، دەرکەوتنی زیاتری یەکێک لە ئێسکەکانی شان، کەمەری ناڕێک، بەرزتربوونی یەکێک لە سمتەکان، بەرزبوونەوەیەکی پەراسوو لە کاتی چەمانەوە بۆ پێشەوە.
چۆن چارەسەری دەکەین
چاودێری بۆ چەمانەوە سووکەکان، بەکارهێنانی پشتێنی پزیشکی بۆ چەمانەوە مامناوەندە پەرەسەندووەکان لە بڕبڕەی پشتی لە گەشەدا، نەشتەرگەری بۆ چەمانەوە سەخت یان خێرا پەرەسەندووەکان.
لاربوونەوەی بڕبڕەی پشت چییە
لاربوونەوەی بڕبڕەی پشت (سکۆلیۆسیس) چەمانەوەیەکی لاتەنیشتی (بەرەو لا)ی بڕبڕەی پشتە کە لە پێوانێکی تایبەتی تیشکی ئێکسدا (گۆشەی کۆب) زیاتر لە ١٠° دەبێت. چەمانەوە بچووکەکان زۆر باون و زۆرجار هیچ نیشانەیەکی کلینیکییان نییە؛ ئەوانەی پێویستیان بە چارەسەری چالاک هەیە ئەوانەن کە گەورە دەبن.
لە زۆربەی حاڵەتەکاندا (~٨٠٪) هۆکارەکە نەزانراوە — لاربوونی بڕبڕەی پشتی هەرزەکاران بێ هۆکاری دیار (سکۆلیۆسیس). لە حاڵەتەکانی تردا، لاربوونەوەی بڕبڕەی پشت تایبەتمەندییەکی سەندرۆمێک، نەخۆشییەکی دەمار و ماسولکە، یان نائاساییەکی زگماکیی بڕبڕەکانە. ئەم جیاکردنەوەیە پشکنینەکان و مەترسیی پەرەسەندن دەگۆڕێت.
لاربوونەوەی بڕبڕەی پشتی هەرزەکاران بەرامبەر گەورەسالان
دوو کێشەی کلینیکیی زۆر جیاواز هەمان ناویان هەیە. دیاریکردنی ئەوەی کامیانت هەیە یەکەم ئەرکی سەردانەکەیە.
جۆری A
لاربوونی بڕبڕەی پشتی هەرزەکاران بێ هۆکاری دیار
- لە ماوەی گەشەدا دەدۆزرێتەوە (تەمەنی ١٠–١٨ ساڵ).
- هۆکاری مەترسی ئەو گەشەیەیە کە ماوە — بۆیە بەکارهێنانی پشتێنی پزیشکی لەو کاتەدایە کە ئێسکەکان هێشتا تەواو پێنەگەیشتوون.
- نیگەرانییەکانی جوانکاری و شێوەی وەستان زاڵن؛ ئازار کەمە تا ئەو کاتەی چەمانەوەکە سەخت دەبێت.
جۆری B
لاربوونەوەی بڕبڕەی پشتی گەورەسالان / داخوراو
- دواتر بەهۆی دیسکی داخوراو و گۆڕانکارییەکانی جومگە بچووکەکانی بڕبڕەوە دروست دەبێت.
- ئازار، تێکچوونی ڕەگی دەمار (ڕادیکیولۆپاسی) و تەسکبوونەوەی کەناڵی بڕبڕە زاڵن؛ چەمانەوەکە زۆرجار بە ڕێکەوت دەدۆزرێتەوە.
- چارەسەر نیشانەکان دەکاتە ئامانج، نەک ژمارەی چەمانەوەکە.
ئەوەی لە کلینیکدا دەیبینین
٨٠%
لە لاربوونەوەی بڕبڕەی پشتی هەرزەکاران بێ هۆکاری دیارە (هیچ هۆکارێکی دیاریکراوی نییە)
١٠°
سنووری گۆشەی کۆب — کەمتر لەمە پێی ناوترێت لاربوونەوەی بڕبڕەی پشت
٤٥–٥٠°
سنووری باو بۆ گفتوگۆکردنی نەشتەرگەری لە هەرزەکاراندا
زانیارییە سەرەکییەکان
چۆن چارەسەر دەکرێت
چاودێری بەپێی سەختیی چەمانەوەکە، پێگەیشتنی ئێسک و شێوازی پەرەسەندن دیاری دەکرێت. زۆربەی چەمانەوەکان تەنها پێویستیان بە چاودێری دەبێت.
چاودێری
چەمانەوە سووکەکان
- تیشکی ئێکس هەموو ٦–١٢ مانگ جارێک لە ماوەی گەشەدا
- تاقیکردنەوەی ئادەمز لە هەر سەردانێکدا
- تەنها ئەگەر چەمانەوەکە پەرەی سەند چارەسەر بەهێزتر دەکرێت
بەکارهێنانی پشتێنی پزیشکی
چەمانەوە مامناوەندەکان، ئێسکی لە گەشەدا
- پشتێنی ڕەقی تایبەت (TLSO، Boston، Milwaukee)
- ڕۆژانە ١٦–٢٣ کاتژمێر لەبەر دەکرێت تا ئێسکەکان پێدەگەن
- ئامانج: ڕێگریکردن لە پەرەسەندن، نەک ڕاستکردنەوەی چەمانەوەکە
چارەسەری سروشتی
تەواوکەرە لە هەموو قۆناغێکدا
- ڕاهێنانی شێوەی وەستان
- ڕاهێنانی بەهێزکردنی ماسولکەکانی ناوەڕاستی لەش و دەوروبەری بڕبڕە
- ڕاهێنانەکانی شێوازی Schroth لە شوێنی بەردەستدا
نەشتەرگەری
چەمانەوە سەخت یان پەرەسەندووەکان
- لکاندنی بڕبڕەکان لە دواوە بە دانانی ئامێری جێگیرکەر
- لکاندنی بڕبڕەکان لە پێشەوە لە هەندێک چەمانەوەی هەڵبژێردراودا
- سیستەمی شیشی گەشەکەر بۆ نەخۆشانی زۆر منداڵ
- بەستنەوەی جەستەی بڕبڕە بۆ هەرزەکارانی گونجاو
پەرەسەندن بە بەراوردکردنی وێنەکانی تیشکی ئێکس بە تێپەڕبوونی کات هەڵدەسەنگێنرێت، نەک بە یەک وێنە. پشتگوێخستنی بەدواداچوون ئەو شتەیە کە چەمانەوەیەکی بچووک دەکاتە چەمانەوەیەکی گەورە.
خوێندنەوەی پەیوەندیدار
ئازاری پشت
زۆربەی حاڵەتەکانی ئازاری پشت میکانیکین و لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا ئارام دەبنەوە. یەکەم سەردان ئەو حاڵەتە کەمانە دەدۆزێتەوە کە پێویستیان بە وێنەگرتنی پزیشکی، دەرزی یان نەشتەرگەری هەیە، بەبێ چارەسەری زیادەڕۆیانە.
دیسک
ناوەڕاستە نەرمەکەی دیسکێکی بڕبڕەی پشت لە ڕێگەی دڕاوێکەوە دەردەپەڕێت و پەستان دەخاتە سەر دەمارێک. زۆربەیان بێ نەشتەرگەری چاک دەبنەوە؛ ئەرکەکە ناسینەوەی ئەوانەیە کە چاک نابنەوە.
چاوپێکەوتنێک بگرە
سکرتێر یەکەم کاتی چاوپێکەوتن لە ماوەی کاتی کارکردنی کلینیکدا دیاری دەکات؛ تکایە لە کاتی پەیوەندیکردنەکەدا وێنەگرتنە پێشووەکان، تێبینییەکانی نەشتەرگەری و لیستی دەرمانە ئێستاکانت ئامادە بێت.
ئەم پەڕەیە زانیاریی گشتی دەربارەی لاربوونەوەی بڕبڕەی پشت دەخاتە ڕوو و جێگەی هەڵسەنگاندنی پزیشکیی تایبەت بە هەر کەسێک ناگرێتەوە. ئەگەر نیشانەکانت سەختن یان خراپتر دەبن، بە زوویی پەیوەندی بە پزیشکەوە بکە.